بازتاب و روندهای برجسته سیاسی، نظامی، امنیتی، اقتصادی و رسانه‌ای کشور در ۲۷ تیر ۱۴۰۵

سال ۱۴۰۴، آخرین سال حیات پربرکت «قائد شهید امت»، در تاریخ انقلاب اسلامی به عنوان نقطه‌ای عطف، ثبت خواهد شد. سالی که با شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» آغاز شد، در بحبوحه جنگ ۱۲ روزه و چهل‌روزه، فتنه‌های داخلی و تهدیدات خارجی، به «وصیت‌نامه‌ای راهبردی» برای یک ملت بدل گشت. در این سال، رهبر شهید، در هر نوبت، با بیاناتی صریح، هوشمندانه و راهبردی، نه تنها مواضع نظام را در برابر تهدیدات فزاینده تبیین کرد، بلکه نقشه راه آینده‌ی ملت ایران را نیز ترسیم نمود. مرور کلان این بیانات، نشان می‌دهد که آخرین سال رهبری ایشان، چگونه از «اقتصاد» و «وحدت» تا «هشیاری در برابر فتنه» و «هشدار به دشمن» را در بر می‌گیرد.

سلسله حملات اخیر دشمن به زیرساخت‌های جنوب کشور از پل‌ها و شبکه ریلی گرفته تا برج مراقبت و تأسیسات برق، نه یک حادثه منفصل، که برگ تازه‌ای از کتاب قطور دشمنی استکبار با اصل «پیشرفت» و «ثبات» ایران است. پرسش اساسی افکار عمومی این است که آیا این تحرکات نشانه اوج‌گیری توان دشمن است یا نمودار استیصال او در میدان‌های دیگر؟ آیا راهبرد جنگ زیرساختی می‌تواند اراده یک ملت زنده و بیدار را به زانو درآورد؟ برای تبیین ابعاد این نبرد پنهان و آشکار، با دکتر عباس احدی، تحلیلگر ارشد مسائل راهبردی و دفاعی، عضو پیشین کمیسیون مطالعات و کمیته فقهی و حقوقی مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو پژوهشکده مدیریت راهبردی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی به گفت‌وگو نشستیم که پیشنهاد می‌کنیم این مصاحبه خواندنی را از دست ندهید.

تاریخ، هیچ‌گاه ملتی را به این وسعت، در یک صف، برای دفاع از خاک خویش به صحنه ندیده است. ۳۱ میلیون و ۵۰۰ هزار «جانفدا»، نه یک آمار، که فریادی است از اعماق تاریخ؛ فریادی که از دلِ کویرها و کوه‌ها، از جنوب و شمال و غرب و شرق، یک‌صدا برمی‌خیزد و به دشمن می‌گوید: «ما همان ملتی هستیم که قرن‌هاست، جان را نذرِ این خاک کرده‌ایم». پویشِ «جانفدا»، بزرگ‌ترین لشکرِ مردمیِ جهان را رقم زد؛ لشکری که پیش از آنکه دشمن پا به خاکِ ایران بگذارد، در میدانِ حضور، صف‌آرایی کرده است.

در جنگی که دشمن برای تضعیف و تجزیه ایرانِ واحد به راه انداخته، جغرافیای مقاومت، نه در یک نقطه، که در تمامیِ پهنه‌ی این سرزمین گسترده است. اما اینک، در روزهای آغازینِ دورِ جدیدِ درگیری‌ها، مناطق جنوبِ کشور فرصتِ تازه‌ای برای درخششِ تاریخی یافته‌اند. این درخشش، نه یک پدیده‌ی محلی، که حلقه‌ای از یک زنجیره‌ی سراسریِ مقاومت است که در آن، هر منطقه، متناسب با نقش خود، سهمی در یکپارچگیِ ایران ایفا می‌کند. حال که دشمن در پیِ آن است که از «تفاوت»، «شکاف» بسازد، پاسخِ ایران، «هم‌زمانیِ حضور در همه‌ی جبهه‌ها» و «وحدتِ جغرافیایی» در دفاع است.

