یکی از مهم‌ترین مباحث فقه سیاسی شیعه، مسئله «ولایت فقیه» است؛ نظریه‌ای که بر اساس آن، در عصر غیبت حضرت ولی‌عصر(عج)، اداره جامعه اسلامی و اجرای احکام و مصالح عمومی بر عهده فقیهی جامع‌الشرایط قرار می‌گیرد. این نظریه، بر این باور استوار است که جامعه اسلامی در دوران غیبت نیز نمی‌تواند بدون رهبری دینی، نظم، عدالت و اجرای احکام اجتماعی اسلام به حیات خود ادامه دهد. در جمهوری اسلامی ایران، این نظریه مبنای حقوقی و سیاسی نظام قرار گرفته و در قانون اساسی نیز تبیین شده است. این گزارش، به بررسی مبانی، ابعاد و جایگاه ولایت فقیه در منظومه فکری شیعه می‌پردازد.

کمتر از ۲۴ ساعت از صدور حکم رهبر معظم انقلاب برای انتصاب حجت‌الاسلام والمسلمین حسین طائب به ریاست سازمان بسیج مستضعفین می‌گذرد. در این حکم، چهار مطالبه‌ی راهبردی ترسیم شده که می‌تواند آینده‌ی این نهاد انقلابی را برای سال‌های پیشِ رو ترسیم کند. برای واکاوی ابعاد این مطالبات و نقش آن در تحقق شعار «هر ایرانی، یک بسیجی»، با سیدکاظم بهبهانی، معاون فرهنگی قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

۳۸ روز؛ این مدت زمان کافی بود تا عربستان سعودی ۸۶ درصد از ذخایر راهبردی موشک‌های پاتریوت PAC-3 خود را در آتش جنگ با ایران بسوزاند. از ۲۸۰۰ موشک رهگیر، تنها حدود ۴۰۰ عدد باقی مانده است. این رقمِ خیره‌کننده، یک زنگ خطرِ راهبردی برای تمام کشورهایی است که امنیت خود را به خرید تسلیحات و چتر امنیتی واشنگتن گره زده‌اند. در همین حال، خدمه ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» در آب‌های خلیج‌فارس، با جیره‌های غذایی نصف‌استکان برنج و کمبود امکانات اولیه، به مرز فروپاشی روحیه نزدیک می‌شوند. افولِ «چتر امنیتی» آمریکا در غرب آسیا، دیگر یک فرضیه نیست؛ واقعیتی است که با اعداد و ارقام، خود را بر صفحه معادلات منطقه حک می‌کند.

او باور داشت که امنیت امروز ایران، تنها در مرزهای جغرافیایی کشور تأمین نمی‌شود. مهدی عسگری، مدافع حرمی از دیار کرج، در دومین اعزام خود به سوریه و در ماه رمضان سال ۱۳۹۵، در شمال استان حلب و روستای معراته به دست تکفیری‌ها به شهادت رسید. پیکر مطهر این شهید والامقام، همان‌گونه که خود آرزو کرده بود، به دست تکفیری‌های جبهه‌النصره از منطقه خارج شد و به وطن بازنگشت. این گزارش، روایتی است از زندگی، مجاهدت و شهادت مردی که دفاع از حرم اهل‌بیت(ع) را تداوم راه شهدای دفاع مقدس می‌دانست.

عصر غیبت، تنها دوران انتظار برای ظهور نیست؛ دوران آزمون انسان‌ها در میدان ایمان، بصیرت و مسئولیت نیز هست. در جهانی که اطلاعات با سرعتی بی‌سابقه منتشر می‌شود و حقیقت گاه در میان انبوهی از اخبار، شایعات، روایت‌های ناقص و عملیات روانی گم می‌شود، شناخت حقیقت و کمک به روشن شدن آن، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. از این منظر، جهاد تبیین را می‌توان یکی از عرصه‌های مهم مسئولیت اجتماعی انسان منتظر دانست. این گزارش، نگاهی است به وظیفه منتظران در عصر غیبت و نقش جهاد تبیین در مقابله با جنگ روایت‌ها.

