از «الگوی سوم» تا «مدیر خانه و جامعه»
از «الگوی سوم» تا «مدیر خانه و جامعه»
در روزگاری که جریان‌های رسانه‌ای جهانی، زن را میان دوگانه‌های «سنت یا مدرنیته» و «خانه یا جامعه» گرفتار کرده‌اند، بازخوانی اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، تصویری متفاوت، جامع و تمدن‌ساز از جایگاه زن مسلمان ارائه می‌دهد. نگاهی که در آن، زن نه موجودی درجه دوم است و نه ابزاری برای مصرف‌گرایی و نمایش؛ بلکه انسانی کامل، دارای کرامت ذاتی و یکی از مهم‌ترین ارکان ساخت جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی است.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی(عج)، در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، مسئله زن، یک موضوع صرفاً اجتماعی یا جنسیتی نیست؛ بلکه مسئله‌ای تمدنی است. تمدنی که بدون حضور آگاهانه، باکرامت و اثرگذار زنان، هرگز به قله‌های پیشرفت نخواهد رسید. از این منظر، سرمایه‌گذاری بر آموزش، رشد معنوی، توانمندسازی و حفظ کرامت زنان و دختران، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی برای آینده ایران اسلامی است.

«الگوی سوم»؛ هویتی فراتر از شرق و غرب

رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار با اقشار مختلف بانوان، با اشاره به اینکه «فاطمه‌ی زهرا یک الگوی جامع برای زن مسلمان است»، بر مفهوم «الگوی سوّم» تأکید کردند. الگویی که نه به سبک غرب، زن را به یک کالای مصرفی و ابزار تبلیغاتی تبدیل می‌کند و نه او را در سنت‌های تحجرآمیز، محبوس و منفعل نگه می‌دارد.

ایشان در این باره تصریح کردند که «اسلام، در مورد زن، نظرش درست نقطه مقابل آن چیزی است که در جاهلیت، چه جاهلیت قدیم و چه جاهلیت جدید، وجود داشته است». به باور ایشان، بزرگ‌ترین ظلم به زن در دنیای معاصر، تبدیل شخصیت او به ابزاری برای سود اقتصادی، تبلیغات و جلب مخاطب است. تمدن غرب، اگرچه شعار آزادی زن را سر می‌دهد، اما در عمل، بسیاری از ارزش‌های انسانی زن را در بازار مصرف و رسانه قربانی کرده است.

«زن، مدیر خانه است، نه کارگزار»

رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار با هزاران نفر از زنان و دختران، با تأکید بر جایگاه رفیع حضرت فاطمه زهرا(س) به عنوان الگوی کامل زن مسلمان، نگاه اسلام به شأن و حقوق زنان در عرصه خانه و اجتماع را تبیین کردند. ایشان با صراحت اعلام کردند که «زن، کارگزار خانه نیست، مدیر است».

این نگاه، نگاهی کاملاً متفاوت با ادبیات رایج درباره نقش زنان در خانواده است. مدیر خانه بودن، به معنای نقش‌آفرینی فعال، تصمیم‌گیری هوشمندانه و تأثیرگذاری عمیق بر مسیر تربیت نسل و استحکام بنیان خانواده است. ایشان با اشاره به فضائل بی‌حدوحصر حضرت فاطمه(س) در عرصه‌های «عبادت و خشوع، ایثار و گذشت برای مردم، تاب‌آوری در سختی‌ها و مصائب، دفاع شجاعانه از حق مظلوم، روشنگری و تبیین حقایق، فهم و عمل سیاسی، خانهداری، همسرداری و فرزندپروری»، این الگو را برای زن ایرانی ترسیم کردند.

کرامت و برابری در عین تفاوت‌های طبیعی

رهبر شهید انقلاب اسلامی شأن زنان در اسلام را بسیار بالا و والا خواندند و با اشاره به آیات قرآن درباره «نقش برابر زن و مرد در حیات و تاریخ بشر و امکان برابر رشد زن و مرد در رسیدن به کمالات معنوی و عالی‌ترین مقامات»، تأکید کردند که «در اسلام در فعالیت‌های اجتماعی، کسب و کار، فعالیت سیاسی، دستیابی به بیشترِ مناصب حکومتی و در عرصه‌های دیگر، زن با مرد حقوق برابری دارد».

ایشان همچنین با انتقاد از نگاه غلط غربی که تلاش می‌کند زنان را از ویژگی‌های فطری خود دور سازد و آنان را به «کپی دوم مردان» تبدیل کند، افزودند که «زنِ کامل بودن» در مواردی از «مردِ کامل بودن» هم بالاتر و پرارزش‌تر است. از دید اسلام، «زن بودن» اصالتاً نوعی ارزش است و زنان و مردان در آفرینش حکیمانه الهی، هرکدام جایگاه و طبیعت و نقش خاصی دارند.

