۱. از دل مردم؛ قدرتی بینظیر که فرمان نمیگیرد
نخستین و مهمترین وجه تمایز اربعین با سایر تجمعات جهانی، «خودجوشی» و «مردمیبودن» آن است. این حرکت، نه با بخشنامهای دولتی و نه با پول و تبلیغات رسانهای، بلکه با موجی از عشق سرچشمه گرفته که از دل خانهها و مساجد به خیابانها ریخته است. زائری از حاشیه تهران که با چند هزار تومان راهی میشود و موکبداری در شهر «نجف» که دارایی خود را بیمنت در اختیار دیگران میگذارد، هر دو بازیگران اصلی این صحنهاند.
این ویژگی، اربعین را به یک «قدرت نرمِ» تمامعیار تبدیل کرده است. قدرتی که نه با زور که با «اقناع قلبی» جلو میرود و به همین دلیل، ماندگار و رو به گسترش است. رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله العالی) در این باره فرمودهاند: «این حرکت عظیم، یک حرکت سیاسی – اجتماعیِ بسیار مهم و کمنظیر است که در تاریخ بینظیر است و از دل مردم جوشیده است.» این جمله، کلید فهم راهبردی اربعین است؛ فهمی که دشمنان را به تعجب واداشته و آنان را در تحلیل این پدیده به درمانده میاندازد.
۲. پیوند راهبردی دو ملت؛ مرزی به نام «محبت»
یکی از شگفتانگیزترین جلوههای اربعین، بازتعریف روابط میان ملت ایران و عراق است. جایی که رسانههای معاند به دنبال ایجاد شکاف و فاصلهاند، اربعین پلی از نور میسازد که مرزهای جغرافیایی را بیمعنا میکند. زائر ایرانی در خانه عراقی احساس غربت نمیکند و میزبان عراقی، خدمت به زائر را «افتخاری بزرگ» میداند.
-
روایت میدانی: در مرز «مهران» و «چذابه»، صحنههایی رقم میخورد که برای هر بینندهای شگفتانگیز است. پیرزنی عراقی که با چای و خرما از زائران پذیرایی میکند، میگوید: «این ها مهمانان امام حسیناند؛ ما هم خدمتگزار ایشانیم.» این پیوند مردمی، سرمایهای راهبردی برای محور مقاومت است؛ زیرا نشان میدهد ارتباط ملتها میتواند عمیقتر و ماندگارتر از مناسبات سیاسیِ زودگذر باشد.
-
تحلیل راهبردی: در شرایطی که جبهه استکبار، با طراحی جنگهای نیابتی و ایجاد تفرقه مذهبی، درصدد تضعیف کشورهای اسلامی است، اربعین، «وحدت عملی» را به رخ جهانیان میکشد. دشمنی که با تمام توان درصدد جدایی ملتهاست، اینجا میبیند که چگونه عشق به سیدالشهدا (ع)، مرزهای ساختگی را محو کرده و امتی واحد را رقم زده است.
۳. فرهنگ مواسات و جامعه آرمانی؛ اقتصادِ بدون ریا
اربعین، کلاس درسی برای «اقتصاد مقاومتیِ مردمی» است. میلیونها نفر، بدون چشمداشت مالی و صرفاً برای رضای خدا، دارایی، خانه و توان خود را در اختیار دیگران میگذارند. در این مسیر، ارزش انسانها نه با میزان ثروت، بلکه با میزان محبت و خدمت سنجیده میشود. این فرهنگ، تصویری از یک جامعه آرمانی را ترسیم میکند که در آن، «گرهها» پیش از آنکه با بخشنامه باز شوند، با «روحیه همدلی» گشوده میشوند.
-
داده و آمار: بر اساس آمار رسمی ستاد اربعین، در سال گذشته بیش از ۲۰ میلیون زائر در این مراسم شرکت کردند و بالغ بر ۲۰۰ هزار موکب مردمی در طول مسیر، خدمات رسانی کردند. این ارقام، نشاندهنده عظمت یک حرکت خودجوش است که هیچ نهاد دولتی در جهان توانایی مدیریت و سازماندهی آن را بدون کمک مردم ندارد.
۴. قدرت نرم اسلام؛ روایتی که استکبار را به چالش میکشد
در شرایطی که رسانههای جهانیِ تحت سیطره استکبار، تلاش میکنند اسلام را با خشونت و افراطگرایی معرفی کنند، اربعین تصویری حقیقی و فریبنده از اسلام ناب محمدی (ص) ارائه میدهد: اسلامِ مهربانی، ایثار، کرامت و وحدت. میلیونها انسان که با آرامش و خدمت در کنار یکدیگر زندگی میکنند، بهترین پاسخ به سناریوی «اسلام هراسی» دشمن هستند.
از همین رو، اربعین یک فرصت طلایی برای «جهاد تبیین» است. این پدیده باید برای جهان روایت شود؛ نه صرفاً با آمار، که با بیان فلسفه قیام عاشورا. اینکه چرا مسلمانان برای احیای دین جد خود، از خانه و کاشانه بیرون میزنند، پاسخ به سوالی است که رهبر انقلاب در باب «چرایی ماندگاری عاشورا» به آن پرداختهاند: «عاشورا، حرکت برای حقیقت بود و اربعین، اجتماع بر گرد آن حقیقت.»
۵. پیام نهایی برای دشمنان؛ اتحاد مردم، شکست سنگرها
این پیوندهای مردمی، یک پیام روشن برای آمریکا و رژیم صهیونیستی دارد: ملتهایی که با ایمان و محبت به یکدیگر متصل شوند، به آسانی قابل جدا کردن و منزوی کردن نیستند. دشمن از این اجتماع عظیم هراس دارد، چراکه میداند این «امت زنده» بزرگترین مانع در برابر سلطهگریِ استکباری است. هر چه پیوندهای مردمی میان کشورهای اسلامی بیشتر شود، ظرفیت ملتها برای مقابله با بحرانها و فشارهای خارجی نیز افزایش مییابد.
جمعبندی؛ با عنوان «حرف آخر»
اربعین، یک راهپیمایی ساده نیست؛ روایت زندهای از «قدرت ایمان»، «همدلی» و «تمدنسازی» است. روایتی که از کربلا آغاز شده، در میان ملتها جریان یافته و میتواند زمینهساز شکلگیری پیوندهای عمیقتر میان مسلمانان و بستری برای حرکت به سوی «تمدن بزرگ اسلامی» باشد. آنچه دشمن را نگران میکند، نه تعداد زائران که «همانندیِ مسیر» آنان است؛ مسیری که در آن، ایرانی و عراقی، پیر و جوان، غنی و فقیر، همه در یک صف و برای یک هدف حرکت میکنند.
اگر عاشورا «قیام برای حقیقت» بود، اربعین «اجتماع بر گرد حقیقت» است؛ اجتماعی که هر سال به جهانیان یادآوری میکند پرچمی که با خون سیدالشهدا (ع) برافراشته شد، همچنان در اهتزاز است و میلیونها انسان، با گامهای خود، پیام آن را به فردای تاریخ میرسانند. آینده جهان اسلام را نه سلاحهای دشمن که «قدمهای عاشقان» رقم خواهد زد.
