به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، مسئله فلسطین در جهان اسلام، تنها یک موضوع سیاسی یا جغرافیایی نیست؛ برای بسیاری از مسلمانان، نمادی از مسئله بزرگتری به نام عدالت، کرامت انسانی و مقابله با اشغال و ظلم است. از همین منظر، پیوند دادن مسئله فلسطین با فرهنگ مهدویت را میتوان در چارچوب یک مفهوم مهم بررسی کرد: حرکت امت اسلامی از پراکندگی و اختلاف به سوی همبستگی، عدالتخواهی و مسئولیت مشترک.
۱. «امت واحده» در قرآن؛ از آرمان تا واقعیت
در قرآن کریم، ایده «امت واحده» جایگاهی اساسی دارد. مسلمانان با وجود تفاوتهای قومی، زبانی و مذهبی، در اصول بنیادین ایمان اشتراک دارند و میتوانند در مسائل مشترک، همکاری و همدلی داشته باشند. خداوند در قرآن میفرماید: «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّهً وَاحِدَهً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ» (انبیاء، ۹۲)؛ یعنی این امت شما، امتی یگانه است و من پروردگار شما هستم، پس مرا بپرستید.
مسئله فلسطین یکی از موضوعاتی است که طی دهههای اخیر، احساس همدردی و همبستگی بخش بزرگی از جهان اسلام را برانگیخته است. این همبستگی، مصداق عینی تلاش برای تحقق «امت واحده» در عرصه عمل است؛ امتی که هرچند در بسیاری از مسائل اختلاف دارد، اما در دفاع از مظلومیت فلسطین، زبان مشترکی یافته است.
۲. فلسطین؛ آزمونی برای اخلاق و مسئولیت جهانی
فلسطین از این منظر، میتواند آزمونی برای اخلاق و مسئولیت جهانی باشد. وقتی انسان در برابر رنج انسان دیگری احساس مسئولیت میکند، مرزهای جغرافیایی و قومی نمیتوانند مانع همدلی او شوند. دفاع از حقوق غیرنظامیان، مخالفت با اشغال و حمایت از کرامت انسانها، میتواند بخشی از این مسئولیت اخلاقی باشد.
فرهنگ انتظار نیز با مفهوم امت متحد و عدالتخواه ارتباط پیدا میکند. حکومت جهانی حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) در باور شیعه، محدود به یک قوم، سرزمین یا گروه خاص نیست؛ بلکه افقی جهانی دارد و عدالت را برای همه انسانها دنبال میکند. بنابراین، جامعه منتظر باید از هماکنون نگاه خود را از تعصبات قومی و منافع محدود فراتر ببرد و نسبت به سرنوشت انسانهای مظلوم حساس باشد.
۳. وحدت، نه یکسانسازی
اما امت واحده به معنای یکسان شدن همه مسلمانان در اندیشه و سبک زندگی نیست. اختلافنظرهای فقهی، مذهبی، سیاسی و فرهنگی در جهان اسلام واقعیتی تاریخی است. وحدت به معنای نادیده گرفتن این تفاوتها نیست؛ بلکه به معنای یافتن اصول مشترک و همکاری بر اساس آنهاست. عدالت، کرامت انسان، استقلال ملتها، مقابله با ظلم و کمک به مظلومان میتوانند از جمله همین نقاط مشترک باشند.
در این میان، رسانهها نقش مهمی دارند. مسئله فلسطین در عصر رسانه، تنها در میدان سیاست دنبال نمیشود؛ بلکه در میدان روایتها نیز حضور دارد. تصاویر، اخبار، تحلیلها و روایتهای متفاوت میتوانند برداشت مردم جهان از یک حادثه را شکل دهند. ازاینرو، جامعه منتظر باید در مواجهه با اخبار مربوط به فلسطین، همدلی را با دقت و راستیآزمایی همراه کند و از انتشار تصاویر یا اخبار تأییدنشده پرهیز نماید.
۴. نسل جوان؛ نقشآفرینان مسیر وحدت
نسل جوان نیز در این مسیر نقش ویژهای دارد. جوانان مسلمان امروز با یکدیگر در فضای مجازی ارتباط دارند و میتوانند صدای عدالتخواهی را به زبانهای مختلف به جهان منتقل کنند. تولید محتوای مستند، معرفی تاریخ و واقعیتهای انسانی مسئله فلسطین، گفتوگوی منطقی با دیگران و مقابله با نفرتپراکنی، نمونههایی از کنشگری مسئولانه هستند. این نسل، پل ارتباطی میان «امتهای پراکنده» و «امت واحده» هستند.
۵. از فلسطین تا ظهور؛ مسیر یک آرمان
فرهنگ انتظار به ما یادآوری میکند که ظهور، صرفاً پایان یک بحران سیاسی نیست. ظهور حضرت مهدی(عج) در باور شیعه، تحقق گسترده عدالت و حاکمیت حق در مقیاس جهانی است. بنابراین، مسیر انتظار باید بسیار گستردهتر از یک مسئله سیاسی باشد و شامل اصلاح اخلاق، افزایش دانش، تقویت معنویت، گسترش عدالت و تربیت انسانهای صالح شود.
فلسطین میتواند یکی از میدانهای بروز این مسئولیت باشد، اما نباید همه مفهوم انتظار در آن خلاصه شود. منتظر واقعی، هم نسبت به مظلومیت مردم فلسطین حساس است و هم نسبت به ظلم و بیعدالتی در هر نقطه دیگری از جهان. معیار او، انسان و عدالت است، نه صرفاً جغرافیا. در این مسیر، وحدت امت اسلامی اهمیت فراوانی دارد. اختلافات داخلی نباید مسلمانان را از مسائل اساسی جهان اسلام غافل کند.
💎 جمعبندی؛ از همدلی تا عدالت جهانی
مسیر «از فلسطین تا ظهور» را میتوان مسیری از همدلی به مسئولیت، از پراکندگی به همبستگی و از بیتفاوتی به عدالتخواهی دانست. فلسطین برای جهان اسلام میتواند یادآور این حقیقت باشد که رنج انسانها، مرز نمیشناسد و عدالت، مسئلهای جهانی است. اما افق نهایی فرهنگ انتظار، بسیار فراتر از یک سرزمین است: جهانی که در آن ظلم و تبعیض جای خود را به عدالت و کرامت میدهد.
جامعه منتظر باید از امروز خود را برای چنین آیندهای آماده کند؛ با وحدت، اخلاق، آگاهی، علم، عدالتخواهی و مسئولیتپذیری. همانگونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی بارها تأکید کردهاند، مسئله فلسطین، مسئله اول جهان اسلام است و دفاع از آن، دفاع از کرامت انسانی و عدالت است؛ و این، دقیقاً همان مسیری است که فرهنگ مهدویت، امت اسلامی را به سوی آن فرا میخواند.
