تنگه هرمز، میراثی که به نام اهورامزدا بر تارک تاریخ نقش بسته است
تنگه هرمز، میراثی که به نام اهورامزدا بر تارک تاریخ نقش بسته است
حدود سه هزار سال پیش، زمانی که هنوز نامی از ابرقدرت‌های امروزین بر روی صفحه گیتی نبود، نیاکان این سرزمین، این گذرگاه باریک آبی را که خلیج فارس را به دریای عمان پیوند می‌دهد، به نام خدای خویش، «اهورامزدا»، سرور دانا، مزین کردند. این نام که در دل تاریخ و باورهای ایرانیان باستان ریشه دارد، قرن‌هاست که بر تارک این آبراهه حیاتی نقش بسته و آن را به چیزی فراتر از یک گذرگاه جغرافیایی تبدیل کرده است؛ آن را به «دروازه مقدس ایران» بدل ساخته است.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، نام «هرمز»، که امروز جهان در وصف اهمیت حیاتی آن سخن می‌گوید، ریشه در عمیق‌ترین لایه‌های هویت و اعتقاد ایرانیان باستان دارد. این نام، که در گذر زمان از «اهورامزدا» به «هرمزد» و سپس به «هرمز» تحول یافت، نه یک واژه، که یک «سند تاریخی» است. سندی که نشان می‌دهد این آبراهه، قلب تپنده تمدن ایران‌زمین، از دیرباز با نام «خداوند» پیوند خورده و برای مردم این سرزمین همواره مورد احترام و تکریم بوده است.

از «هورموغ» تا «هرمز»؛ سفری سه‌هزارساله در دل تاریخ

بر اساس منابع تاریخی، وجه تسمیه این تنگه را باید در کلمات «هورموغ» یا «هرمز» جست‌وجو کرد که همگی ریشه در نام «اهورامزدا» دارند. این واژه که در دوره ساسانیان نیز به عنوان پیش‌نامی مقدس برای نام‌های مهم به کار می‌رفته، در طول قرن‌ها، از یک باور دینی به یک هویت ملی و تاریخی بدل شده است. حتی داریوش بزرگ، در کتیبه‌های تخت جمشید، اهورامزدا را به عنوان خدای بزرگی می‌ستاید که این سرزمین را آفریده است.

در قرن سیزدهم میلادی، شهری به نام «هرمز» در جنوب ایران شکل گرفت که به مرکز مهم تجارت بدل شد. با گذشت زمان و جابه‌جایی این شهر به جزیره‌ای در نزدیکی ساحل، نام «هرمز» در نقشه‌های دریانوردان جهانی تثبیت شد و سرانجام، بر این گذرگاه آبی نشست. به عبارت دیگر، نامی که از آسمان باورهای ایرانیان آغاز شد، از دل تاریخ عبور کرد و بر پهنه دریا ماندگار شد.

میراثی که با خون و تاریخ گره خورده است

ریشه‌یابی نام این تنگه، صرفاً یک کنجکاوی تاریخی نیست. این ریشه‌ها، گواهی بر «حکمرانی دو هزار ساله ایران بر تنگه هرمز» است. شواهد باستان‌شناسی و تاریخی نشان می‌دهد که مدیریت جامع خلیج فارس و تنگه هرمز، از دوره هخامنشی شکل گرفته و در دوره ساسانیان نیز تداوم یافته است. ایرانیان باستان این گذرگاه را «گذرگاه اهورامزدا» می‌نامیدند و آن را دروازه ورود به فلات ایران می‌دانستند.

در طول تاریخ، هر بیگانه‌ای که پای به این آبادیه‌ها گذاشته، این حقیقت را درک کرده است. پرتغالی‌ها در قرن شانزدهم این جزیره را تصرف کردند اما هرگز نتوانستند نام مقدس آن را از حافظه تاریخ پاک کنند. نام «هرمز» در جغرافیای جهانی تثبیت شد، اما هرگز از هویت ایرانی خود جدا نشد.

«گذرگاه اهورامزدا»؛ خط قرمز نسل‌ها

امروز نیز همانند دیروز، تنگه هرمز خط قرمز این ملت است. چرا که این آبراهه، تنها یک گذرگاه استراتژیک برای انتقال نفت نیست؛ بلکه «اراده الهی» و «غیرت ملی» در هم آمیخته شده‌اند تا این نقطه از جهان را برای همیشه در اختیار ایران نگه دارند. همان‌گونه که نام «خلیج فارس» قابل تغییر نیست، نام «اهرامزدا» نیز بر تارک این تنگه، برای همیشه جاودان خواهد بود.

دشمنان، هرچند با تمام توان نظامی و رسانه‌ای خود به میدان آمده‌اند، اما در برابر یک حقیقت تاریخی و اعتقادی، ناتوانند. اینکه یک گذرگاه آبی به نام «خداوند» نام‌گذاری شده باشد، یعنی سرنوشت آن با قدرت‌های مادی تعیین نمی‌شود. این، یک «عهد الهی» است که در طول تاریخ، ملت ایران را در حفظ این میراث مقدس، مصمم و استوار نگه داشته است.


سخن پایانی؛ میراثی برای همیشه

تنگه هرمز، «گذرگاه اهورامزدا»، فراتر از یک پهنه آبی است. این نام، داستان یک ملت است؛ داستانی که از باورهای آسمانی آغاز شده و در تلاطم تاریخ، هرگز رنگ نباخته است. آنانی که گمان می‌برند با تهدید و تحریم می‌توانند این میراث را از صاحبان اصلی‌اش بازپس گیرند، سخت در اشتباهند. این آبراهه، با نام خداوند گره خورده و در دستان فرزندان ایران، برای همیشه، ماندگار و مصون خواهد ماند. نامی که از دل اسطوره برخاسته و در قلب سیاست امروز، همچنان می‌درخشد.