آیتالله علی مشکینی(ره) از عالمان برجسته اخلاق و معارف اسلامی بود که در سخنان و آثار خود، همواره بر جایگاه امید، انتظار و آمادگی برای ظهور حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) تأکید داشت. از نگاه ایشان، «فرج» تنها پایان دوران غیبت نیست، بلکه تجلی کامل رحمت الهی، استقرار عدالت جهانی و تحقق وعده خداوند درباره پیروزی حق […]
آیتالله علی مشکینی(ره) از عالمان برجسته اخلاق و معارف اسلامی بود که در سخنان و آثار خود، همواره بر جایگاه امید، انتظار و آمادگی برای ظهور حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) تأکید داشت. از نگاه ایشان، «فرج» تنها پایان دوران غیبت نیست، بلکه تجلی کامل رحمت الهی، استقرار عدالت جهانی و تحقق وعده خداوند درباره پیروزی حق بر باطل است.
آیتالله مشکینی معتقد بود که انتظار فرج، یک حالت روحی صرف یا آرزویی دوردست نیست، بلکه عبادتی بزرگ و مسئولیتآفرین است. او با استناد به روایات اهلبیت(ع)، انتظار را عامل زنده نگه داشتن روح امید در جامعه اسلامی میدانست و تأکید میکرد که مؤمن واقعی، هیچگاه در برابر مشکلات و فتنههای زمانه مأیوس نمیشود؛ زیرا یقین دارد که آینده از آنِ صالحان است.
از منظر ایشان، نخستین گام برای رسیدن به فرج، اصلاح انسان از درون است. کسی که خود را منتظر امام زمان(عج) میداند، باید پیش از هر چیز به تهذیب نفس، تقویت ایمان، ترک گناه، انجام واجبات و آراسته شدن به فضایل اخلاقی بپردازد. به باور آیتالله مشکینی، جامعهای که افراد آن از نظر اخلاقی و معنوی رشد نکرده باشند، نمیتواند پذیرای حکومت عدل مهدوی باشد.
ایشان همچنین بر معرفت امام تأکید ویژهای داشت و یادآور میشد که انتظار حقیقی، بدون شناخت امام عصر(عج) و اهداف بلند آن حضرت، به نتیجه نخواهد رسید. از نگاه او، محبت به امام باید در رفتار، سبک زندگی و پایبندی به ارزشهای اسلامی جلوهگر شود، نه آنکه تنها در حد احساسات باقی بماند.
آیتالله مشکینی، دعا برای تعجیل فرج را از اعمال ارزشمند میدانست، اما همواره تأکید میکرد که دعا باید با عمل همراه باشد. او میگفت منتظر واقعی، علاوه بر دعا، در حد توان خود برای گسترش عدالت، خدمت به مردم، دفاع از دین، مبارزه با فساد و تربیت نسل مؤمن تلاش میکند؛ زیرا زمینهسازی ظهور، با عمل صالح و مسئولیتپذیری محقق میشود.
در نگاه این عالم ربانی، عصر غیبت، دوران امتحان بزرگ الهی است. انسانها در این دوران با فتنهها، شبهات و سختیهای فراوان روبهرو میشوند و تنها کسانی که ایمان، بصیرت و استقامت دارند، میتوانند بر این آزمونها پیروز شوند. از همین رو، ایشان بر انس با قرآن، بهرهگیری از معارف اهلبیت(ع) و پیروی از علمای ربانی برای حفظ ایمان در عصر غیبت تأکید میکرد.
آیتالله مشکینی باور داشت که امید به فرج، موتور حرکت جامعه اسلامی است. این امید، مسلمانان را از یأس، رخوت و بیتفاوتی دور میکند و آنان را به تلاش برای ساختن جامعهای مبتنی بر ایمان، عدالت و معنویت فرا میخواند؛ جامعهای که شایستگی استقبال از حکومت جهانی حضرت مهدی(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) را داشته باشد.
در یک جمعبندی میتوان گفت که در اندیشه آیتالله علی مشکینی(ره)، فرج، وعده قطعی خداوند برای پیروزی حق است؛ اما رسیدن به آن، در گرو آمادگی انسانها، خودسازی، معرفت، عمل صالح، صبر، امید و تلاش برای تحقق ارزشهای اسلامی در زندگی فردی و اجتماعی است. منتظر حقیقی، کسی است که هر روز، با اصلاح خویش و خدمت به جامعه، یک گام به تحقق آن وعده الهی نزدیکتر شود.
