به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین المللی سازندگی اباصالح (عج)، امروز ۲۴ ذیالحجه، سالروز رویداد بزرگ و بینظیر «مباهله» است؛ رخدادی که در سال دهم هجری قمری، پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم را در برابر هیئت بزرگان مسیحی «نجران» قرار داد و خداوند متعال در آیه ۶۱ سوره مبارکه آلعمران، دستور انجام این مباهله را صادر فرمود.
مباهله در لغت به معنای لعنت فرستادن و از رحمت الهی دور کردن دروغگو است، سنتی که از دیرباز در میان اقوام سامی برای پایان دادن به منازعات کلامی و اثبات حقانیت رایج بوده است. اما آنچه واقعه مباهله را در تاریخ اسلام یگانه و بیبدیل کرده، ترکیب بینظیری است که پیامبر(ص) در روز مباهله با خود به همراه آورد و تفسیر روشن سه واژه قرآنی «ابناءنا، نساءنا و انفسنا» را برای همیشه معنا بخشید:
-
ابناءنا (پسران ما): امام حسن مجتبی(ع) و امام حسین(ع)
-
نساءنا (زنان ما): حضرت فاطمه زهرا(س)
-
انفسنا (جانهای ما): حضرت علی بن ابیطالب(ع)
علامه طباطبایی(ره) در تفسیر گرانسنگ المیزان، این ترکیب را گواه روشنی بر عصمت و طهارت مطلق این پنج تن آل عبا میداند و تأکید میکند که «نفس پیامبر» خطاب شدن امیرالمؤمنین(ع)، نزدیکترین و متقنترین دلیل بر اتصال وجودی و سنخیت روحی میان ایشان و رسول خداست.
مباهله در کتب اهل سنت؛ اجماعی تاریخی
نکته شگفتانگیز و حائز اهمیت آنکه تنها منابع شیعی نیستند که این فضیلت عظیم را برای اهل بیت(ع) به رسمیت میشناسند. دانشمندان بزرگ اهل سنت نیز به صراحت به این حقیقت اعتراف کردهاند:
-
جارالله زمخشری، از بزرگان معتزله و مفسر نامدار «تفسیر کشاف» میگوید: «این داستان از محکمترین دلایل بر فضیلت اصحاب کساء است و دلیلی محکمتر از آن نمیتوان یافت».
-
فخر رازی در «تفسیر کبیر» و حاکم نیشابوری در «المستدرک» نیز به صراحت تصریح کردهاند که مراد از «ابناءنا و انفسنا و نسائنا» در آیه مباهله، جز علی(ع)، فاطمه(س)، حسن و حسین(ع) کس دیگری نیست.
این اجماع تاریخی – که دانشمندان بزرگی از هر دو مذهب بر آن اتفاق نظر دارند – مباهله را به «سند بلندای حقیقت بر باطل» و محکمترین دلیل قرآنی بر عصمت و برتری اهل بیت(ع) تبدیل کرده است.
«آیه مباهله از مهمترین ادله قرآنی در خصوص فضیلت و برتری اهل بیت(ع) محسوب میگردد و مفسران و دانشمندان مذهب اهل بیت(ع) و اهل سنت در طول تاریخ درباره این آیه بحثهای مختلفی انجام دادهاند».
واکنش اسقفاعظم و عقبنشینی مسیحیان نجران
روایت شده است که چون پیامبر(ص) با آن پنج نور پاک – علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع) – در صحنه مباهله حاضر شد، اسقفاعظم مسیحیان، «عاقب» که از پیش آگاه بود، فریاد برآورد: «به خدای مسیح سوگند، چهرههایی را میبینم که اگر از خداوند بخواهند کوه را از جای بکند، چنین خواهد کرد. با اینان مباهله نکنید که هلاک میشوید و یک مسیحی بر روی زمین باقی نمیماند».
بدین ترتیب، مسیحیان نجران از مباهله سرباز زدند و با پذیرش پرداخت جزیه و انعقاد پیمان صلح – که به خط امیرالمؤمنین علی(ع) به رشته تحریر درآمد – به شهر خود بازگشتند.
پیامهای جاودان مباهله
کارشناسان برجسته دینی، روز مباهله را تجلی چند اصل اساسی میدانند:
-
اقامه حجت الهی پیش از هر رویارویی فیزیکی؛ اسلام دین منطق، گفتوگو و روشنگری است.
-
جایگاه رفیع اهل بیت(ع) و آیین الهی امامت؛ مباهله صریحترین سند قرآنی بر برتری مطلق پنج تن آل عبا و اثبات ولایت امیرالمؤمنین(ع) است.
-
ارتباط وثیق قرآن و عترت؛ پیامبر(ص) با عمل خود تفسیر حقیقی قرآن را به همگان نشان داد.
آیتالله العظمی جوادی آملی درباره عظمت این روز میفرماید: «جریان مباهله یک معجزه خالده الهی است؛ یعنی امروز هم اگر کسی آن توفیق را بیابد و آن طهارت روح را تحصیل کند، میتواند مباهله کند».
آیینهای بزرگداشت در سراسر جهان
به گزارش خبرنگار ما، همزمان با فرا رسیدن این عید بزرگ، مراسم باشکوهی در نقاط مختلف ایران و جهان تشیع در حال برگزاری است.
-
حرم مطهر رضوی (مشهد مقدس): ویژه برنامه «نفس پیامبر» از شامگاه پنجشنبه در صحن پیامبر اعظم(ص) با سخنرانی حجتالاسلام اسماعیل رمضانی و مدیحهسرایی جواد مشکباف برگزار میشود. شامگاه جمعه نیز مراسم «شام مباهله» با قرائت زیارت امینالله، زیارت آلیاسین و دعای کمیل پذیرای زائران و مجاوران خواهد بود. برنامه هنری «نفس پیامبر» با حضور شاعران آئینی و اجرای نمایش آئینی مباهله در رواق امام خمینی(ره) از دیگر برنامههای این حرم مطهر است.
-
حرم مطهر حضرت معصومه(س) و شاهچراغ(ع): برنامههای ویژای با تلاوت قرآن، تفسیر آیه مباهله، سخنرانی و مدیحهسرایی در شأن اهل بیت(ع) برگزار میشود.
-
سایر کشورها: مساجد، حسینیهها و مراکز اسلامی در عراق، لبنان، پاکستان، هند، حوزه خلیج فارس و کشورهای اروپایی نیز آیینهای ویژهای به همین مناسبت برپا کردهاند.
روز مباهله در بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز همواره مورد تأکید ویژه قرار داشته و به عنوان روز «سربلندی امت اسلامی در برابر قدرتهای استکباری» و «روز اثبات ولایت» معرفی شده است.
سخن پایانی
مباهله هر ساله به جهانیان یادآوری میکند که حقیقت در سایه خلوص و ایمان به پیروزی میرسد، نه در پرتو کثرت نفرات و امکانات مادی. این عید بزرگ، به تعبیر آیتالله جوادی آملی، یک «معجزه خالده» است که قدرت الهی را در برابر استدلالهای مادی نمایندگان مسیحیان «نجران» به نمایش گذاشت و حجت خدا را بر همگان تمام کرد.
