وقتی یک تنگه، روایت پیروزی آمریکا را به چالش می‌کشد

روزی یک جوان معمولی در جنوب تهران بود؛ پرانرژی، جسور و شوخ‌طبع. اما یک تحولِ درونی، مسیرِ زندگی‌اش را یک‌باره تغییر داد و او را از یک زندگیِ عادی به میدانِ جنگ در سوریه کشاند. مجید قربانخانی، جوانی که عاشقِ حضرت سیدالشهدا(ع) شده بود، در ۲۱ دیِ ۱۳۹۴ در منطقهٔ خان‌طومان به شهادت رسید و نامش در میانِ شهدایِ مدافعِ حرم، برایِ همیشه ماندگار شد. او که به لشکرِ فاطمیون پیوسته بود، پس از نزدیکِ پنج سال، پیکرش به تهران بازگشت و داستانِ زندگی‌اش - از یک جوانِ معمولی تا یک شهیدِ مدافعِ حرم - الگویی شد برایِ نسلی که جنگ را ندیده بود، اما در برابرِ تروریسمِ تکفیری، احساسِ مسئولیت کرد. این گزارش، روایتِ این تحولِ شگفت‌انگیز است.

در روزهایی که هنوز غبار «جنگ ۱۲ روزه» و «جنگ رمضان» از چهره منطقه برطرف نشده و ملت ایران با سربلندی از دو آزمون بزرگ دفاعی و هویتی بیرون آمده است، نوجوانانی که در کنار مردم و نیروهای مسلح نقش‌آفرینی کردند، شایسته تقدیرند. همایش «رد پای روشن» با هدف تجلیل از همین نسل پای‌کارِ جهاد، همراه با رونمایی از مجموعه کتاب‌های امام‌زمان‌شناسیِ ویژه کودکان و نوجوانان، توسط قرارگاه بین المللی سازندگی اباصالح (عج) و با همکاری بخش فرهنگی مسجد مقدس جمکران و شهرداری ناحیه یک منطقه یک تهران برگزار شد.

او را «حیدر کرار» صدا می‌زدند؛ نامی که به‌خوبی نشان‌دهندهٔ روحیهٔ رزمی و شجاعتِ مثال‌زدنی‌اش در میدانِ نبرد بود. محمودرضا بیضایی، جوانی از تبریز که سال‌ها در مسیرِ دفاع، آموزشِ نظامی و فعالیت‌هایِ فرهنگی و اعتقادی گام برداشت، سرانجام در ۲۹ دیِ ۱۳۹۲، در منطقهٔ سیده‌زینب(س) در سوریه به شهادت رسید. او که در میانِ همرزمانش به تواضع، اخلاص و شجاعت شناخته می‌شد، نمونه‌ای از فرماندهانی بود که میانِ فرماندهی و رفاقت فاصله‌ای ایجاد نمی‌کردند و بی‌سروصدا، مسیرِ خود را تا شهادت پیمودند. این گزارش، روایتِ زندگیِ رزمنده‌ای است که نامش با سه واژه گره خورده: تبریز، حیدر کرار و حرمِ حضرت زینب(س).

در شرایط حساس کنونی که کشور با ترکیبی از تهدیدات نظامی، اقتصادی و روانی مواجه است، محورهای کلیدی پیام رهبری، چارچوبی راهبردی برای حرکتِ جامعه ترسیم می‌کند. از تصویرِ دولتی که شایستهٔ تقدیر است تا تأکید بر انسجامِ اجتماعی به‌عنوان یک خطِّ قرمز، و از ضرورتِ روایتِ قوت و قدرت تا نگاهِ فراراهبردی به تعلیم و تربیت، همه در یک منظومهٔ فکریِ منسجم قرار گرفته‌اند. این گزارش، پنج محورِ اصلیِ این پیامِ راهبردی را واکاوی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه این اصول می‌تواند مسیرِ حرکتِ جامعه را در برابرِ فشارهایِ بیرونی تعیین کند.

