نظم اقتصادی چندقطبی جهان در حال تثبیت است

انسان بدون امید، توان ساختن آینده را از دست می‌دهد. بسیاری از تحولات بزرگ تاریخ، زمانی آغاز شده‌اند که گروهی از انسان‌ها حاضر نشده‌اند شرایط موجود را سرنوشت نهایی خود بدانند. در فرهنگ اسلامی نیز امید به آینده جایگاهی بنیادین دارد؛ آینده‌ای که در آن حق بر باطل غلبه خواهد کرد و عدالت و صلاح بر ظلم و فساد غلبه خواهند یافت. انقلاب اسلامی ایران، با تکیه بر ایمان، اراده مردم و امید به آینده، نشان داد که تحولات بزرگ اجتماعی می‌توانند از دل یک باور مشترک و یک حرکت عمومی شکل بگیرند و در گفتمان خود، امید را به یکی از عناصر اصلی حرکت اجتماعی تبدیل کرد. این گزارش، نگاهی است به نقش انقلاب اسلامی در پرچم‌داری امید و پیوند آن با فرهنگ انتظار.

در روزگاری که سنتهای پهلوانی و آیینهای جنگاوری در اوج بود، حکیم ابوالقاسم فردوسی با نگاهی فراتر از میدان نبرد، یکی از مهمترین وظایف حکمرانان را ترسیم کرد؛ وظیفهای که امروز نیز در نظام جمهوری اسلامی ایران، با نام «بنیاد شهید و امور ایثارگران» و «قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران» تداوم یافته است. فردوسی در شاهنامه، با تکیه بر آموزههای انسانی و ایرانی، بر لزوم حمایت مادی و معنوی از بازماندگان رزمندگان، جانبازان و خانوادههای شهدا تأکید کرده و این رسالت را نه یک عمل خیرخواهانه، که یک «تکلیف حکومتی» و «مسئولیت اجتماعی» برشمرده است.

سوم آبان ۱۳۶۲، منطقه مریوان. در میان آتش و دود نبرد والفجر ۴، موج انفجار گلوله خمپاره، پیکر یک سرباز ۲۱ ساله را از زمین جدا کرد و به آسمان فرستاد. محمدحسین بخشی ایوری، جوانی از روستای ایور کوهسرخ که پلاک سربازی را «کلید بهشت» می‌دانست، در همان روزهایی که هم‌سن‌وسالانش به فکر آینده‌ای شغلی بودند، با لباس رزم ارتش جمهوری اسلامی ایران، نام خود را در دفتر شهدای این سرزمین ثبت کرد. او که تا چهارم متوسطه در رشته تجربی درس خوانده بود، در راهی که برگزیده بود، با آخرین نفس‌هایش به وصیت‌نامه‌اش جان بخشید: «اسلحه مرا بردارید و راهم را که راه فی‌سبیل‌الله است، ادامه دهید».

جامعه مهدوی تنها تصویری از آینده نیست؛ بلکه الگویی از جامعه‌ای است که در آن عدالت، معنویت، عقلانیت، کرامت انسانی و صلاح اجتماعی به بالاترین سطح خود می‌رسد. در باور شیعه، تحقق کامل این جامعه با ظهور حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) رقم خواهد خورد، اما این حقیقت به معنای کنار گذاشتن نقش انسان‌ها در دوران غیبت نیست. برعکس، انسان منتظر باید خود را برای زندگی در چنین جامعه‌ای آماده کند و در حد توان، ارزش‌های آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود گسترش دهد. از این منظر، مردم نه تماشاگران جامعه مهدوی، که یکی از عناصر اصلی شکل‌گیری جامعه صالح هستند.

