انتظاری که با آگاهی و مسئولیت گره می‌خورد
انتظاری که با آگاهی و مسئولیت گره می‌خورد
شهید آیت‌الله دکتر محمد مفتح(ره)، از برجسته‌ترین اندیشمندان معاصر، عمر خود را وقف پیوند حوزه و دانشگاه و تبیین معارف اسلامی برای نسل جوان کرد. اگرچه او اثر مستقلی درباره مهدویت تألیف نکرده، اما از مجموعه آثار، سخنرانی‌ها و اندیشه‌های او به‌روشنی برمی‌آید که انتظار فرج را هرگز به معنای انفعال و کناره‌گیری از مسئولیت نمی‌دانست؛ بلکه آن را با «آگاهی»، «مسئولیت‌پذیری»، «وحدت امت اسلامی» و «اصلاح جامعه» پیوند می‌زد. این گزارش، نگاهی است به جایگاه فرج و انتظار در منظومه فکری این شهید والامقام.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، شهید آیت‌الله دکتر محمد مفتح(ره)، از جمله روحانیون روشنفکری بود که نقش مهمی در نهضت اسلامی مردم ایران به رهبری امام خمینی(ره) ایفا کرد. او که خود از اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران بود,یکی از موثرترین شخصیت‌ها در عرصه پیوند حوزه و دانشگاه به شمار می‌رود و تا روز شهادت بر این باور سعی و اهتمام می‌ورزید. از نگاه او، اسلام دینی برای ساختن انسان و جامعه است و بر همین اساس، اعتقاد به حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) نیز باید در رفتار و عمل مسلمانان نمود پیدا کند.

آگاهی و معرفت؛ نخستین گام در مسیر انتظار

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های شهید مفتح، ارتقای آگاهی دینی و علمی بود. او باور داشت که جهل و ناآگاهی، زمینه‌ساز انحراف و عقب‌ماندگی جامعه اسلامی است. از این منظر، جامعه‌ای که دانش، تفکر، گفت‌وگوی علمی و معرفت دینی را تقویت کند، آمادگی بیشتری برای حرکت در مسیر آرمان‌های مهدوی خواهد داشت. شهید مفتح با سفر به نواحی مختلف، مردم مسلمان را به وظایف دینی و سیاسی آگاه می‌کرد و همواره بر این نکته تأکید داشت که منتظر واقعی، انسانی آگاه است که با شناخت صحیح از دین و زمانه خود، در برابر شبهات و تحریف‌ها استوار می‌ماند.

وحدت حوزه و دانشگاه؛ زمینه‌ساز جامعه منتظر

شهید مفتح بر وحدت میان اقشار جامعه، به‌ویژه ارتباط میان حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها، تأکید فراوان داشت. او اعتقاد داشت که پیشرفت جامعه اسلامی در گرو هم‌افزایی علم، ایمان و اخلاق است. این نگاه با فرهنگ انتظار نیز هماهنگ است؛ زیرا جامعه‌ای که از تفرقه، جهل و نزاع‌های بی‌ثمر فاصله بگیرد و بر پایه همدلی و همکاری حرکت کند، به ارزش‌های حکومت عدل نزدیک‌تر خواهد بود. امام خمینی(ره) نیز در بیانات خود، پیوند و تفاهم حوزه و دانشگاه را امری حیاتی دانسته و تأکید کرده‌اند که دشمن با هر شگردی درصدد برهم زدن این وحدت است. شهید مفتح، پیش و پس از انقلاب، دغدغه پیوند حوزه و دانشگاه را به یک گفتمان تبدیل کرد و از این رهگذر، زمینه را برای شکل‌گیری جامعه‌ای آگاه و متحد، که خود از ارکان جامعه منتظر است، فراهم ساخت.

تربیت نسل جوان؛ سرمایه اصلی جامعه منتظر

از دیگر محورهای اندیشه شهید مفتح، تربیت نسل جوان بود. او معتقد بود آینده جامعه در دست جوانانی است که با ایمان، دانش، اخلاق و احساس مسئولیت رشد یافته باشند. در فرهنگ مهدوی نیز نسل آگاه و باایمان، یکی از سرمایه‌های اصلی جامعه منتظر به شمار می‌آید. از این رو، آموزش، پرورش، تقویت هویت دینی و پاسخ‌گویی منطقی به پرسش‌های جوانان، بخشی از وظایف جامعه اسلامی در عصر غیبت است. شهید مفتح با حضور در مسجد دانشگاه و سخنرانی‌های خود در حسینیه ارشاد,نسل جوان و روشنفکر را به اسلام دعوت می‌کرد و بر این باور بود که «از دیدن جوانان پرشور و اهل بحث، خوشحال می‌شوم».

انتظار؛ نیرویی برای حرکت، نه انفعال

در نگاه شهید مفتح، انتظار فرج با اصلاح فرد و جامعه پیوندی ناگسستنی دارد. دعا برای تعجیل در فرج، زمانی با حقیقت انتظار همراه است که انسان در زندگی خود به عدالت، صداقت، امانت‌داری، خدمت به مردم و رعایت حقوق دیگران پایبند باشد. جامعه‌ای که این ارزش‌ها را در خود تقویت کند، بیش از هر جامعه‌ای به آرمان‌های مهدوی نزدیک خواهد شد. او اسلام را دینی می‌دانست که انسان را به تلاش، پویایی و امید دعوت می‌کند، نه به یأس و انفعال. انتظار ظهور نیز در همین چارچوب، نیرویی برای حرکت، خودسازی و مسئولیت‌پذیری است؛ نیرویی که مؤمن را به ساختن امروز برای آینده‌ای بهتر فرا می‌خواند.


جمع‌بندی؛ انتظار، افقی روشن برای حرکت امروز

در جمع‌بندی می‌توان گفت که فرج در نگاه و اندیشه شهید آیت‌الله دکتر محمد مفتح(ره)، تنها یک حادثه در آینده نیست، بلکه افقی روشن برای حرکت امروز است. از منظر ایشان، جامعه منتظر، جامعه‌ای است که با معرفت، علم، وحدت، اخلاق، تربیت نسل جوان، خدمت به مردم و عمل به آموزه‌های قرآن و اهل‌بیت(ع)، خود را برای تحقق وعده الهی آماده می‌سازد. چنین انتظاری، انسان را از سکون و بی‌تفاوتی دور کرده و او را به تلاش مستمر برای اصلاح خویش و جامعه دعوت می‌کند. شهید مفتح با شهادت خود در صحن دانشگاه, نشان داد که راهِ علم، ایمان و مبارزه در مسیر آرمان‌های مهدوی، تا آخرین لحظه حیات ادامه دارد و این، خود الگویی است برای همه منتظرانی که می‌خواهند در مسیر ظهور، سهمی هرچند کوچک ایفا کنند.