به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها تأکید کردند که نگاه اسلام به زن، نگاهی مبتنی بر کرامت، عزت و هویت انسانی است؛ نگاهی که با هر دو الگوی «تحقیر زن» و «کالاییسازی زن» فاصله دارد. ایشان در دیدار با جمعی از بانوان فرمودند: «اسلام، در مورد زن، نظرش درست نقطه مقابل آن چیزی است که در جاهلیت، چه جاهلیت قدیم و چه جاهلیت جدید، وجود داشته است.»
«الگوی سوم»؛ نه انزوا، نه کالاییشدن
در منظومه فکری رهبر شهید، زن در چارچوب «الگوی سوم» تعریف میشود؛ الگویی که ترکیبی از نقشهای خانوادگی و اجتماعی زنان را در بر میگیرد و بر اساس آموزههای اسلامی، زن را بهعنوان یک موجود مستقل، با هویتی انسانی و الهی معرفی میکند. این الگو، راهکاری عملی برای تمدنسازی نوین اسلامی و عبور از بحرانهای امروز است. در این نگاه، زن نه منزوی و محصور در خانه است و نه مانند نگاه غرب، کالایی برای بهرهبرداری در بازار و صنعت.
رهبر شهید با انتقاد از فرهنگ سرمایهداری غرب که زن را به ابزار لذت و کالایی تجاری تقلیل میدهد، تأکید کردند که جمهوری اسلامی توانسته است تصویر زن را در جهان تغییر دهد و نشان دهد که زن مقیّد به ارزشهای اسلامی، نهتنها از پیشرفت باز نمیماند بلکه در عرصههای علمی، سیاسی و اجتماعی پیشتاز نیز هست.
خانواده و اجتماع؛ دو عرصه مکمل
یکی از محورهای اساسی اندیشه ایشان، جمع میان خانواده و نقشآفرینی اجتماعی است. برخلاف دوگانهای که گاه در ادبیات رایج مطرح میشود، رهبر شهید بر این باور بودند که زن میتواند هم محور استحکام خانواده باشد و هم در عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی حضوری فعال و اثرگذار داشته باشد. ایشان تصریح کردند: «زن میتواند در اوج عفاف، در اوج عزت و در متن جامعه، نقشآفرین و اثرگذار باشد.»
ایشان خانواده را مهمترین نهاد تمدنساز میدانستند و معتقد بودند اگر بنیان خانواده تقویت نشود، هیچ برنامه فرهنگی به سرانجام نخواهد رسید. در عین حال، خانهداری را به معنای خانهنشینی نمیدانستند، بلکه بر «اصالت دادن به خانه، در عین فعالیت در عرصههای مختلف جامعه» تأکید داشتند. به تعبیر ایشان، زن در اصطلاح فرهنگی، عملاً «مدیریت پنهان» دارد و این مدیریت، نقشی بیبدیل در ساختار خانواده و جامعه ایفا میکند.
علمآموزی و رشد فکری؛ افتخار جمهوری اسلامی
رهبر شهید همواره بر اهمیت علمآموزی و رشد فکری دختران تأکید داشتند. ایشان پیشرفت علمی بانوان ایرانی پس از انقلاب اسلامی را یکی از افتخارات جمهوری اسلامی میدانستند و معتقد بودند که هیچ مانعی نباید بر سر راه شکوفایی استعدادهای دختران وجود داشته باشد. ایشان همواره از پیشگامان فرهنگسازی رشد علمی زنان در جامعه بوده و اساساً پیشرفت بانوان در عرصه علم را یکی از دستاوردها و موفقیتهای نظام اسلامی برشمردهاند.
در یکی از دیدارهای خود فرمودند: «دختران امروز، مادران، مربیان و سازندگان فردای این کشورند.» این بیان، تنها اشاره به نقش مادری ندارد، بلکه بیانگر مسئولیت تاریخی دختران در ساخت آینده ایران است. از نگاه ایشان، دختران امروز، مدیران، پژوهشگران، معلمان، پزشکان، هنرمندان و کنشگران فرهنگی فردای جامعهاند و هر میزان که از علم، اخلاق و بصیرت بیشتری برخوردار باشند، آینده کشور نیز روشنتر خواهد بود.