هفدهم مرداد ۱۳۷۷، مزارشریف در حال سقوط بود. طالبان به کنسولگری ایران حمله کرده بودند و نورالله نوروزی، دیپلمات ۳۰ ساله، تا آخرین لحظه در محل مأموریت خود باقی ماند. او که سال‌ها پیش در عملیات بیت‌المقدس مجروح شده بود و بار دیگر به سنگر خدمت بازگشته بود، این بار در سنگر دیپلماسی به شهادت رسید. هشت دیپلمات و یک خبرنگار، در گوری دسته‌جمعی در حیاط پشتی کنسولگری دفن شدند و ۳۵ روز بعد، پیکرهایشان به میهن بازگشت. این، روایت دیپلماتی است که تا پای جان، مسئولیت خود را رها نکرد.

در حالی که نظام مالی جهانی هنوز به پیام‌رسان سنتی سوئیفت متکی است، پلتفرم‌های تسویه فرامرزی مبتنی بر فناوری دفترکل توزیع‌شده در حال تبدیل شدن از پروژه‌های آزمایشی به زیرساخت‌های واقعی هستند. پروژه «ام‌بریج» به عنوان نخستین پل چندارزی بانک‌های مرکزی، همراه با سازوکارهای نوین بریکس و رشد استیبل‌کوین‌های دلاری، معماری مالی جهان را به سمت چندقطبی شدن سوق می‌دهد. در این گفت‌وگو، احمد شناس، معاون اقتصاد بین‌الملل قرارگاه، از زاویه ژئواکونومیک و بانکی به تحلیل این تحول پرداخته است.

کمتر از پنج ماه از آغاز جنگ در غرب آسیا می‌گذرد و بازار جهانی نفت با یکی از شدیدترین شوک‌های عرضه در تاریخ خود دست‌وپنجه نرم می‌کند. اختلال همزمان در دو آبراه راهبردی تنگه هرمز و باب‌المندب، حدود یک‌چهارم عرضه نفت خام جهان را تحت تأثیر قرار داده و صادرات ترکیبی خلیج‌فارس و سواحل غربی عربستان را به کمتر از یک‌سوم دوران پیش از جنگ کاهش داده است. نهادهای معتبر جهانی از جمله آژانس بین‌المللی انرژی، اوپک و بانک‌های بزرگ سرمایه‌گذاری، پیش‌بینی‌های خود را به‌طور مکرر اصلاح کرده‌اند. برای بررسی ابعاد فنی و راهبردی این بحران، با سید علی میرمحمدی، مدیرعامل پایانه سیمان اروند و معاون سابق اقتصادی و برنامه‌ریزی شرکت توسعه صنعت سیمان کشور، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

در میان انبوه سخنرانی‌ها و بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی، «عدالت‌خواهی» یکی از محورهای پربسامد و راهبردی است که همواره به عنوان «هدف اولیه تشکیل نظام اسلامی» و «آرمان اساسی انقلاب» معرفی شده است. از اقتصاد تا قضاوت، از قانون‌گذاری تا اجرا، عدالت در منظومه فکری ایشان، نه یک شعار، که «مبنای عمل» و «ضابطه سنجش» کارگزاران نظام بوده است. در شرایطی که امروز برخی از عدالت به عنوان یک «واقعیت دست‌یافتنی» و برخی به عنوان یک «آرمان دست‌نیافتنی» یاد می‌کنند، بازخوانی بیانات رهبر شهید در این باره، چراغ راهی است برای سیاست‌گذاران و افکار عمومی. این گزارش، مروری است بر پنج جمله کلیدی از بیانات ایشان درباره عدالت‌خواهی و نگاهی تحلیلی بر ابعاد آن.

در رصد اقتصادی امروز، «عقب‌نشینی نفتکش آمریکایی از تنگه هرمز، فرار نفتکش‌ها از بندر ینبع عربستان، آتش‌سوزی در پالایشگاه آرامکو، افزایش ۱.۵ برابری درآمد نفتی ایران، سفر نخست‌وزیر عراق به تهران و امضای اسناد همکاری راهبردی، بهره‌برداری از نیروگاه زمین‌گرمایی و واحد بخار نیروگاه فردوسی، و تثبیت ۵۳۴ هزار شغل با سامانه کات» به محور اصلی روایت‌های اقتصادی، انرژی و دیپلماتیک تبدیل شده است.