اگر بخواهیم یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در اندیشه سیاسی و اجتماعی رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (ره) را شناسایی کنیم، بی‌تردید «عدالت» در صدر این مفاهیم قرار می‌گیرد. در نگاه ایشان، عدالت نه یک شعار انتخاباتی، نه یک مطالبه مقطعی و نه صرفاً یک آرمان اخلاقی، بلکه فلسفه تشکیل حکومت اسلامی، معیار مشروعیت مسئولان و شرط اصلی پیشرفت کشور است. از همین رو، ایشان بارها تأکید کرده‌اند که اگر عدالت از مسیر حرکت نظام اسلامی حذف شود، اهداف اصلی انقلاب نیز دچار آسیب خواهد شد.

در روزگاری که غزه هر روز با خبر شهادت کودکانش بیدار می‌شود و قدس شریف در هاله‌ای از غبار اشغال و تحقیر فرو رفته است، مسئله فلسطین از یک مناقشه‌ی مرزی فراتر رفته و به نمادی از «عدالت‌خواهی جهانی» و «مقاومت در برابر ظلم» تبدیل شده است. از فلسطین تا ظهور، مسیر اصلی نه مسیر یک جغرافیا، بلکه مسیر یک آرمان است: حرکت انسان‌ها از پراکندگی به همبستگی و از سلطه ظلم به سوی عدالت. در فرهنگ مهدویت، این مسیر، همان مسیری است که امت اسلامی را از پراکندگی و اختلاف به سوی همبستگی، عدالت‌خواهی و مسئولیت مشترک هدایت می‌کند. این گزارش، نگاهی است به این پیوند راهبردی و نقش فلسطین در شکل‌گیری «امت واحده» در مسیر تحقق وعده ظهور.

جهان اسلام در یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر خود قرار دارد؛ دوره‌ای که از یک سو با جنگ، اشغال، فقر، اختلافات سیاسی، فشارهای اقتصادی و جنگ رسانه‌ای روبه‌روست و از سوی دیگر، ظرفیت‌های گسترده‌ای برای همگرایی، پیشرفت علمی، استقلال و بازسازی تمدنی در اختیار دارد. در چنین شرایطی، دو مفهوم «مقاومت» و «انتظار» می‌توانند در شکل دادن به نگاه مسلمانان نسبت به آینده نقش مهمی ایفا کنند. در فرهنگ مهدویت، آینده جهان، آینده‌ای تاریک و بی‌هدف نیست و باور به ظهور، بر این امید استوار است که تاریخ در نهایت به سمت غلبه حق و گسترش عدالت حرکت خواهد کرد. این گزارش، نگاهی است به نقش این دو مفهوم در شکل‌گیری آینده جهان اسلام.

«شبهه ویروس است؛ مثل همین ویروس کرونا. وقتی که وارد شد، خارج شدنش مشکل است... بعضی‌ها در مقابل تیر و شمشیر ایستادند، اما در مقابل شبهه نتوانستند بایستند.» این هشدار رهبر شهید انقلاب اسلامی، امروز پس از گذشت سال‌ها، بیش از هر زمان دیگری، معنای خود را یافته است. در روزگاری که دشمن با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ارتباطی، شبهات را نه به‌صورت تک‌تک، که به‌صورت «سیل‌آسا» و «هدفمند» به جامعه تزریق می‌کند، فهم ماهیت این پدیده، شناخت ریشه‌های تاریخی آن و یافتن راهکارهای مقابله با آن، به یک ضرورت حیاتی برای حفظ یقینات دینی، تاریخی و ملی ملت ایران تبدیل شده است. این گزارش، تحلیلی است بر ابعاد این جنگ شناختی و راهکارهای برون‌رفت از آن.