از خودسازی تا عدالتخواهی؛ نقش مردم در تحقق جامعه مهدوی
جامعه مهدوی تنها تصویری از آینده نیست؛ بلکه الگویی از جامعهای است که در آن عدالت، معنویت، عقلانیت، کرامت انسانی و صلاح اجتماعی به بالاترین سطح خود میرسد. در باور شیعه، تحقق کامل این جامعه با ظهور حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) رقم خواهد خورد، اما این حقیقت به معنای کنار گذاشتن نقش انسانها در دوران غیبت نیست. برعکس، انسان منتظر باید خود را برای زندگی در چنین جامعهای آماده کند و در حد توان، ارزشهای آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود گسترش دهد. از این منظر، مردم نه تماشاگران جامعه مهدوی، که یکی از عناصر اصلی شکلگیری جامعه صالح هستند.
نورالله نوروزی؛ از جبهههای دفاع مقدس تا وادی شهادت در مزارشریف
هفدهم مرداد ۱۳۷۷، مزارشریف در حال سقوط بود. طالبان به کنسولگری ایران حمله کرده بودند و نورالله نوروزی، دیپلمات ۳۰ ساله، تا آخرین لحظه در محل مأموریت خود باقی ماند. او که سالها پیش در عملیات بیتالمقدس مجروح شده بود و بار دیگر به سنگر خدمت بازگشته بود، این بار در سنگر دیپلماسی به شهادت رسید. هشت دیپلمات و یک خبرنگار، در گوری دستهجمعی در حیاط پشتی کنسولگری دفن شدند و ۳۵ روز بعد، پیکرهایشان به میهن بازگشت. این، روایت دیپلماتی است که تا پای جان، مسئولیت خود را رها نکرد.
نقشهراهی برای تحقق مطالبه رهبری درخصوص «هر ایرانی، یک بسیجی»
کمتر از ۲۴ ساعت از صدور حکم رهبر معظم انقلاب برای انتصاب حجتالاسلام والمسلمین حسین طائب به ریاست سازمان بسیج مستضعفین میگذرد. در این حکم، چهار مطالبهی راهبردی ترسیم شده که میتواند آیندهی این نهاد انقلابی را برای سالهای پیشِ رو ترسیم کند. برای واکاوی ابعاد این مطالبات و نقش آن در تحقق شعار «هر ایرانی، یک بسیجی»، با سیدکاظم بهبهانی، معاون فرهنگی قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، به گفتوگو نشستهایم.
منتظر واقعی، تماشاگر تحریف نیست
عصر غیبت، تنها دوران انتظار برای ظهور نیست؛ دوران آزمون انسانها در میدان ایمان، بصیرت و مسئولیت نیز هست. در جهانی که اطلاعات با سرعتی بیسابقه منتشر میشود و حقیقت گاه در میان انبوهی از اخبار، شایعات، روایتهای ناقص و عملیات روانی گم میشود، شناخت حقیقت و کمک به روشن شدن آن، اهمیت ویژهای پیدا کرده است. از این منظر، جهاد تبیین را میتوان یکی از عرصههای مهم مسئولیت اجتماعی انسان منتظر دانست. این گزارش، نگاهی است به وظیفه منتظران در عصر غیبت و نقش جهاد تبیین در مقابله با جنگ روایتها.
شبهه، تردید و انکار
«شبهه ویروس است؛ مثل همین ویروس کرونا. وقتی که وارد شد، خارج شدنش مشکل است... بعضیها در مقابل تیر و شمشیر ایستادند، اما در مقابل شبهه نتوانستند بایستند.» این هشدار رهبر شهید انقلاب اسلامی، امروز پس از گذشت سالها، بیش از هر زمان دیگری، معنای خود را یافته است. در روزگاری که دشمن با بهرهگیری از فناوریهای نوین ارتباطی، شبهات را نه بهصورت تکتک، که بهصورت «سیلآسا» و «هدفمند» به جامعه تزریق میکند، فهم ماهیت این پدیده، شناخت ریشههای تاریخی آن و یافتن راهکارهای مقابله با آن، به یک ضرورت حیاتی برای حفظ یقینات دینی، تاریخی و ملی ملت ایران تبدیل شده است. این گزارش، تحلیلی است بر ابعاد این جنگ شناختی و راهکارهای برونرفت از آن.