او افغانستانی بود، اما مرزهای جغرافیایی برایش معنایی نداشت. مهدی صابری، جوان ۲۵ سالهٔ لشکر فاطمیون، عشق به حضرت علی‌اکبر(ع) را چنان در دل داشت که نام آن حضرت را بر سرِ گروهانِ خود نهاد و در میدانِ نبرد با تروریست‌های تکفیری، هم فرمانده بود، هم رزمنده، هم امدادگر. او در ۱۳ اسفند ۱۳۹۳ در سوریه به شهادت رسید؛ اما پیش از آن، وصیتی از خود به جای گذاشت که با عبارت «یا علی‌اکبر لیلا» آغاز می‌شد. این گزارش، روایتِ زندگیِ فرمانده‌ای است که با وجودِ سنِ کم، چنان در میدان رشد کرد که پس از شهادتش، جای خالی‌اش برای یک مجموعهٔ بزرگِ نظامی و اعتقادی احساس شد.

سیاست چین در قبال ایران بیش از آنکه ایدئولوژیک یا صرفاً سیاسی باشد، بر مبنای محاسبه هزینه‌فایده و مدیریت ریسک ژئواکونومیک تنظیم شده است. برخلاف غرب که عمدتاً با ابزار فشار و اولتیماتوم به دنبال تغییر رفتار ایران است، پکن از تهران می‌خواهد جهت‌گیری‌های کلان خود را شفاف اعلام کند تا امکان برنامه‌ریزی بلندمدت برای زنجیره تأمین انرژی، تجارت و سرمایه‌گذاری فراهم شود. سیدمحسن امرایی، فرمانده قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی(عج)، در گفت‌وگویی اختصاصی، ابعاد این رویکرد را تحلیل می‌کند.

شش ماه پس از آغاز جنگ با ایران، نشانه‌های فرسایش سیاسی و اجتماعی دولت دونالد ترامپ بیش از گذشته در فضای داخلی آمریکا نمایان شده است. مجموعه‌ای از اظهارات سیاستمداران، نتایج نظرسنجی‌ها و گزارش رسانه‌های این کشور نشان می‌دهد که جنگ، برخلاف محاسبات اولیه طراحان آن، صرفاً یک پرونده خارجی باقی نمانده و اکنون به موضوعی اثرگذار بر امنیت، اقتصاد و محبوبیت سیاسی دولت تبدیل شده است. از انتقادهای صریح سناتورها گرفته تا کاهش محبوبیت ترامپ به ۳۲ درصد و استفاده گسترده از تصاویر جعلیِ هوش مصنوعی، همگی روایتی از یک جنگِ فرسایشی را ترسیم می‌کنند که هزینه‌های آن، دیر یا زود، به داخل آمریکا بازگشته است.

در شرایط حساس کنونی که کشور با ترکیبی از تهدیدات نظامی، اقتصادی و روانی مواجه است، محورهای کلیدی پیام رهبری، چارچوبی راهبردی برای حرکتِ جامعه ترسیم می‌کند. از تصویرِ دولتی که شایستهٔ تقدیر است تا تأکید بر انسجامِ اجتماعی به‌عنوان یک خطِّ قرمز، و از ضرورتِ روایتِ قوت و قدرت تا نگاهِ فراراهبردی به تعلیم و تربیت، همه در یک منظومهٔ فکریِ منسجم قرار گرفته‌اند. این گزارش، پنج محورِ اصلیِ این پیامِ راهبردی را واکاوی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه این اصول می‌تواند مسیرِ حرکتِ جامعه را در برابرِ فشارهایِ بیرونی تعیین کند.

۱۸ میلیارد مترمربع زمین دولتی - معادل سی برابر وسعت تهران - در اختیار سازمان ملی زمین و مسکن است. ارزشِ بالقوهٔ این داراییِ عظیم، بالغ بر ۹۰ هزار همت (هزار میلیارد تومان) برآورد می‌شود؛ رقمی که حدود شش برابر کل بودجهٔ کشور در سال ۱۴۰۵ است. با این حال، این ثروتِ خفته، سال‌هاست که در انجمادِ سیاست‌گذاری معطل مانده و نه تنها بحرانِ مسکن را حل نکرده، بلکه با تبدیل متقاضیان به تأمین‌کنندهٔ نقدینگی پروژه‌ها، فشارِ مضاعفی بر معیشتِ خانوارها وارد کرده است.

