در میان مفاهیم بلند مکتب اهلبیت(ع)، کمتر مفهومی را میتوان یافت که به اندازه «انتظار» در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان تأثیرگذار باشد. انتظار در نگاه شیعه، صرفاً چشم دوختن به آینده یا آرزوی ظهور یک منجی نیست، بلکه فرهنگی پویا، تمدنساز و حرکتآفرین است که میتواند مسیر زندگی یک فرد، جامعه و حتی یک […]
در میان مفاهیم بلند مکتب اهلبیت(ع)، کمتر مفهومی را میتوان یافت که به اندازه «انتظار» در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان تأثیرگذار باشد. انتظار در نگاه شیعه، صرفاً چشم دوختن به آینده یا آرزوی ظهور یک منجی نیست، بلکه فرهنگی پویا، تمدنساز و حرکتآفرین است که میتواند مسیر زندگی یک فرد، جامعه و حتی یک ملت را دگرگون کند.
برخی تصور میکنند انتظار به معنای دست روی دست گذاشتن و سپردن همه امور به آینده است؛ در حالی که فرهنگ انتظار دقیقاً نقطه مقابل این نگاه است. منتظر واقعی کسی نیست که از مسئولیتهای خود فرار کند، بلکه کسی است که برای تحقق ارزشهای حکومت جهانی حضرت مهدی(عج) از امروز تلاش میکند. اگر قرار است جهان در عصر ظهور سرشار از عدالت، معنویت و امنیت باشد، منتظران باید از هماکنون در مسیر تحقق این ارزشها گام بردارند.
فرهنگ انتظار پیش از هر چیز، فرهنگ امید است. در جهانی که رسانههای قدرت تلاش میکنند ناامیدی، اضطراب و بیاعتمادی را گسترش دهند، اعتقاد به ظهور منجی الهی به انسان یادآوری میکند که آینده در اختیار ظالمان و مستکبران نخواهد ماند. این باور، چراغ امیدی است که در سختترین شرایط نیز خاموش نمیشود و ملتها را به ادامه راه تشویق میکند.
از سوی دیگر، انتظار با مسئولیتپذیری گره خورده است. کسی که خود را منتظر میداند، نمیتواند نسبت به مشکلات جامعه، محرومیت نیازمندان، گسترش فساد یا تضعیف ارزشهای دینی بیتفاوت باشد. او خود را در برابر سرنوشت جامعه مسئول میبیند و میکوشد سهمی در اصلاح امور داشته باشد. به همین دلیل، انتظار نه یک احساس فردی، بلکه یک وظیفه اجتماعی است.
یکی دیگر از ابعاد مهم فرهنگ انتظار، مقاومت در برابر ظلم و استکبار است. تاریخ نشان داده است که منتظران حقیقی هرگز در برابر زورگویی و تجاوز سر تسلیم فرود نیاوردهاند. آنان باور دارند که سرانجام حق بر باطل پیروز خواهد شد و همین باور، قدرت ایستادگی در برابر فشارها و تهدیدها را به آنان میبخشد. فرهنگ انتظار، ملتها را از وابستگی و تسلیم شدن در برابر قدرتهای سلطهگر بازمیدارد و روحیه عزت، استقلال و خودباوری را در آنان تقویت میکند.
انتظار همچنین فرهنگ خودسازی است. یاران حضرت مهدی(عج) انسانهایی پاک، بصیر، مؤمن و مسئولیتپذیر خواهند بود. بنابراین هرکس که آرزوی همراهی با آن حضرت را دارد، باید از امروز به اصلاح اخلاق، رفتار و سبک زندگی خود بپردازد. جامعه منتظر، پیش از آنکه به دنبال تغییر جهان باشد، به دنبال اصلاح خویشتن است.
امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند ترویج فرهنگ انتظار هستیم. فرهنگی که امید را جایگزین یأس، حرکت را جایگزین رکود، مسئولیت را جایگزین بیتفاوتی و مقاومت را جایگزین تسلیم میکند. انتظار در مکتب شیعه، یک آرمان دوردست نیست؛ برنامهای برای ساختن انسان و جامعهای است که شایستگی استقبال از بزرگترین مصلح تاریخ را داشته باشد.
فرهنگ انتظار به ما میآموزد که آینده از آنِ حق است و وظیفه ما تنها انتظار کشیدن نیست؛ بلکه آماده شدن، ساختن و زمینهسازی برای تحقق وعده الهی است. این همان فرهنگی است که در طول قرنها، شیعه را زنده، پویا و امیدوار نگه داشته و همچنان پرچم امید را بر فراز دلهای مؤمنان برافراشته است.
