پنج ماه پس از آغاز جنگ، گزارش‌ها از بروز شکافی عمیق در بالاترین سطح دولت آمریکا حکایت دارد. نشست هفته‌گذشته کابینه در کمپ دیوید به مشاجره‌ای تند میان دونالد ترامپ و پیت هگست، وزیر جنگ، انجامید؛ جایی که رئیس‌جمهور آمریکا با عصبانیت از کاهش شدید ذخایر موشکی ارتش پس از جنگ با ایران توضیح خواست. در سوی دیگر، تحلیلگران از اختلاف راهبردی میان واشنگتن و تل‌آویو بر سر آینده جنگ سخن می‌گویند؛ اختلافی که ریشه در نیازهای انتخاباتی متضاد ترامپ و نتانیاهو دارد. این گزارش، ابعاد این شکاف‌ها و پیامدهای آن برای آینده منطقه را بررسی می‌کند.

پنج ماه از آغاز جنگ می‌گذرد و آنچه واشنگتن به‌عنوان «پیروزی قریب‌الوقوع» وعده داده بود، اکنون به یکی از پیچیده‌ترین بن‌بست‌های راهبردی در تاریخ سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است. «فشار حداکثری» نه‌تنها تهران را به زانو درنیاورده، بلکه ایران با تکیه بر اهرم‌های راهبردی خود — از کنترل تنگه هرمز تا بازدارندگی موشکی و هماهنگی جبهه مقاومت — معادلات را به‌گونه‌ای تغییر داده که هر تصمیم جدید واشنگتن، با هزینه‌های گزاف نظامی، اقتصادی و سیاسی همراه است. تحلیلگران غربی، از «بن‌بست راهبردی» سخن می‌گویند و اذعان دارند که خروج از این وضعیت، برای کاخ سفید به یک معمای لاینحل تبدیل شده است.

 ۱۹ دی ۱۳۶۵، شلمچه. خاکریزهای سست و نمناک، بوی باروت و خون، و سکوتی که پیش از طوفان نبرد، سنگین و نفس‌گیر بود. غلامرضا کیانپور، جانشین واحد اطلاعات لشکر ۱۰ سیدالشهدا(ع)، که تا دیشب با پای پیاده و با چشمانی تیزبین از لابه‌لای مین‌ها و سیم‌های خاردار عبور کرده بود تا نقشه دشمن را برای فرماندهانش ترسیم کند، اکنون میان آتش و آهن، آخرین نفس‌هایش را می‌کشید. 

در روزهای اخیر، امضای توافق دفاعی میان عربستان، ترکیه و پاکستان در مکه، با موجی از تبلیغات رسانه‌ای در برخی محافل داخلی همراه شده است. عباراتی همچون «نظم نوین منطقه‌ای»، «بازدارندگی جمعی» و حتی «ناتوی اسلامی» برای این پیمان به کار رفته و از آن به عنوان تحولی راهبردی در موازنه قدرت خاورمیانه یاد می‌شود. اما بررسی دقیق مفاد، پیشینه و محدودیت‌های عملیاتی این توافق، نشان از شکاف عمیقی میان ادعاهای رسانه‌ای و واقعیت‌های میدان دارد. «پیمان مکه» بیش از آنکه نشان‌دهنده یک اتحاد راهبردی منسجم باشد، محصول «احساس تنهایی امنیتی» بازیگرانی است که از چتر حمایتی واشنگتن ناامید شده‌اند؛ ناامیدی که هرگز به تنهایی نمی‌تواند یک ائتلاف نظامی کارآمد و پایدار را رقم بزند.