جنگ، زمانی که از میدان نظامی خارج شود و خود را به پمپ‌بنزین، بازار انرژی، بودجه دولت و معیشت مردم برساند، دیگر صرفاً یک پروندهٔ سیاست خارجی نیست؛ به مسئله‌ای داخلی تبدیل می‌شود که می‌تواند آیندهٔ سیاسی یک دولت را نیز تحت تأثیر قرار دهد. مجموعه گزارش‌های اخیر رسانه‌های آمریکایی و غربی دربارهٔ وضعیت سوخت و اقتصاد آمریکا، در کنار انتقادهای فزاینده از راهبرد دولت ترامپ در قبال ایران، این واقعیت را برجسته کرده است که جنگِ فرسایشی در غرب آسیا، هزینه‌هایِ گزافی را بر اقتصادِ داخلیِ آمریکا تحمیل کرده و محبوبیتِ ترامپ را نیز به چالش کشیده است.

سیاست چین در قبال ایران بیش از آنکه ایدئولوژیک یا صرفاً سیاسی باشد، بر مبنای محاسبه هزینه‌فایده و مدیریت ریسک ژئواکونومیک تنظیم شده است. برخلاف غرب که عمدتاً با ابزار فشار و اولتیماتوم به دنبال تغییر رفتار ایران است، پکن از تهران می‌خواهد جهت‌گیری‌های کلان خود را شفاف اعلام کند تا امکان برنامه‌ریزی بلندمدت برای زنجیره تأمین انرژی، تجارت و سرمایه‌گذاری فراهم شود. سیدمحسن امرایی، فرمانده قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی(عج)، در گفت‌وگویی اختصاصی، ابعاد این رویکرد را تحلیل می‌کند.

در روزهایی که هنوز غبار جنگ بر چهره کشور نشسته و ترورهای کور، چهره انقلاب را نشانه گرفته بود، مردی از جنس فرهنگ و تعلیم، سکانِ نخست‌وزیری را در دست گرفت. محمدجواد باهنر، روحانی‌ای که از حوزه علمیه کرمان و قم برخاسته بود، سال‌ها پیش از آنکه سیاستمدار شود، معلم بود؛ و معلم بودن را هیچ‌گاه از یاد نبرد. در ۸ شهریور ۱۳۶۰، تنها چند هفته پس از پذیرش مسئولیت، در کنار شهید محمدعلی رجایی، در انفجار دفتر نخست‌وزیری به شهادت رسید. از آن روز، هفته دولت به یاد این دو شهید نام‌گذاری شد؛ اما میراث باهنر، فراتر از یک عنوان سیاسی، در کتاب‌های آموزشی، نهادهای فرهنگی و روح تعلیم و تربیتِ انقلابی باقی مانده است.

تحولات اخیر پیرامون جنگ ایران، تنگه هرمز را از یک آبراه راهبردی به یکی از مهم‌ترین میدان‌های نبرد سیاسی و رسانه‌ای میان تهران و واشنگتن تبدیل کرده است. اظهارات مقام‌ها و چهره‌های سیاسی آمریکا نشان می‌دهد که مسئله هرمز دیگر صرفاً یک موضوع نظامی یا کشتیرانی نیست، بلکه به معیاری برای سنجش میزان موفقیت راهبرد آمریکا در منطقه تبدیل شده است. از برنی سندرز که آشکارا جنگ را به افزایش قیمت سوخت مرتبط دانست تا چاک شومر که از هزینه‌های فزاینده آن سخن گفت، همگی نشانه‌هایی از یک واقعیتِ تلخ برای واشنگتن هستند: هرمز، به آینه‌ای برای نمایش محدودیت‌های قدرت آمریکا تبدیل شده است.

آینده جهان در نگاه کتاب‌های آسمانی، صرفاً ادامه بی‌پایان وضعیت موجود نیست. در متون ادیان ابراهیمی، تاریخ بشر افقی دارد که در آن حق، عدالت و نجات بر ظلم، فساد و تباهی غلبه خواهد کرد. هر یک از این کتاب‌ها این آینده را با زبان و چارچوب اعتقادی خاص خود ترسیم کرده‌اند، اما در کنار تفاوت‌های مهم، یک پیام مشترک دیده می‌شود: ظلم سرنوشت نهایی انسان نیست. از قرآن و وعده حاکمیت صالحان تا تورات و تصویر صلح‌آمیز اشعیا، و از انجیل و بازگشت مسیح تا کتاب مکاشفه و «آسمانی جدید و زمینی جدید»، همگی روایت‌هایی از یک حقیقتِ واحدند: تاریخ، پایانِ تاریکی نیست.

