به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین المللی سازندگی اباصالح (عج)، مرحوم آیتالله محمد محمدی ریشهری(ره) را باید از جمله عالمان معاصری دانست که بخش مهمی از عمر علمی خود را صرف گردآوری، تبیین و نشر معارف اهلبیت(ع) کرد. آثار ارزشمند او در حوزه حدیث و معارف اسلامی، به ویژه پژوهشهای مرتبط با حضرت ولیعصر(عج)، نقش مهمی در گسترش فرهنگ مهدویت در میان نسل معاصر داشته است. نگاه آیتالله ریشهری به مسئله فرج، نگاهی مبتنی بر معرفت، مسئولیتپذیری و آمادگی معنوی و اجتماعی برای عصر ظهور بود.
از منظر ایشان، مهمترین مسئله در دوران غیبت، شناخت صحیح امام زمان(عج) است. آیتالله ریشهری با استناد به روایات اسلامی تأکید میکرد که معرفت امام، پایه و اساس انتظار حقیقی است. منتظر واقعی کسی نیست که تنها نام امام را بر زبان جاری کند، بلکه کسی است که امام خویش را بشناسد، اهداف او را درک کند و زندگی خود را بر اساس آموزههای آن حضرت تنظیم نماید.
در نگاه این عالم برجسته، فرج صرفاً یک رخداد تاریخی در آینده نیست، بلکه حقیقتی است که باید در زندگی امروز انسان اثر بگذارد. انتظار، زمانی معنا پیدا میکند که انسان را به سوی اصلاح اخلاق، تقویت ایمان، انجام وظایف دینی و خدمت به جامعه سوق دهد. به همین دلیل، ایشان همواره بر پیوند میان اعتقاد به ظهور و عمل صالح تأکید داشت.
آیتالله ریشهری معتقد بود که یکی از آسیبهای فرهنگ انتظار، محدود کردن آن به احساسات و هیجانات مقطعی است. از دیدگاه او، انتظار حقیقی نیازمند معرفت عمیق، مطالعه، آگاهی و التزام عملی است. جامعهای که خواهان ظهور است، باید از نظر اخلاقی، فرهنگی و اعتقادی خود را به آرمانهای حکومت مهدوی نزدیک کند.
یکی از محورهای مهم در آثار و سخنان ایشان، مسئله دعا برای فرج بود. با این حال، او دعا را تنها یک ذکر زبانی نمیدانست. از نگاه آیتالله ریشهری، دعای واقعی برای فرج زمانی معنا پیدا میکند که انسان در مسیر خواسته خود نیز حرکت کند. کسی که برای ظهور دعا میکند، باید در حد توان خود برای گسترش عدالت، ترویج ارزشهای دینی و اصلاح جامعه نیز تلاش کند.
ایشان همچنین بر نقش امید در فرهنگ انتظار تأکید داشت. در روزگاری که بحرانها، جنگها و مشکلات گوناگون میتوانند روحیه ناامیدی را در جوامع گسترش دهند، اعتقاد به ظهور حضرت مهدی(عج) بزرگترین سرمایه امید برای مؤمنان است. این امید، انسان را از یأس و بیتفاوتی دور میکند و به او انگیزه میدهد تا در مسیر حق و اصلاح جامعه گام بردارد.
در اندیشه آیتالله ریشهری، انتظار با مسئولیت اجتماعی نیز پیوند خورده است. منتظر واقعی نمیتواند نسبت به سرنوشت جامعه اسلامی، مشکلات مردم و گسترش فساد بیتفاوت باشد. او باید در هر جایگاهی که قرار دارد، برای تحقق ارزشهای الهی و خدمت به بندگان خدا تلاش کند. چنین رویکردی، انتظار را به یک سبک زندگی تبدیل میکند، نه صرفاً یک باور ذهنی.
آیتالله ریشهری همچنین توجه ویژهای به منابع اصیل مهدوی داشت و همواره بر ضرورت پرهیز از خرافات، تحلیلهای بیاساس و تعیین زمان برای ظهور تأکید میکرد. او معتقد بود که فرهنگ مهدویت باید بر پایه قرآن، روایات معتبر و آموزههای اصیل اهلبیت(ع) تبیین شود تا جامعه دچار انحراف و سوءبرداشت نگردد.
در یک جمعبندی میتوان گفت که فرج در نگاه آیتالله ریشهری(ره)، مفهومی عمیق و تحولآفرین است که با معرفت امام، امید به آینده، اصلاح فردی و مسئولیت اجتماعی گره خورده است. از منظر او، انتظار حقیقی زمانی شکل میگیرد که انسان ضمن دعا برای فرج، خود نیز در مسیر تحقق آرمانهای مهدوی حرکت کند.
این نگاه، انتظار را از یک آرزوی صرف فراتر میبرد و آن را به برنامهای برای زندگی تبدیل میکند؛ برنامهای که هدف آن تربیت انسانهایی آگاه، مؤمن، مسئول و آماده برای استقبال از بزرگترین وعده الهی در تاریخ بشریت است.