انقلاب اسلامی و احیای «انتظار سازنده»
یکی از برجستهترین ویژگیهای اندیشه شیعی، پیوند میان انتظار و مسئولیت است. در این نگاه، انتظار فرج هرگز به معنای دست روی دست گذاشتن و چشم دوختن به آینده نیست. بلکه فراخوانی است برای خودسازی، اصلاح جامعه، عدالتخواهی و تلاش برای تحقق ارزشهای الهی. انقلاب اسلامی ایران در قرن اخیر، تلاشی برای احیای همین برداشت فعال و پویا از فرهنگ انتظار بوده است. این گزارش، نگاهی دارد به نقش و جایگاه انقلاب اسلامی در ترویج این نگاه سازنده و مسئولانه.
روایتی از تحول گفتمان انتظار در انقلاب اسلامی
انتظار در فرهنگ شیعه، صرفاً چشمدوختن به آینده و نشستن در حاشیه تحولات جامعه نیست. انتظار حقیقی، نوعی آمادگی دائمی برای تحقق حق و عدالت است؛ آمادگیای که انسان را به خودسازی، جامعهسازی، مبارزه با ظلم، گسترش معنویت و تلاش برای اصلاح شرایط موجود فرامیخواند. از این منظر، «انتظار فعال» یکی از مفاهیمی است که میتواند نسبت میان فرهنگ مهدویت و انقلاب اسلامی را توضیح دهد. انقلاب اسلامی ایران، با تکیه بر آموزههای اسلامی، این ایده را مطرح کرد که مسلمانان در عصر غیبت وظیفه ندارند در برابر ظلم و فساد بیتفاوت باشند. این گزارش، نگاهی است به راهبرد انتظار فعال در گفتمان انقلاب اسلامی و نقش آن در تبدیل یک باور فردی به یک نیروی تمدنساز.
تمدن نوین اسلامی؛ گامی به سوی ظهور
هدف دین در اندیشه اسلامی، صرفاً هدایت فردی انسان نیست، بلکه ساختن جامعهای بر پایه ایمان، عدالت، علم، اخلاق و کرامت انسانی نیز از اهداف اساسی آن به شمار میرود. از همین رو، مفهوم تمدن نوین اسلامی در سالهای اخیر به عنوان افقی برای حرکت جوامع اسلامی مطرح شده است؛ افقی که در آن، پیشرفت مادی با تعالی معنوی، علم با اخلاق و قدرت با عدالت همراه باشد. بسیاری از اندیشمندان انقلاب اسلامی، حرکت به سوی چنین تمدنی را زمینهای برای آمادگی هرچه بیشتر جامعه در عصر غیبت میدانند. این گزارش، نگاهی دارد به مؤلفههای این تمدن و نسبت آن با فرهنگ انتظار.
شهید محمود صارمی؛ از خبر سقوط مزارشریف تا ثبت یک روز در تقویم ایران
هفدهم مرداد ۱۳۷۷، مزارشریف در حال سقوط بود. طالبان به کنسولگری ایران حمله کرده بودند و محمود صارمی، خبرنگار ۳۰ ساله ایرنا، آخرین پیامش را فرستاد: «مزار شریف سقوط کرد. اینجا محل کنسولگری ایران است، من محمود صارمی هستم...» این آخرین خبری بود که او با قلم خود نوشت؛ لحظاتی بعد، با رگبار مستقیم نیروهای طالبان به شهادت رسید. شهادت او، نه تنها یک خبرنگار، بلکه هشت تن از کارکنان کنسولگری ایران را در گور دستهجمعی دفن کرد. به پاس این فداکاری، شورای فرهنگ عمومی، ۱۷ مرداد را به نام «روز خبرنگار» در تقویم ایران ثبت کرد. این، روایت خبرنگاری است که میان «خبر» و «مسئولیت» فاصلهای نمیدید و تا آخرین لحظه، قلم را رها نکرد.






































