فرهنگ انتظار، یکی از ارزشمندترین آموزه‌های مکتب اهل‌بیت(ع) است که به انسان امید، مسئولیت و انگیزه حرکت می‌بخشد. انتظار حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)، در منطق اسلام، تنها آرزوی ظهور نیست، بلکه سبک زندگی مؤمنی است که خود را برای تحقق ارزش‌های الهی آماده می‌کند. با این حال، اگر این فرهنگ به‌درستی شناخته و تبیین نشود، ممکن است با برداشت‌های نادرست همراه شود و از مسیر اصیل خود فاصله بگیرد. این گزارش، به بررسی مهم‌ترین آسیب‌های فرهنگ انتظار در جامعه امروز و راه‌های مقابله با آن می‌پردازد.

در رصد اقتصادی امروز، «افزایش ۱۲ دلاری قیمت نفت در یک هفته و عبور از ۸۸ دلار، رشد ۳۱ درصدی عوارض واریزی برای توسعه و آبادانی کشور، تخریب کامل نیروگاه شعیبه کویت، بخشودگی ۹۸ درصدی جرایم پایانه‌های فروشگاهی، بازگشت مسیر ریلی بندرعباس به مدار پس از حمله، افزایش سهم بنادر شمالی در واردات کالاهای اساسی، فروش فوق‌العاده وانت سایپا، و مدیریت بازار نفت از دست ترامپ» به محور اصلی روایت‌های اقتصادی و انرژی تبدیل شده است.

سال ۱۴۰۴، آخرین سال حیات پربرکت «قائد شهید امت»، در تاریخ انقلاب اسلامی به عنوان نقطه‌ای عطف، ثبت خواهد شد. سالی که با شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» آغاز شد، در بحبوحه جنگ ۱۲ روزه و چهل‌روزه، فتنه‌های داخلی و تهدیدات خارجی، به «وصیت‌نامه‌ای راهبردی» برای یک ملت بدل گشت. در این سال، رهبر شهید، در هر نوبت، با بیاناتی صریح، هوشمندانه و راهبردی، نه تنها مواضع نظام را در برابر تهدیدات فزاینده تبیین کرد، بلکه نقشه راه آینده‌ی ملت ایران را نیز ترسیم نمود. مرور کلان این بیانات، نشان می‌دهد که آخرین سال رهبری ایشان، چگونه از «اقتصاد» و «وحدت» تا «هشیاری در برابر فتنه» و «هشدار به دشمن» را در بر می‌گیرد.

سلسله حملات اخیر دشمن به زیرساخت‌های جنوب کشور از پل‌ها و شبکه ریلی گرفته تا برج مراقبت و تأسیسات برق، نه یک حادثه منفصل، که برگ تازه‌ای از کتاب قطور دشمنی استکبار با اصل «پیشرفت» و «ثبات» ایران است. پرسش اساسی افکار عمومی این است که آیا این تحرکات نشانه اوج‌گیری توان دشمن است یا نمودار استیصال او در میدان‌های دیگر؟ آیا راهبرد جنگ زیرساختی می‌تواند اراده یک ملت زنده و بیدار را به زانو درآورد؟ برای تبیین ابعاد این نبرد پنهان و آشکار، با دکتر عباس احدی، تحلیلگر ارشد مسائل راهبردی و دفاعی، عضو پیشین کمیسیون مطالعات و کمیته فقهی و حقوقی مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو پژوهشکده مدیریت راهبردی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی به گفت‌وگو نشستیم که پیشنهاد می‌کنیم این مصاحبه خواندنی را از دست ندهید.

آن‌ها که در محاسبات خام خود، گمان می‌کردند با «حفظ آزادی کشتیرانی» می‌توانند بر هرمز مسلط شوند، اینک در اقدامی وامانده، به بمباران پل‌ها و جاده‌ها روی آورده‌اند. عملیات‌های هوایی شب‌گذشته علیه زیرساخت‌های مواصلاتی هرمزگان، پرده از یک نقشه‌ی راهبردی برمی‌دارد که در آن، دشمن به جای رویارویی مستقیم با قدرت دریایی ایران، به دنبال «فلج کردن» خطوط تدارکاتی و لجستیکِ پشتیبان این قدرت است. اما آنچه دشمن از آن غافل است، عمق راهبردی و مردمی‌ای است که هر ضربه‌ای بر زیرساخت، تنها بر عزم و اراده‌ی این ملت برای تداوم حاکمیت خود بر این آبراه حیاتی، خواهد افزود.

