منتظر واقعی، سازنده امروز است؛ نه تماشاگر فردا
منتظر واقعی، سازنده امروز است؛ نه تماشاگر فردا
واژه «انتظار» در نگاه نخست، ممکن است برای برخی به معنای چشم‌به‌راه ماندن و دست روی دست گذاشتن تعبیر شود؛ اما در فرهنگ اصیل شیعه، انتظار فرج مفهومی بسیار عمیق‌تر و پویاتر دارد. انتظار، نه سکون و انزوا، بلکه آمادگی دائمی برای ساختن خود، اصلاح جامعه و حرکت در مسیر تحقق ارزش‌های الهی است. از همین رو، می‌توان گفت که انتظار، نقطه آغاز مسئولیت‌پذیری مؤمنان است، نه پایان آن. در این گزارش، نگاهی داریم به این مفهوم راهبردی و نقش آن در شکل‌گیری جامعه‌ای آماده برای استقبال از حکومت عدل مهدوی.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، در آموزه‌های اسلامی، حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) منجی موعودی هستند که با ظهور ایشان، عدالت و کرامت انسانی در گستره‌ای جهانی جلوه‌ای کامل‌تر خواهد یافت. اما تا پیش از ظهور، جامعه مؤمنان مأمور به بی‌عملی نیست. برعکس، روایات اسلامی انتظار را با ایمان، عمل صالح، صبر، بصیرت و تلاش برای اصلاح فرد و جامعه پیوند زده‌اند.

انتظار؛ پویاترین مفهوم در اندیشه شیعی

یکی از آسیب‌های مهم در فهم انتظار، این تصور است که چون تحقق عدالت نهایی به ظهور امام زمان(عج) وابسته است، انسان‌ها وظیفه‌ای برای اصلاح جامعه ندارند. چنین برداشتی با سیره پیامبران، اهل‌بیت(ع) و آموزه‌های دینی سازگار نیست. اسلام، همواره مسلمانان را به اقامه عدالت، یاری مظلوم، مبارزه با فساد، گسترش علم، حفظ اخلاق و خدمت به مردم فراخوانده است. انتظار نیز در امتداد همین مسئولیت‌ها معنا پیدا می‌کند.

منتظر واقعی، پیش از آنکه درباره آینده سخن بگوید، امروز را می‌سازد. او می‌داند جامعه‌ای که آرزوی عدالت جهانی دارد، باید از عدالت در خانواده، محل کار، مدرسه، دانشگاه و روابط اجتماعی آغاز کند. صداقت، امانت‌داری، رعایت حقوق دیگران، قانون‌مداری، انصاف و احترام به کرامت انسان‌ها، جلوه‌های عملی انتظار هستند.

مسئولیت‌پذیری اجتماعی؛ جلوه‌ای از انتظار فعال

مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیز بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ انتظار است. منتظر، نسبت به مشکلات جامعه بی‌تفاوت نیست. او در حد توان خود برای کاهش آسیب‌های اجتماعی، کمک به نیازمندان، افزایش آگاهی، تربیت نسل آینده، حفظ وحدت و تقویت سرمایه اجتماعی تلاش می‌کند. چنین انسانی، انتظار را از یک احساس فردی، به یک سبک زندگی تبدیل کرده است.

از سوی دیگر، انتظار بدون خودسازی معنا ندارد. جامعه مهدوی با انسان‌های صالح ساخته می‌شود و انسان صالح، کسی است که همواره در مسیر اصلاح اخلاق، تقویت ایمان، کسب دانش و تهذیب نفس گام برمی‌دارد. هرچه انسان به ارزش‌های الهی نزدیک‌تر شود، آمادگی بیشتری برای زندگی در جامعه‌ای مبتنی بر عدالت خواهد داشت.

امید؛ سرمایه بزرگ منتظران

یکی دیگر از جلوه‌های انتظار فعال، امید است. دنیای امروز با بحران‌های گوناگون، از جنگ و بی‌عدالتی تا مشکلات اقتصادی و اخلاقی، بسیاری را با ناامیدی روبه‌رو کرده است. فرهنگ انتظار به انسان یادآوری می‌کند که تاریخ، بن‌بست ندارد و وعده الهی درباره پیروزی حق، قطعی است. این امید، انسان را به حرکت و تلاش دعوت می‌کند، نه به کناره‌گیری از مسئولیت.

البته انتظار فعال نباید با شتاب‌زدگی در تحلیل حوادث یا تعیین زمان ظهور اشتباه گرفته شود. در آموزه‌های اسلامی، زمان ظهور از امور غیبی است و هیچ‌کس مجاز به تعیین وقت یا تطبیق قطعی رویدادهای روز بر نشانه‌های ظهور نیست. آنچه وظیفه همگان است، آمادگی دائمی، دعا برای فرج و انجام تکالیف دینی و اجتماعی است.


جمع‌بندی؛ انتظار، پلی میان امروز و فردا

در حقیقت، انتظار پلی است میان امروز و فردا. منتظر، آینده روشن را باور دارد، اما این آینده را با تلاش امروز پیوند می‌زند. او می‌داند که هر گام در مسیر عدالت، هر خدمت به مردم، هر تلاش علمی، هر رفتار اخلاقی و هر اقدام برای اصلاح جامعه، بخشی از آمادگی برای استقبال از حکومت عدل مهدوی است.

انتظار حقیقی، انسان را از انفعال به مسئولیت‌پذیری می‌رساند. منتظر واقعی، نه تماشاگر تاریخ، بلکه سازنده آن است. او با ایمان، امید، علم، اخلاق، عدالت‌خواهی و خدمت به مردم، می‌کوشد جامعه را به ارزش‌هایی نزدیک کند که فرهنگ مهدویت نوید تحقق کامل آنها را می‌دهد. از این منظر، انتظار فرج، یک آرزو نیست؛ یک برنامه دائمی برای ساختن انسان و جامعه‌ای شایسته آینده الهی است.