یکی از پرسشهای مهم در فرهنگ انتظار این است که چه عواملی میتواند جامعه را از آمادگی برای ظهور حضرت مهدی(عج) دور کند؟ اگرچه زمان ظهور از اسرار الهی است و تعیین آن در اختیار انسان نیست، اما روایات اسلامی نشان میدهد که رفتارهای فردی و اجتماعی انسانها در فراهم شدن زمینههای ظهور نقش […]
یکی از پرسشهای مهم در فرهنگ انتظار این است که چه عواملی میتواند جامعه را از آمادگی برای ظهور حضرت مهدی(عج) دور کند؟ اگرچه زمان ظهور از اسرار الهی است و تعیین آن در اختیار انسان نیست، اما روایات اسلامی نشان میدهد که رفتارهای فردی و اجتماعی انسانها در فراهم شدن زمینههای ظهور نقش مهمی دارند. از این منظر، برخی از آسیبها و انحرافات اخلاقی و اجتماعی را میتوان از موانع تحقق جامعه مهدوی دانست.
نخستین مانع، گسترش گناه و فاصله گرفتن از ارزشهای الهی است. جامعهای که در آن دروغ، خیانت، بیعدالتی، فساد اخلاقی و بیتوجهی به احکام الهی عادی شود، از آرمانهای حکومت حضرت مهدی(عج) فاصله میگیرد. ظهور، آغاز حاکمیت کامل ارزشهای الهی بر زندگی بشر است و طبیعی است که هرچه جامعه به این ارزشها نزدیکتر شود، آمادگی بیشتری برای پذیرش آن خواهد داشت.
دومین مانع، بیتفاوتی نسبت به سرنوشت جامعه است. فرهنگ انتظار، فرهنگ مسئولیتپذیری است، نه انزوا و کنارهگیری. فردی که نسبت به مشکلات جامعه، سرنوشت مسلمانان، فقر، فساد و ظلم بیتفاوت باشد، در حقیقت با روح انتظار فاصله گرفته است. منتظر واقعی نمیتواند تنها به نجات فردی خود بیندیشد و نسبت به پیرامون خود بیاعتنا باشد.
اختلاف، تفرقه و دشمنی میان مؤمنان نیز از دیگر موانع مهم است. جامعهای که انرژی خود را صرف نزاعهای بیثمر، تخریب یکدیگر و دامن زدن به اختلافات کند، توان لازم برای حرکت به سوی اهداف بزرگ الهی را از دست خواهد داد. یکی از ویژگیهای یاران حضرت، وحدت، همدلی و حرکت در مسیر مشترک برای تحقق عدالت است.
از سوی دیگر، دنیاطلبی و غلبه روحیه منفعتجویی شخصی نیز میتواند مانعی جدی در مسیر آمادگی برای ظهور باشد. هنگامی که منافع فردی بر ارزشهای الهی و مصالح عمومی ترجیح داده شود، زمینههای شکلگیری جامعهای عدالتمحور تضعیف میشود. حکومت مهدوی بر پایه ایثار، خدمت و عدالت بنا خواهد شد، نه بر محور خودخواهی و رقابتهای ناسالم.
در عصر حاضر، غفلت از جنگ رسانهای و فرهنگی نیز از چالشهای مهم به شمار میآید. دشمنان حقیقت همواره تلاش کردهاند امید را از جوامع بگیرند و فرهنگ انتظار را به انفعال یا خرافهگرایی تقلیل دهند. در حالی که انتظار واقعی، سرچشمه امید، حرکت و پویایی است. جامعهای که امید خود را از دست بدهد، انگیزهای برای ساختن آینده نخواهد داشت.
شاید مهمترین مانع ظهور را بتوان در یک جمله خلاصه کرد؛ فاصله گرفتن از سبک زندگی مورد رضایت خداوند. هر رفتار نادرست فردی، هر بیعدالتی اجتماعی، هر تفرقه و هر غفلت از مسئولیتهای دینی و انسانی، جامعه را از آرمانهای مهدوی دور میکند. در مقابل، هر گام در مسیر خودسازی، عدالتخواهی، خدمت به مردم، وحدت و بصیرت، زمینهساز نزدیک شدن به جامعهای است که شایستگی استقبال از منجی عالم بشریت را داشته باشد.
انتظار حقیقی، تنها چشم دوختن به آینده نیست؛ بلکه ساختن امروز بر اساس معیارهای فردای ظهور است. جامعهای که در این مسیر حرکت کند، نهتنها منتظر ظهور خواهد بود، بلکه خود به بخشی از زمینهسازان آن تبدیل میشود.