در رصد اقتصادی امروز، «نفت ۸۳ دلاری در پی محاصره دریایی ایران، افزایش قیمت خودروهای سایپا، ابلاغ لایحه اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم برای عدالت مالیاتی، عضویت وزیر اقتصاد در هیئت امنای تأمین اجتماعی، گذار به حسابرسی هوشمند، تأکید بر آزادسازی تدریجی سهام عدالت، تشکیل صندوق بیمه جنگ، و هزینه ۶ میلیارد دلاری افزایش قیمت نفت برای ایرلاین آمریکایی» به محور اصلی روایت‌های اقتصادی و انرژی تبدیل شده است.

تیرماه ۱۳۶۷، آخرین ماهِ جنگِ تحمیلی. آمریکا با ناوگانِ عظیمِ خود، در خلیج فارس مستقر شد و با سرنگونیِ هواپیمای مسافربریِ ایران، اوجِ جنایتِ خود را به نمایش گذاشت. محسن رضایی، فرماندهٔ وقتِ سپاه، در نامه‌ای مشهور، به صراحت اعلام کرد که ایران «توانِ مقابله با آمریکا در خلیج فارس را ندارد». ۳۷ سال بعد، دقیقاً در همان نقطه، اما در تیرماه ۱۴۰۵، آمریکا با تکنولوژیِ بسیار پیشرفته‌تر، در باز کردنِ یک تنگهٔ ۳۰ کیلومتری، ناتوان مانده است. این، روایتِ دگردیسیِ یک قدرت است؛ از «ناتوانی در خلیج فارس» تا «قدرت جنگ در وسعتِ غرب آسیا».

پیام ۲۶ تیر ۱۴۰۵ حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای درباره حماسه عظیم بدرقه «آقای شهید ایران»، متنی فراتر از یک بیانیه سیاسی بود. ایشان در مقام ولی امر مسلمین، همزمان حماسه ملت را تحلیل، ماهیت دشمن را افشا و مسیر آینده کشور را ترسیم کردند. برای درک عمیق‌تر این پیام با دکتر عباس احدی، دبیرکل قرارگاه سازندگی بین‌المللی اباصالح المهدی (عج) گفت‌وگو کرده‌ایم.

بیست و ششم تیرماه ۱۴۰۵، رهبر معظم انقلاب در پیامی راهبردی، ضمن تأکید بر «اتحاد مقدس»، خط‌کشی روشنی میان «نقد مشروع» و «تهمت ناروا» ترسیم کردند. پیامی که در آن، هم بر «اعتماد به مسئولان دلسوز در هر سه قوه» تأکید شده و هم از «برچسب‌زنی» و «تفرقه‌افکنی» به‌عنوانِ «روزنه‌ای برای نفوذ دشمن» یاد گردیده است. این نوشتار، تحلیلی است بر محورهای کلیدی این پیام و نسبت آن با رفتارهایِ وحدت‌شکنانه‌ای که متأسفانه در روزهای اخیر، از سوی برخی رسانه‌های به‌اصطلاح انقلابی، شاهد بودیم.

بیست و ششم تیرماه ۱۴۰۵، رهبرِ معظمِ انقلاب، در پیامی صریح و راهبردی، ضمنِ قدردانی از حماسه‌ی میلیونیِ ملت در تشییعِ قائدِ شهید، پرده از یک «حقیقتِ غیرقابل‌انکار» برداشتند: «امضایِ رئیس‌جمهورِ آمریکا، کاملاً بی‌ارزش و فاقدِ اعتبار است». این جمله، نه یک اظهارنظرِ سیاسیِ گذرا، که «جمع‌بندیِ نهاییِ» دهه‌ها تجربه‌ی ملتِ ایران در مواجهه با «شیطانِ بزرگ» است. پیامی که در آن، «حماسه‌ی ملت» و «خیانتِ دشمن»، در کنارِ هم، نقشه‌ی راهِ آینده را ترسیم می‌کنند.