جنگ رمضان نشان داد که برخلاف تمام پیش‌بینی‌های دشمن، جامعه ایران در مواجهه با بحران دچار فروپاشی نشد؛ بلکه شبکه‌های مردمی و سرمایه اجتماعی در سطح محله‌ها فعال شدند و بخشی از بار مدیریت بحران را بر دوش گرفتند. امروز، درس اصلی این تجربه، ضرورت بازتعریف بازسازی پساجنگ است؛ بازسازی‌ای که با اشتغال محلی، اقتصاد محله‌محور و نهادهای مشارکتی پیوند بخورد و در آن، دولت از مجری انحصاری به تسهیل‌گر و تنظیم‌گر مشارکت مردمی تبدیل شود؛ رویکردی که تاب‌آوری اقتصادی و کیفیت حکمرانی را در دوران پساجنگ تقویت خواهد کرد.

سید محسن امرایی، فرمانده قرارگاه سازندگی بین المللی اباصالح (ع)، در پی انتصابات جدید در سطوح عالی نیروهای مسلح، با صدور چهار پیام جداگانه، این تغییرات را به فرماندهان ارشد تبریک گفت و بر آمادگی این قرارگاه برای همکاری در مسیر تقویت اقتدار ملی، مقاومت، امنیت و پیشرفت ایران اسلامی تأکید کرد.

در حالی که نظام مالی جهانی هنوز به پیام‌رسان سنتی سوئیفت متکی است، پلتفرم‌های تسویه فرامرزی مبتنی بر فناوری دفترکل توزیع‌شده در حال تبدیل شدن از پروژه‌های آزمایشی به زیرساخت‌های واقعی هستند. پروژه «ام‌بریج» به عنوان نخستین پل چندارزی بانک‌های مرکزی، همراه با سازوکارهای نوین بریکس و رشد استیبل‌کوین‌های دلاری، معماری مالی جهان را به سمت چندقطبی شدن سوق می‌دهد. در این گفت‌وگو، احمد شناس، معاون اقتصاد بین‌الملل قرارگاه، از زاویه ژئواکونومیک و بانکی به تحلیل این تحول پرداخته است.

انسان بدون امید، توان ساختن آینده را از دست می‌دهد. بسیاری از تحولات بزرگ تاریخ، زمانی آغاز شده‌اند که گروهی از انسان‌ها حاضر نشده‌اند شرایط موجود را سرنوشت نهایی خود بدانند. در فرهنگ اسلامی نیز امید به آینده جایگاهی بنیادین دارد؛ آینده‌ای که در آن حق بر باطل غلبه خواهد کرد و عدالت و صلاح بر ظلم و فساد غلبه خواهند یافت. انقلاب اسلامی ایران، با تکیه بر ایمان، اراده مردم و امید به آینده، نشان داد که تحولات بزرگ اجتماعی می‌توانند از دل یک باور مشترک و یک حرکت عمومی شکل بگیرند و در گفتمان خود، امید را به یکی از عناصر اصلی حرکت اجتماعی تبدیل کرد. این گزارش، نگاهی است به نقش انقلاب اسلامی در پرچم‌داری امید و پیوند آن با فرهنگ انتظار.

در روزگاری که سنتهای پهلوانی و آیینهای جنگاوری در اوج بود، حکیم ابوالقاسم فردوسی با نگاهی فراتر از میدان نبرد، یکی از مهمترین وظایف حکمرانان را ترسیم کرد؛ وظیفهای که امروز نیز در نظام جمهوری اسلامی ایران، با نام «بنیاد شهید و امور ایثارگران» و «قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران» تداوم یافته است. فردوسی در شاهنامه، با تکیه بر آموزههای انسانی و ایرانی، بر لزوم حمایت مادی و معنوی از بازماندگان رزمندگان، جانبازان و خانوادههای شهدا تأکید کرده و این رسالت را نه یک عمل خیرخواهانه، که یک «تکلیف حکومتی» و «مسئولیت اجتماعی» برشمرده است.

