نقشه‌راهی برای تحقق مطالبه رهبری درخصوص «هر ایرانی، یک بسیجی»
نقشه‌راهی برای تحقق مطالبه رهبری درخصوص «هر ایرانی، یک بسیجی»
کمتر از ۲۴ ساعت از صدور حکم رهبر معظم انقلاب برای انتصاب حجت‌الاسلام والمسلمین حسین طائب به ریاست سازمان بسیج مستضعفین می‌گذرد. در این حکم، چهار مطالبه‌ی راهبردی ترسیم شده که می‌تواند آینده‌ی این نهاد انقلابی را برای سال‌های پیشِ رو ترسیم کند. برای واکاوی ابعاد این مطالبات و نقش آن در تحقق شعار «هر ایرانی، یک بسیجی»، با سیدکاظم بهبهانی، معاون فرهنگی قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

سؤال: آقای بهبهانی! رهبر معظم انقلاب در حکم انتصاب رئیس جدید سازمان بسیج، چهار محور را به عنوان مطالبات اصلی مطرح کرده‌اند. تحلیل شما از این چهار مطالبه چیست؟

بهبهانی: این حکم را باید یک «نقشه‌ی راهِ منسجم» برای آینده‌ی بسیج دانست. این چهار مطالبه در واقع یک پازل کامل هستند که در مرکز آن «مردم» قرار دارند و هدف نهایی‌شان، «ایران قوی» است. نگاه رهبری به بسیج، یک نگاه صرفاً سازمانی و ساختاری نیست؛ ایشان به دنبال تحول در فرهنگ و رویکرد هستند. این چهار محور، اگر در کنار هم دیده شوند، می‌توانند بسیج را به یک شبکه‌ی فراگیر مردمی برای ساختن ایرانِ قوی، حفظ امنیت و مقابله با تهدیدات دشمن تبدیل کنند.

سؤال: اولین محور، تحقق ایده‌ی «هر ایرانی، یک بسیجی» است. این شعار را چگونه باید معنا کرد؟

بهبهانی: این تعبیر را نباید صرفاً به معنای توسعه‌ی کمی سازمان بسیج دانست. مقصود اصلی، تبدیل فرهنگ بسیجی به یک «فرهنگ عمومی» است؛ فرهنگی مبتنی بر مسئولیت‌پذیری، ایثار، آمادگی، امید و حضور فعال در حل مسائل کشور. وقتی رهبری از «هر ایرانی، یک بسیجی» سخن می‌گویند، در واقع به دنبال جامعه‌ای هستند که در آن مردم خود را تماشاگر تحولات کشور ندانند و هر فرد، متناسب با توان و تخصص خود، سهمی در پیشرفت و امنیت جامعه داشته باشد. ایران قوی زمانی ساخته می‌شود که این فرهنگ در همه‌ی لایه‌های جامعه نهادینه شود.

سؤال: محور دوم، بر «مقابله‌ی مردم‌پایه با تهدیدات» تأکید دارد. تحلیل شما از این بعد از حکم چیست؟

بهبهانی: این محور، نشان از نگاه عمیق و راهبردی رهبری به ماهیت تهدیدات امروز دارد. تهدید امروز تنها در میدان نظامی شکل نمی‌گیرد؛ جنگ شناختی، عملیات روانی، حملات سایبری، شایعه‌پراکنی و تلاش برای ایجاد شکاف اجتماعی، بخش مهمی از نبردهای جدید را تشکیل می‌دهند. رهبری در حکم خود بر «تقویت شبکه‌ی اطلاعات مردمی، افزایش مهارت‌ها و آموزش‌های لازم توأم با بصیرت‌افزایی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین» تأکید کرده‌اند. یعنی یک شبکه‌ی مردمیِ آگاه و آموزش‌دیده می‌تواند یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های دفاعی کشور باشد. در این مسیر، افزایش مهارت، بصیرت و استفاده هوشمندانه از فناوری‌های نوین، مکمل یکدیگرند.

سؤال: محور سوم به «خدمت اجتماعی» و «تعامل با نهادها» اشاره دارد. این بخش چه جایگاهی در مأموریت جدید بسیج دارد؟

بهبهانی: شاید مهم‌ترین حلقه‌ی اتصال بسیج با جامعه، همین «خدمت اجتماعی» باشد. رهبری در این بخش از حکم به «تعامل سازنده و مؤثر با دیگر نهادها و سازمان‌های حاکمیتی، دولتی و عمومی و گسترش گروه‌های جهادی، بسیج اقشار و محلات» اشاره کرده‌اند. این تعامل زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم آثار آن را در زندگی روزمره‌ی خود ببینند. مسجد نیز می‌تواند محور این شبکه‌ی اجتماعی باشد؛ محلی برای شناسایی مسائل واقعی محله، سازماندهی نیروهای داوطلب و تبدیل انگیزه‌های مردمی به خدمت مؤثر.

سؤال: محور چهارم، «ترویج فرهنگ بسیجی به عنوان الگوی مقاومت» در سطح جهانی است. این نگاه فرامرزی چه پیامی برای جهان دارد؟

بهبهانی: این چهارمین محور، نگاه بسیج را فراتر از مرزهای ایران ترسیم می‌کند. رهبری بر «ترویج فرهنگ بسیجی به عنوان الگوی مقاومت و پایداری مردمی در سراسر جهان در برابر استکبار صهیونی-آمریکایی» تأکید دارند. تجربه‌ی بسیج در جمهوری اسلامی، اگر بتواند در قالب یک الگوی فرهنگی، اجتماعی و مردمی عرضه شود، می‌تواند برای ملت‌هایی که با سلطه و فشار خارجی مواجه‌اند، قابل مطالعه باشد. این الگو البته بیش از هر تبلیغی، با عملکرد واقعی، خدمت به مردم و ایستادگی در برابر ظلم شناخته خواهد شد.

سؤال: به عنوان جمع‌بندی، این چهار مطالبه را در یک نگاه چگونه ارزیابی می‌کنید؟

بهبهانی: این چهار مطالبه یک پیام واحد دارند: بسیج آینده باید بیش از گذشته مردم‌محور، مسئله‌محور، دانش‌بنیان و خدمت‌رسان باشد. نقطه‌ی قوت بسیج، صرفاً ساختار سازمانی آن نیست؛ سرمایه‌ی اصلی، میلیون‌ها انسان داوطلبی هستند که می‌توانند در عرصه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی، جهادی و دفاعی نقش‌آفرینی کنند. اگر این مسیر با تقویت اعتماد عمومی، آموزش تخصصی، جوان‌گرایی، استفاده از فناوری و حضور واقعی در متن جامعه دنبال شود، «هر ایرانی، یک بسیجی» از یک شعار فراتر خواهد رفت و به یک الگوی مشارکت ملی برای ساخت ایرانِ قوی و متحد تبدیل خواهد شد.