۱۶۰ روز از زعامت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، می‌گذرد. روزهایی که در آن، جغرافیای قدرت در غرب آسیا بازنویسی شد و ایرانِ اسلامی، نه در واکنش به تهدیدات، که در قامت یک طراح و معمارِ نظمِ نوینِ منطقه‌ای، صحنه را در اختیار گرفت. در این دوره، شش دستاورد بزرگ، چون شش ستاره در آسمانِ اقتدارِ ملی، درخشیدند و هر یک، معادلاتی را دگرگون ساختند که تا پیش از این، در انحصار تحلیل‌های واشنگتن و تل‌آویو بود. این گزارش، روایتی است از شش طلایه‌ای که در امتدادِ راهِ رهبرِ شهید، افق‌های تازه‌ای را پیش روی ملتِ ایران گشودند.

«استکبار» در لغت به معنای خودبرتربینی است؛ اما در منطق قرآن و اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، این واژه از یک صفت اخلاقیِ صرف، فراتر رفته و به «نظامی برای سلطه، استثمار و تحقیر ملت‌ها» تبدیل می‌شود. در منظومه فکری قائد شهید، استکبارستیزی نه یک شعار احساسی و مقطعی، که «راهبرد کلان برای حفظ عزت، استقلال و استقرار عدالت» و یکی از بنیادی‌ترین اصول انقلاب اسلامی است. این اصل، ریشه در آموزه‌های قرآنی و سیره انبیا دارد و شرط بقای یک جامعه‌ی مؤمن و مستقل به شمار می‌آید. این گزارش، به تبیین ابعاد مختلف این منطق راهبردی در اندیشه رهبر شهید می‌پردازد.

آماری که بانک جهانی منتشر کرده نشان می‌دهد که ۷۱۲ میلیون نفر از جمعیت جهان در خط فقر مطلق به سر می‌برند و در همین حال، ثروت یک درصد بالای جمعیت، معادل ثروت ۹۵ درصد دیگر جهان است. در کنار این شکاف عمیق اقتصادی، جنگ‌های ویرانگر غزه و اوکراین، بحران مهاجرت در اروپا و فروپاشی ارزش‌های اخلاقی در غرب، تصویری از جهانی را ترسیم می‌کند که علی‌رغم پیشرفت‌های شگرف تکنولوژیک، بیش از هر زمان دیگری در باتلاقی از بی‌عدالتی، ناامیدی و پوچی گرفتار شده است. در چنین شرایطی، اندیشه مهدویت، نه یک آرزوی دوردست، که یک ضرورت انکارناپذیر برای بقای کرامت انسانی است.

یکی از مفاهیم بنیادین در اندیشه سیاسی و اجتماعی رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (ره)، مفهوم «مستضعفین» است که در نگاه ایشان، صرفاً به معنای محرومیت اقتصادی نیست، بلکه انسانی یا ملتی است که بر اثر سلطه، تبعیض یا اشغالگری از حقوق طبیعی خود محروم شده است. از نگاه ایشان، مستضعف واقعی کسی است که «نه‌تنها دستش از مال دنیا کوتاه است، بلکه ارادهٔ او هم در چنگال سلطه‌گران اسیر شده است». این گزارش، به تبیین جایگاه این مفهوم در منظومه فکری رهبر شهید و نقش آن به عنوان محور عدالت و وارثان آینده می‌پردازد.

هرگاه جهان با بحران‌های بزرگ، جنگ‌های گسترده، بی‌عدالتی، آشفتگی‌های اخلاقی و تحولات شگرف روبه‌رو می‌شود، این پرسش در ذهن بسیاری از مؤمنان شکل می‌گیرد که آیا این رویدادها نشانه نزدیک شدن فرج و ظهور حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) است؟ این پرسش، ریشه در امید دیرینه انسان به آینده‌ای روشن دارد؛ اما پاسخ به آن، نیازمند دقت و پایبندی به آموزه‌های اصیل اسلامی است. در فرهنگ شیعه، اصل ظهور، وعده‌ای قطعی و تخلف‌ناپذیر از سوی خداوند است، اما زمان آن از اسرار الهی است و هیچ انسان یا گروهی حق ندارد زمان ظهور را تعیین کند یا با قطعیت ادعا کند که جهان در آستانه فرج قرار گرفته است.