در رصد اقتصادی امروز، «افزایش ۱۲ دلاری قیمت نفت در یک هفته و عبور از ۸۸ دلار، رشد ۳۱ درصدی عوارض واریزی برای توسعه و آبادانی کشور، تخریب کامل نیروگاه شعیبه کویت، بخشودگی ۹۸ درصدی جرایم پایانه‌های فروشگاهی، بازگشت مسیر ریلی بندرعباس به مدار پس از حمله، افزایش سهم بنادر شمالی در واردات کالاهای اساسی، فروش فوق‌العاده وانت سایپا، و مدیریت بازار نفت از دست ترامپ» به محور اصلی روایت‌های اقتصادی و انرژی تبدیل شده است.

در نخستین گام از رقابت‌های جام‌جهانی ۲۰۲۶، تیم ملی فوتبال ایران در لس‌آنجلس آمریکا به مصاف نیوزیلند رفت و در دیداری حماسی، دو بار از پسِ گل زد و به تساوی ۲-۲ دست یافت. نمایشی از غیرت، وحدت و روحیه جهادی که بار دیگر ثابت کرد ملت ایران در سخت‌ترین شرایط هم هرگز تسلیم نمی‌شود.

در حالی که آمریکا میزبان جام جهانی با کارشکنی در صدور ویزا و بلوکه کردن درآمد بلیط‌ها، تلاش کرد حضور ایران را کمرنگ نشان دهد، یک گزارش راهبردی از ۶ سکوی داخلی و خارجی نشان می‌دهد: روایت «ایران مقتدر و صلح‌جو» با شعار «میناب ۱۶۸» و حمایت مردم مکزیک، بر پروژه تحریم روانی و مشروعیت‌زدایی دشمن غلبه کرد.

در رصد روزانه فضای مجازی، «شکاف عمیق روایت‌ها میان سکوهای داخلی و خارجی پیرامون حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶» به محور اصلی تبدیل شده است. در سمت داخلی، محوریت با کارشکنی‌های سیاسی آمریکا در صدور ویزا، نمایش اقتدار ملی با نمادهای فرهنگی (تخت جمشید، دماوند، یادمان شهدای میناب)، تدابیر امنیتی بی‌سابقه مکزیک و حمایت رئیس فیفا است. در سمت خارجی، رد مشروعیت تیم ملی به عنوان «تیم رژیم»، بهره‌برداری از جام جهانی برای یادآوری کشته‌های اغتشاشات، تحلیل‌های ژئوپلیتیک درباره آتش‌بس موقت و انتشار شایعات تحقیرآمیز (ویزای ساعتی، بازداشت ایمن حسین عراقی) قرار دارد.

در رصد راهبردی محتوای جام جهانی 2026 در شش سکو در تاریخ 22 خردادماه، شکاف عمیقی میان روایت داخلی و خارجی دیده می‌شود؛ از یک سو پوشش گسترده پیروزی مقتدرانه مکزیک، امنیت بی‌سابقه کمپ ایران با ۳۰۰ نیروی گارد ملی، و پخش زنده از شبکه سه، و از سوی دیگر تلاش جریان معاند برای القای دوگانگی ملی با شایعات ممنوعیت پرچم شیر و خورشید و حذف سردار آزمون.

مسابقه ماراتن کیش تنها یک رخداد ورزشی نبود؛ این رویداد در سایه تحولات سال‌های اخیر و افزایش حساسیت‌ها نسبت به موضوعات فرهنگی و اجتماعی، به بستری برای شکل‌گیری روایت‌های متفاوت، قرائت‌های گاه متعارض و تحلیل‌های چندلایه تبدیل شد و صفحات رسانه‌ها را به میدان بازنمایی این اختلاف نگرش‌ها بدل کرد.