حضور در عرصه مدیریت و تصمیمسازی
رهبر شهید بر ضرورت حضور زنان در مدیریت و تصمیمسازی متناسب با شایستگیها تأکید داشتند و معتقد بودند جامعه اسلامی نباید از ظرفیت عظیم بانوان در پیشرفت کشور غافل بماند. ایشان موفقیت زنان ایرانی در عرصههای علمی، فناوری، پزشکی، ورزش، هنر و فعالیتهای اجتماعی را نمونهای از توانمندی زن مسلمان میدانستند.
ایشان بهکارگیری زنان کارآمد در تصمیمسازی و تصمیمگیری کشور را موضوعی مهم خواندند و بر این نکته تأکید داشتند که محدودیتی برای حضور زنان در مناصب مدیریتی نیست و ملاک، شایستهسالاری است.
نقد تمدن غرب؛ از مصرفگرایی تا کالاییسازی
رهبر شهید معتقد بودند که بزرگترین ظلم به زن در دنیای معاصر، تبدیل شخصیت او به ابزاری برای سود اقتصادی، تبلیغات و جلب مخاطب است. ایشان بارها هشدار دادند که تمدن غرب، اگرچه شعار آزادی زن را سر میدهد، اما در عمل، بسیاری از ارزشهای انسانی زن را در بازار مصرف و رسانه قربانی کرده است.
ایشان در این باره فرمودند: «آنچه که من میگویم، گرایش عمومی فرهنگ و تمدن غربی به زیان زن و بر علیه زن است. زن مسلمان ایرانی در ایران اسلامی، باید کوششش این باشد که هویت والای زن اسلامی را حفظ کند». همچنین تأکید داشتند که فرهنگ غرب، با ترویج مصرفگرایی و تجملگرایی، شأن زن مسلمان را پایین میآورد و او را اسیر زر و زیور و جواهرات میکند.
الگوهای جامع؛ حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت زینب کبری(س)
رهبر شهید انقلاب اسلامی نمونههای فراوانی از زنان مسلمان صدر اسلام، بهویژه حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت زینب کبری(س) را به عنوان الگوهای جامع معرفی میکردند؛ شخصیتهایی که در کنار نقش خانوادگی، در حساسترین عرصههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز حضوری تعیینکننده داشتند.
ایشان حضرت فاطمه زهرا(س) را زنی در بالاترین طراز زن اسلامی، در حد یک رهبر، معرفی کردند و حضرت زینب کبری(س) را الگویی با ابعاد جدید، با نقش همسر، نقش مادر و نقش یک زن برجسته و ممتاز در خاندان پیغمبر دانستند. ایشان تأکید داشتند که اگر الگوی زن، زینب و فاطمه زهرا باشند، کارش عبارت است از فهم درست، هوشیاری در درک موقعیتها و انتخاب بهترین کارها.
جمعبندی؛ زن، محور خانواده، جامعه و تمدن اسلامی
در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، زن مسلمان ایرانی، محور خانواده، جامعه و تمدن اسلامی است. ایشان با درک عمیق از پیچیدگیهای جهان مدرن، منظومهای فکری بنیان نهادند که در آن کرامت انسان، و به تبع آن کرامت زن، در مرکز توجه قرار دارد. در این الگو، زن هم معنویت دارد، هم در خانواده نقش مؤثری ایفا میکند، هم اهل علم و پژوهش است و هم در تمدنسازی مشارکت میکند.
این نگاه، الگویی را ترسیم میکند که نه زن را به خانه محدود میکند و نه خانواده را مانعی برای رشد اجتماعی او میداند. از منظر ایشان، خانواده و جامعه دو عرصه مکمل هستند و زن با ایفای نقش در هر دو، به تعالی فردی و اجتماعی دست مییابد. تحقق این اندیشه، نیازمند تبدیل معارف به برنامههای عملی است؛ برنامههایی که در آن، دختران امروز به عنوان معماران فردای این کشور، بتوانند در عین حفظ هویت اسلامی و ایرانی خود، در همه عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، نقشآفرینی کنند و زمینهساز تمدن نوین اسلامی شوند.
