از عدالت نظری تا عدالت قابل مشاهده مستضعفین در مکتب انقلاب
وقتی ملت متحد میشود ذخیرهای راهبردی از منظر رهبر انقلاب که دشمن از آن میترسد
انتظار، نه نشستن برای آینده، که ساختن انسان و جامعه
آیتالله ابراهیم امینی(ره)، از عالمان برجسته معاصر، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و امام جمعه موقت قم، بخش مهمی از فعالیت علمی و تبلیغی خود را به تبیین معارف دینی، اخلاق، تربیت اسلامی و مسائل اجتماعی اختصاص داد. در منظومه فکری ایشان، مسئله مهدویت و انتظار فرج، با «تربیت انسان»، «اصلاح جامعه» و «مسئولیتپذیری مؤمنان در عصر غیبت» پیوندی عمیق داشت. این گزارش، نگاهی است به جایگاه فرج و انتظار در اندیشهی این فقیه وارسته.
انتظاری که با آگاهی و مسئولیت گره میخورد
شهید آیتالله دکتر محمد مفتح(ره)، از برجستهترین اندیشمندان معاصر، عمر خود را وقف پیوند حوزه و دانشگاه و تبیین معارف اسلامی برای نسل جوان کرد. اگرچه او اثر مستقلی درباره مهدویت تألیف نکرده، اما از مجموعه آثار، سخنرانیها و اندیشههای او بهروشنی برمیآید که انتظار فرج را هرگز به معنای انفعال و کنارهگیری از مسئولیت نمیدانست؛ بلکه آن را با «آگاهی»، «مسئولیتپذیری»، «وحدت امت اسلامی» و «اصلاح جامعه» پیوند میزد. این گزارش، نگاهی است به جایگاه فرج و انتظار در منظومه فکری این شهید والامقام.
از تشکدوزی در جنوب تهران تا فرماندهی سپاه در غرب؛ روایت زندگی شهید محمد بروجردی
۱ خرداد ۱۳۶۲، جاده مهاباد به نقده. در میان خاک و خون و مینهای به جا مانده از ضدانقلاب، خودروی حامل فرماندهای که میتوانست امنیت غرب کشور را با دل مردم بسازد، منفجر شد و محمد بروجردی، ملقب به «مسیح کردستان»، در ۲۹ سالگی به دیدار معبود شتافت. او که از تشکدوزی در محلههای جنوب شهر تهران به فرماندهی سپاه در غرب کشور رسید، با تدبیر و اخلاص، نام خود را در تاریخ انقلاب اسلامی جاودانه کرد. مردی که معتقد بود «موضوع کردستان با درگیری حل نمیشود، بلکه به حداکثر ارتباط با مردم و حداقل استفاده از تفنگ باور داشت». این، روایت زندگی فرماندهای است که امنیت را با مردم ساخت.
شهید باکری؛ از فرماندهی لشکر عاشورا تا شهادت در آبهای دجله
۲۵ اسفند ۱۳۶۳، شرق دجله. در میان رگبار آتش و گرد و غبار نبرد، فرماندهای که با چفیهاش سنگرها را قدم میزد و با دلش برای نیروهایش پدری میکرد، برای همیشه به دیدار معبود شتافت. مهدی باکری، آن مهندسِ جهادگری که از شهرداری ارومیه به خاکریزهای دفاع مقدس آمد و لشکر ۳۱ عاشورا را به یکی از موفقترین یگانهای رزمی تبدیل کرد، در ۳۱ سالگی به آرزوی دیرینهاش رسید. اما پیکر او در آبهای دجله ماند تا نشان دهد که فرماندهانِ مکتبِ عاشورا، حتی در شهادت نیز، مسیری متفاوت از دیگران میپیمایند.
شهید همت؛ از تدریس در کلاس درس تا فرماندهی در جزیره مجنون
۱۷ اسفند ۱۳۶۲، جزیره مجنون. در میان دود و آتش و گلولههای توپ، فرماندهای که با چفیهاش خاکریزها را قدم میزد و با دلش برای نیروهایش پدری میکرد، برای همیشه به دیدار معبود شتافت. محمدابراهیم همت، آن معلمی که از کلاس درس به سنگرهای دفاع مقدس آمد و با اخلاص و شجاعت، لشکر ۲۷ محمد رسولالله(ص) را به یکی از موفقترین یگانهای رزمی تبدیل کرد، در ۲۸ سالگی به آرزوی دیرینهاش رسید و نام خود را در زمرهٔ فرماندهان ماندگار تاریخ انقلاب اسلامی ثبت کرد.
با شناخت، اخلاق و امید، منتظر واقعی شویم
در فرهنگ شیعه، انتظار فرج، تنها به دعا و آرزو محدود نمیشود؛ بلکه با شناخت، مسئولیتپذیری و تلاش برای گسترش حقیقت معنا پیدا میکند. از همین رو، بسیاری از اندیشمندان معاصر، مفهوم «جهاد تبیین» را به معنای کوشش برای روشنگری، پاسخگویی به شبهات، ترویج آگاهی و دفاع عقلانی از باورهای دینی مطرح کردهاند. اگر این مفهوم در چارچوب اخلاق، صداقت و احترام به کرامت انسان دنبال شود، میتواند یکی از جلوههای آمادگی فکری و فرهنگی برای جامعه منتظر باشد.
جبههی حق، با انسانهای صالح ساخته میشود، نه با تشریفات و شعارهای توخالی
عصر غیبت، عصر بیتکلیفی و خوابِ خوش نیست؛ عصر بیداری و مسئولیت است. برخی گمان میکنند که غیبتِ امامِ معصوم(ع)، به معنای تعطیلیِ تکلیف و رها شدنِ کاروانِ هدایت است. اما این، یک اشتباهِ راهبردی و چه بسا دامِ دشمن است. جبههی حق در این دوران، نه با یک فرمانِ ناگهانی، که با ارادهی انسانهای صالح، با ایمانِ آگاهانه و با عملِ صالح شکل میگیرد. این جبهه، امروز بیش از هر زمانِ دیگری، نیازمندِ «انسانهایی» است که در برابرِ طوفانِ شبهات، استوار بایستند و پرچمِ عدالت و کرامت را بر زمین نگذارند.
ظهور؛ پایان سلطه مستکبران بر جهان
یکی از مهمترین بشارتهای ادیان الهی، پایان یافتن دوران ظلم و استقرار عدالت در سراسر جهان است. در فرهنگ شیعه، این وعدهی الهی با قیام حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) پیوند خورده است؛ قیامی که هدف آن، برپایی حکومت الهی، گسترش عدالت، احیای کرامت انسان و از میان برداشتن نظامهای مبتنی بر ظلم و ستم است. از این منظر، ظهور تنها یک حادثهی تاریخی نیست، بلکه نقطهی عطفی در سرنوشت بشر و آغاز عصری نوین از حاکمیت ارزشهای الهی خواهد بود.
پیام رهبر انقلاب چگونه «فلسفه تشییع شهید» را بازتعریف میکند؟
در نگاه رایج، تشییع پیکر یک شهید، مراسمی برای وداع، سوگواری و ادای احترام است؛ اما پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت تشییع و تدفین «آقای شهید ایران» نشان میدهد که در منظومه فکری انقلاب اسلامی، تشییع شهید کارکردی بسیار فراتر از یک آیین عاطفی دارد. این پیام، در حقیقت، فلسفه اجتماعی و تمدنی تشییع شهید را تبیین میکند و آن را به یک «فرآیند جامعهساز» تبدیل میسازد.








































































