علم و تقوا؛ سپری در برابر نظام سلطه
رهبری در این پیام، «قدرت برآمده از دانش همراه با تقوا» را «سپری در برابر توحش نظام سلطه» توصیف کردهاند. این تعبیر، در شرایطی که کشور درگیر یک جنگ تحمیلی تمامعیار است، معنایی راهبردی پیدا میکند. نظام سلطه در این نگاه، نه صرفاً یک مفهوم انتزاعی سیاسی، که تهدیدی عینی و امنیتی است که ابعاد آن در حملات نظامی و اقتصادی ماههای اخیر آشکار شده است.
نکته قابل توجه، پیوند ناگسستنی «دانش» و «تقوا» در این پیام است. رهبری هیچیک از این دو را بدون دیگری کافی نمیدانند: دانش بدون تقوا میتواند به ابزاری برای تخریب تبدیل شود و تقوا بدون دانش، توان مقابله با تهدیدات پیچیده را از میان میبرد. این نگاه، با آنچه در ادبیات انقلاب اسلامی از ابتدا بر آن تأکید شده — یعنی تلفیق علم و ایمان — همراستاست.
مدرسه و دانشگاه؛ «خانه دوم» و «کانون پیشرفت وطن»
رهبری خطاب به دانشآموزان و دانشجویان تأکید کردهاند: «مدرسه و دانشگاه را خانه دوم خود بدانید و با صیانت از حریمهای آن و حرکت در جهت ارتقاء هرچه بیشتر سطح آگاهی و بینش و تعالی رفتارها و منشها، آن را کانون پیشرفتگی وطن خود نمایید».
این تعبیر دو لایه دارد. لایه نخست، «خانه دوم» بودن مدرسه و دانشگاه است؛ یعنی فضایی که دانشآموز و دانشجو باید در آن احساس تعلق، امنیت و آرامش کند. لایه دوم، «کانون پیشرفتگی وطن» بودن آن است؛ یعنی این فضاها صرفاً محل کسب مدرک نیستند، بلکه قرارگاههایی برای ساختن آینده یک ملت محسوب میشوند. این دو لایه در هم تنیدهاند: اگر مدرسه و دانشگاه به «خانه» تبدیل نشود، به «کانون پیشرفت» نیز تبدیل نخواهد شد.
مسئولیت نسل جوان؛ از «دانایی و توانایی» تا «فتح قلههای پیشرفت»
رهبری در بخش محوری پیام، مسئولیت امروز دانشآموزان و دانشجویان را «سعی در مجهّز شدن به علم و تقوا، امید و اخلاق، و دانایی و توانایی و زدودن پردههای جهل و تاریکی» توصیف کردهاند تا آنان «با شکستن مرزهای دانش و فتح قلّههای پیشرفتسازِ آن، مأموریت تاریخی خود در جهت اعتلاء ایران اسلامی را به انجام برسانند».
این جمله، در حقیقت یک «مأموریت» تعریف میکند، نه یک «توصیه». نسل جوان در این نگاه، نه مخاطب یک پیام احساسی، که حاملان یک مسئولیت تاریخی هستند. «شکستن مرزهای دانش» و «فتح قلههای پیشرفت» نیز دو تعبیر عملیاتی است: نسل جوان باید همزمان در دو جبهه — جبهه علم و جبهه پیشرفت — بجنگد. این مأموریت، در شرایطی که کشور با محاصره اقتصادی و محدودیتهای فناورانه روبهروست، از اهمیت مضاعفی برخوردار است.
پاسداری از هویت ملی؛ در مواجهه با جنگ روایتها
رهبری در ادامه پیام، خطاب به دانشآموزان و دانشجویان تأکید کردهاند: «همواره پاسدار ریشههای هویّت ملّی، عزّت و پرچم مقدّس نظام اسلامی باشید». این توصیه، در شرایطی مطرح میشود که نظام سلطه با ابزارهای رسانهای و فرهنگی، تلاش میکند هویت ملی و دینی نسل جوان را هدف قرار دهد.
نکته قابل توجه آن است که رهبری «هویت ملی» را در کنار «عزت» و «پرچم مقدس نظام اسلامی» قرار دادهاند. این همنشینی، نشاندهنده آن است که در نگاه رهبری، هویت ملی و هویت دینی-انقلابی دو مفهوم جدا از هم نیستند؛ بلکه یک منظومه واحد را تشکیل میدهند. پاسداری از این منظومه، در عصر جنگ روایتها، نیازمند آگاهی، بصیرت و قدرت تحلیل است.
توصیه به مسئولان؛ بهبود معیشت معلمان و اساتید
رهبری در بخش پایانی پیام، به مسئولان «جهت برنامهریزی حکیمانه و تلاش مؤثر برای بهبود معیشت معلمان و اساتید» توصیه مؤکد کردهاند. این توصیه، نشاندهنده آن است که رهبری، بهبود وضعیت معیشتی معلمان و اساتید را نه یک مسئله رفاهی حاشیهای، که یک ضرورت راهبردی برای ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت میدانند.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، در پیامی از این توصیه رهبری تشکر کرده و آن را «مؤید نگرش عمیق و دلسوزانه رهبر حکیم میهن اسلامی ایران به این قشر خدوم و زحمتکش» توصیف کرده است.
سخن آخر؛ این پیام، دعوت به یک مأموریت است
پیام رهبری در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، در شرایطی صادر شده که کشور درگیر یک جنگ تحمیلی تمامعیار است و نظام تعلیم و تربیت، همزمان با چالشهای ناشی از جنگ و محدودیتهای اقتصادی، باید رسالت خود را در تربیت نسل آینده انجام دهد. رهبری در این پیام، نه با شعار، که با ترسیم یک نقشه راه روشن، مسیر پیشروی نسل جوان و نظام آموزشی کشور را تعیین کردهاند: «فتح قلههای پیشرفت» با تکیه بر «علم و تقوا». این پیام، دعوت به یک مأموریت است؛ مأموریتی که در آن، هر دانشآموز و دانشجو، سربازی برای ساختن ایرانی سربلند و مقتدر محسوب میشود.
به قلم محسن امرایی
فرمانده قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح المهدی(عج)