سوم آبان ۱۳۶۲، منطقه مریوان. در میان آتش و دود نبرد والفجر ۴، موج انفجار گلوله خمپاره، پیکر یک سرباز ۲۱ ساله را از زمین جدا کرد و به آسمان فرستاد. محمدحسین بخشی ایوری، جوانی از روستای ایور کوهسرخ که پلاک سربازی را «کلید بهشت» می‌دانست، در همان روزهایی که هم‌سن‌وسالانش به فکر آینده‌ای شغلی بودند، با لباس رزم ارتش جمهوری اسلامی ایران، نام خود را در دفتر شهدای این سرزمین ثبت کرد. او که تا چهارم متوسطه در رشته تجربی درس خوانده بود، در راهی که برگزیده بود، با آخرین نفس‌هایش به وصیت‌نامه‌اش جان بخشید: «اسلحه مرا بردارید و راهم را که راه فی‌سبیل‌الله است، ادامه دهید».

در نخستین گام از رقابت‌های جام‌جهانی ۲۰۲۶، تیم ملی فوتبال ایران در لس‌آنجلس آمریکا به مصاف نیوزیلند رفت و در دیداری حماسی، دو بار از پسِ گل زد و به تساوی ۲-۲ دست یافت. نمایشی از غیرت، وحدت و روحیه جهادی که بار دیگر ثابت کرد ملت ایران در سخت‌ترین شرایط هم هرگز تسلیم نمی‌شود.

در حالی که آمریکا میزبان جام جهانی با کارشکنی در صدور ویزا و بلوکه کردن درآمد بلیط‌ها، تلاش کرد حضور ایران را کمرنگ نشان دهد، یک گزارش راهبردی از ۶ سکوی داخلی و خارجی نشان می‌دهد: روایت «ایران مقتدر و صلح‌جو» با شعار «میناب ۱۶۸» و حمایت مردم مکزیک، بر پروژه تحریم روانی و مشروعیت‌زدایی دشمن غلبه کرد.

در رصد روزانه فضای مجازی، «شکاف عمیق روایت‌ها میان سکوهای داخلی و خارجی پیرامون حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶» به محور اصلی تبدیل شده است. در سمت داخلی، محوریت با کارشکنی‌های سیاسی آمریکا در صدور ویزا، نمایش اقتدار ملی با نمادهای فرهنگی (تخت جمشید، دماوند، یادمان شهدای میناب)، تدابیر امنیتی بی‌سابقه مکزیک و حمایت رئیس فیفا است. در سمت خارجی، رد مشروعیت تیم ملی به عنوان «تیم رژیم»، بهره‌برداری از جام جهانی برای یادآوری کشته‌های اغتشاشات، تحلیل‌های ژئوپلیتیک درباره آتش‌بس موقت و انتشار شایعات تحقیرآمیز (ویزای ساعتی، بازداشت ایمن حسین عراقی) قرار دارد.

در رصد راهبردی محتوای جام جهانی 2026 در شش سکو در تاریخ 22 خردادماه، شکاف عمیقی میان روایت داخلی و خارجی دیده می‌شود؛ از یک سو پوشش گسترده پیروزی مقتدرانه مکزیک، امنیت بی‌سابقه کمپ ایران با ۳۰۰ نیروی گارد ملی، و پخش زنده از شبکه سه، و از سوی دیگر تلاش جریان معاند برای القای دوگانگی ملی با شایعات ممنوعیت پرچم شیر و خورشید و حذف سردار آزمون.

مسابقه ماراتن کیش تنها یک رخداد ورزشی نبود؛ این رویداد در سایه تحولات سال‌های اخیر و افزایش حساسیت‌ها نسبت به موضوعات فرهنگی و اجتماعی، به بستری برای شکل‌گیری روایت‌های متفاوت، قرائت‌های گاه متعارض و تحلیل‌های چندلایه تبدیل شد و صفحات رسانه‌ها را به میدان بازنمایی این اختلاف نگرش‌ها بدل کرد.