جمع میان خانواده و جامعه؛ اصالت نقش مادری و همسری

یکی از محورهای اساسی اندیشه رهبر شهید، جمع میان خانواده و نقش‌آفرینی اجتماعی است. برخلاف دوگانه‌ای که گاه در ادبیات رایج مطرح می‌شود، ایشان بر این باور بودند که زن می‌تواند هم محور استحکام خانواده باشد و هم در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی حضوری فعال و اثرگذار داشته باشد.

ایشان در دیدار با زنان نخبه و فعال کشور، با تأکید بر اینکه «مهم‌ترین مسئولیت و نقش زنان، در هر سطحی از توانایی و فعالیت اجتماعی، نقش بسیار مهم آنان در خانواده است»، تصریح کردند که این تأکید «به هیچ وجه به معنای مخالفت با حضور زنان در عرصه‌های مختلف نیست»؛ بلکه به معنای اصالت و اولویت «نقش مادری و همسری» در مقابل دیگر فعالیت‌ها و نقش‌هاست، چرا که «بقا و رشد و تعالی» بشر و حفظ آرامش و سلامت جامعه در گرو تحقق این نقش است.

ایشان همچنین با اشاره به اینکه «از نظر اسلام زن می‌تواند در فعّالیّت اجتماعی، در کسب و کار، در فعّالیّت سیاسی، در بیشتر مناصب حکومتی، در همه‌ی عرصه‌های زندگی فعّال باشد», به‌روشنی نشان دادند که حضور اجتماعی زنان، نه تنها ممنوع نیست، که تشویق و تأکید شده است، به شرط آنکه این حضور در چارچوب کرامت و هویت اسلامی صورت گیرد.

دختران امروز، سازندگان فردا

رهبر شهید انقلاب اسلامی در سخنرانی خود با زنان و دختران، آنان را «سازندگان ایران فردا، دنیای فردا» خطاب کردند. این بیان، تنها اشاره به نقش مادری ندارد، بلکه بیانگر مسئولیت تاریخی دختران در ساخت آینده ایران است. از نگاه ایشان، دختران امروز، مدیران، پژوهشگران، معلمان، پزشکان، هنرمندان و کنشگران فرهنگی فردای جامعه‌اند و هر میزان که از علم، اخلاق و بصیرت بیشتری برخوردار باشند، آینده کشور نیز روشن‌تر خواهد بود.

ایشان وجود مجموعه عظیم بانوان نخبه را در کشور، نشان دهنده حقانیت و موفقیت نگاه اسلام و جمهوری اسلامی به «مسئله زن» دانستند و خاطرنشان کردند که «در هیچ دوره‌ای مانند امروز، زنانِ محقق، دانشمند، متفکر، ادیب، هنرمند و فعال در عرصه‌های مختلف سیاسی – اجتماعی در کشور وجود نداشته است».

هشدار در برابر هجمه فرهنگی غرب

از دیگر محورهای مهم اندیشه رهبر شهید، حفظ هویت زن مسلمان در برابر هجمه فرهنگی غرب بود. ایشان بارها هشدار دادند که دشمن تلاش می‌کند با تغییر سبک زندگی، تضعیف بنیان خانواده و ارائه الگوهای نادرست، هویت دختران و زنان مسلمان را دچار بحران کند. ایشان معتقد بودند که «فرهنگ منحط غربی و سرمایه‌داری از نگاه اسلام کاملاً مردود است» و برای حفظ شأن زنان، محدودیت‌ها و احکامی در «ارتباط زن با مرد، پوشش زن و مرد، حجاب زن و تشویق به ازدواج» وجود دارد که کاملاً منطبق با طبیعت زن و مصلحت و نیازهای حقیقی جامعه است.

ایشان با تأکید بر اینکه «نگاه ابزاری غربی‌ها به زنان ظلم به جامعه بشری و خیانتی بزرگ به حقوق زنان است», مسئولیت زنان نخبه کشور را در تصحیح نگاه غلط غربی به مسئله زن یادآور شدند.

جمع‌بندی؛ زن، محور تمدن‌سازی

در جمع‌بندی می‌توان گفت که در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، زن نه در حاشیه جامعه، بلکه در متن حرکت تمدنی دیده می‌شود. انسانی که می‌تواند هم محور آرامش خانواده باشد، هم موتور پیشرفت علمی و فرهنگی و هم الهام‌بخش مقاومت و امید در جامعه.

امروز، در شرایطی که بسیاری از جوامع با بحران خانواده، کاهش جمعیت، تنهایی اجتماعی و فروپاشی روابط انسانی روبه‌رو هستند، بازخوانی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره زنان و دختران، بیش از گذشته اهمیت یافته است. آینده‌ای که به تعبیر ایشان، با دستان زنان و مردان مؤمن، دانا و مسئولیت‌پذیر ساخته خواهد شد، بدون حضور آگاهانه و باکرامت زنان، هرگز به قله‌های پیشرفت نخواهد رسید.