۱. پیام رهبری؛ یادآوری حقیقتی که نباید فراموش شود
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام خود به مناسبت هفته وحدت، با نگاهی راهبردی و بصیرتافزا، به یکی از واقعیتهای تلخ روابط بینالملل اشاره کردند: «همچنانکه بیاحترامی علنی و بهکار بردن تعابیر زشت نسبت به بعضی از سران کشورهای اسلامی از سوی رؤسای استکبار، در حافظهٔ نزدیک شما و ما موجود است.» این عبارت، نه فقط یک اشارهٔ تاریخی، که یک هشدار راهبردی است؛ هشداری به کشورهای اسلامی که بدانند در نگاه قدرتهای سلطهگر، آنان نهتنها شریک، که گاهی کالایی برای معامله و ابزاری برای تأمین منافع یکجانبه هستند. این پیام، دعوتی است به بازنگری در روابط کشورهای اسلامی با قدرتهای غربی و تأکیدی بر ضرورت اتکا به توان درونامتی.
۲. گاو شیرده و دو هفته دوام؛ روایتی از نگاه ابزاری به متحدان
موارد متعددی از رفتارها و اظهارات تحقیرآمیز ترامپ نسبت به سران کشورهای عربی در کارنامهٔ او به ثبت رسیده است. در سال ۲۰۱۵، در یک اظهارنظر خصوصی، عربستان سعودی را به «گاو شیرده» تشبیه کرد و گفت: «وقتی شیرش تمام شود، آن را ذبح میکنیم.» این جمله، بهخوبی نشان میدهد که در نگاه او، کشورهای عربی صرفاً منبعی برای تأمین منابع مالی و انرژی هستند و بهمحض از دست دادن کارایی، ارزش خود را از دست میدهند. پیش از آن، در سال ۲۰۱۶، ترامپ گفته بود که عربستان بدون حمایت آمریکا «دو هفته هم دوام نمیآورد» و در اکتبر ۲۰۱۸، این جمله را مستقیماً به ملک سلمان ابلاغ کرد. این ادبیات تحقیرآمیز، برای یک «متحد راهبردی» چگونه قابل توجیه است؟
۳. توهین به بن سلمان و التماس قدرت؛ وقتی «دوست بزرگ» به «kiss my ass» تبدیل میشود
در مارس ۲۰۲۶، در یک رویداد سرمایهگذاری در عربستان، ترامپ ابتدا محمد بن سلمان را «دوست بزرگ» و «جنگجو» خطاب کرد، اما اندکی بعد، با لحنی زننده گفت: «او فکر نمیکرد قرار باشد بیاید و به من التماس کند (kiss my ass).» و افزود که بن سلمان احتمالاً تصور میکرد ترامپ هم «یکی دیگر از رؤسایجمهور بازندهٔ آمریکا» خواهد بود. او سپس به صراحت به بن سلمان پیام داد: «به او بگویید بهتر است با من خوب رفتار کند.» این عبارت، نهتنها یک توهین شخصی، که یک اولتیماتوم صریح است؛ اولتیماتومی که از سوی یک «متحد» به یک «متحد دیگر» صادر میشود و بهروشنی جایگاه واقعی کشورهای عربی را در معادلات واشنگتن نشان میدهد.
۴. تهدید عمان به بمباران و «پول نامحدود» امارات؛ ادبیات قلدرمآبانه قدرت
در جریان جنگ ایران، ادبیات ترامپ دربارهٔ عمان به حدی تند شد که موجب نگرانی سایر کشورهای خلیج فارس گردید. او عمان را بر سر آنچه واشنگتن «حمایت این کشور از ایران» میدانست، به صراحت تهدید به بمباران کرد. همچنین، در جریان عکس یادگاری رهبران در اجلاس صلح غزه در شرمالشیخ، هنگام دستدادن با شیخ منصور بن زاید آل نهیان، معاون رئیسجمهور امارات، با لحنی توهینآمیز گفت: «پول زیاد؛ پول نامحدود.» این ادبیات قلدرمآبانه، تصویری از آمریکا را به نمایش میگذارد که کشورهای منطقه را نه بهعنوان شرکای برابر، که بهعنوان رعایایی میبیند که باید در برابر ارادهٔ واشنگتن سر فرود آورند.
۵. قیمت نفت و هزینه امنیت؛ روایتی از یک رابطه معاملهگرایانه
ترامپ حتی پیش از رسیدن به ریاستجمهوری، بارها رابطهٔ آمریکا و عربستان را با ادبیاتی کاملاً معاملهگرایانه توصیف کرده بود. او در یکی از سخنرانیهای انتخاباتی خود گفت: «ما از عربستان محافظت میکنیم… آنها به ما پول خُرد میدهند. اگر ما نبودیم، آنها وجود نداشتند.» این نگاه معاملهگرایانه، که امنیت یک کشور را در برابر «پول خُرد» تعریف میکند، نشاندهندهٔ عمق نگاه ابزاری واشنگتن به متحدان خود در منطقه است. رابطهای که در آن، خون ملتها و امنیت کشورها، در برابر بشکههای نفت و قراردادهای تسلیحاتی، معامله میشود.
جمعبندی: «وقتی متحد، به گاو شیرده تبدیل میشود»
مجموعهٔ این اظهارات و رفتارها، تصویری روشن از جایگاه واقعی کشورهای عربی در معادلات واشنگتن ارائه میدهد. آنچه از زبان ترامپ و سایر رؤسای استکبار جاری میشود، نه یک استثنا، که بازتاب یک نگاه راهبردی عمیق است: نگاهی که در آن، کشورهای اسلامی – هرچقدر هم ثروتمند یا قدرتمند باشند – هیچگاه بهعنوان شریک برابر پذیرفته نمیشوند و در بهترین حالت، ابزاری برای تأمین منافع یکجانبهٔ غرب هستند. پیام رهبری در این هفتهٔ وحدت، یک یادآوری تاریخی است و یک هشدار آیندهنگرانه به همهٔ کشورهای اسلامی که اگر امروز بر سر اختلافات خود میجنگند و از وحدت اسلامی غافل میشوند، فردا نوبت به تحقیر و توهین آنان نیز خواهد رسید. بزرگترین عبرت تاریخ، همین است: در برابر استکبار، نه میتوان با التماس، و نه با معامله، عزت به دست آورد. عزت، تنها در سایهٔ وحدت، استقلال و اتکا به خویشتن خویش به دست میآید.