در روزهایی که هنوز غبار انقلاب بر چهره کشور نشسته و جنگ تحمیلی تازه آغاز شده بود، مردی از جنس مردم، سکان ریاست‌جمهوری را در دست گرفت. محمدعلی رجایی، معلمی که از قزوین برخاسته بود، سال‌ها پیش از آنکه رئیس‌جمهور شود، مبارزه، زندان و شکنجه را تجربه کرده بود و پس از انقلاب نیز در سخت‌ترین شرایط تاریخی کشور، مسئولیت را پذیرفت. ساده‌زیستی او نه یک شعار، که سبک زندگی‌اش بود؛ و خدمت به مردم را نه یک وظیفه، که یک امانت می‌دانست.

در نخستین گام از رقابت‌های جام‌جهانی ۲۰۲۶، تیم ملی فوتبال ایران در لس‌آنجلس آمریکا به مصاف نیوزیلند رفت و در دیداری حماسی، دو بار از پسِ گل زد و به تساوی ۲-۲ دست یافت. نمایشی از غیرت، وحدت و روحیه جهادی که بار دیگر ثابت کرد ملت ایران در سخت‌ترین شرایط هم هرگز تسلیم نمی‌شود.

در حالی که آمریکا میزبان جام جهانی با کارشکنی در صدور ویزا و بلوکه کردن درآمد بلیط‌ها، تلاش کرد حضور ایران را کمرنگ نشان دهد، یک گزارش راهبردی از ۶ سکوی داخلی و خارجی نشان می‌دهد: روایت «ایران مقتدر و صلح‌جو» با شعار «میناب ۱۶۸» و حمایت مردم مکزیک، بر پروژه تحریم روانی و مشروعیت‌زدایی دشمن غلبه کرد.

در رصد روزانه فضای مجازی، «شکاف عمیق روایت‌ها میان سکوهای داخلی و خارجی پیرامون حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶» به محور اصلی تبدیل شده است. در سمت داخلی، محوریت با کارشکنی‌های سیاسی آمریکا در صدور ویزا، نمایش اقتدار ملی با نمادهای فرهنگی (تخت جمشید، دماوند، یادمان شهدای میناب)، تدابیر امنیتی بی‌سابقه مکزیک و حمایت رئیس فیفا است. در سمت خارجی، رد مشروعیت تیم ملی به عنوان «تیم رژیم»، بهره‌برداری از جام جهانی برای یادآوری کشته‌های اغتشاشات، تحلیل‌های ژئوپلیتیک درباره آتش‌بس موقت و انتشار شایعات تحقیرآمیز (ویزای ساعتی، بازداشت ایمن حسین عراقی) قرار دارد.

در رصد راهبردی محتوای جام جهانی 2026 در شش سکو در تاریخ 22 خردادماه، شکاف عمیقی میان روایت داخلی و خارجی دیده می‌شود؛ از یک سو پوشش گسترده پیروزی مقتدرانه مکزیک، امنیت بی‌سابقه کمپ ایران با ۳۰۰ نیروی گارد ملی، و پخش زنده از شبکه سه، و از سوی دیگر تلاش جریان معاند برای القای دوگانگی ملی با شایعات ممنوعیت پرچم شیر و خورشید و حذف سردار آزمون.

مسابقه ماراتن کیش تنها یک رخداد ورزشی نبود؛ این رویداد در سایه تحولات سال‌های اخیر و افزایش حساسیت‌ها نسبت به موضوعات فرهنگی و اجتماعی، به بستری برای شکل‌گیری روایت‌های متفاوت، قرائت‌های گاه متعارض و تحلیل‌های چندلایه تبدیل شد و صفحات رسانه‌ها را به میدان بازنمایی این اختلاف نگرش‌ها بدل کرد.