ترامپ به دنبال ضربه نظامی غافلگیرکننده است
ترامپ به دنبال ضربه نظامی غافلگیرکننده است
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تازه‌ترین اظهارات خود در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل و در گفت‌وگو با رسانه‌های آمریکایی، تمرکز اصلی خود را بر برنامه هسته‌ای ایران گذاشت و مدعی شد «یا توافقی با ایران انجام می‌شود یا جمهوری اسلامی را نابود می‌کنم». تحلیل دقیق این اظهارات، پنج نکته راهبردی را آشکار می‌سازد که نشان‌دهنده رویکرد واقعی واشنگتن در قبال تهران است.

۱. هسته‌ای، محور اصلی اقدامات آمریکا

ترامپ در سخنان خود، تأکید اصلی را بر برنامه هسته‌ای ایران گذاشت و این نشان می‌دهد آمریکا همچنان مسئله هسته‌ای را محور اقدامات خود علیه ایران می‌داند. او در بخشی از اظهاراتش مدعی شد که ایران «موشکی ساخت که قادر به هدف قرار دادن اروپا بود» و «هدفش ساخت بمب هسته‌ای در پشت سپر موشک‌های بالستیک متعارف بود». این تمرکز بر برنامه هسته‌ای، در حالی است که تهران بارها بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تأکید کرده و حتی پیشنهادهای تازه‌ای برای گفت‌وگو ارائه داده است.

۲. اصرار بر مذاکرات جامع در برابر موضع ایران

آمریکا اصرار دارد مذاکرات هسته‌ای را همزمان با سایر موضوعات — از جمله برنامه موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران — پیش ببرد. ترامپ در سخنان خود گفت: «در ازای پایان دادن به برنامه هسته‌ای و حمایت از تروریسم، پیشنهاد همکاری اقتصادی کامل با این کشور را دادم». اما ایران با این رویکرد مخالف است. تهران معتقد است موضوع هسته‌ای باید به‌صورت مستقل و در چارچوب توافقی که حقوق آن را تضمین کند، بررسی شود. پزشکیان در سخنرانی خود در سازمان ملل نیز به‌صراحت گفت: «موضع هسته‌ای ایران در میدان جنگ حل نمی‌شود، راه‌حل توافقی است که به جهان اطمینانی معتبر از صلح‌آمیز بودن برنامه ایران بدهد».

۳. تلاش برای معرفی پیروزی داخلی

ترامپ می‌کوشد هرگونه ضربه به برنامه هسته‌ای ایران را در داخل آمریکا به‌عنوان یک «پیروزی بزرگ» معرفی کند. او در سخنان خود گفت: «اگر به ایران حمله نمی‌کردیم، اکنون جزو کشته‌شدگان بودیم» و مدعی شد که حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران «آسان‌ترین تصمیم» دوران نخست‌وزیری‌اش بوده است. این رویکرد، در حالی است که افکار عمومی آمریکا به‌شدت از جنگ خسته شده و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد ۷۵ درصد آمریکایی‌ها معتقدند ترامپ برنامه روشنی برای پایان دادن به جنگ ندارد.

۴. فشار نظامی به‌جای دیپلماسی

تأکیدات پی‌درپی ترامپ نشان می‌دهد او به دنبال فشار نظامی برای تحقق هدفش در موضوع هسته‌ای است. او در سخنان خود، ایران را میان «توافق» و «نابودی» قرار داد و گفت: «من یک تصمیم بزرگ دارم: آیا توافقی با ایران انجام می‌شود یا جمهوری اسلامی را نابود می‌کنم و این کار را سریع انجام می‌دهم؟» این ادبیات، در حالی است که ایران بارها بر آمادگی خود برای مذاکره تأکید کرده، اما هرگونه گفت‌وگو را مشروط به کنار گذاشتن «زبان زور» دانسته است.

۵. ارزیابی نهایی؛ ترامپ در مذاکرات جدی نیست

جمع‌بندی کلی از سخنان ترامپ، یک نتیجه روشن را آشکار می‌سازد: او در مذاکرات جدی نیست و به دنبال ضربه نظامی غافلگیرکننده است. ترامپ با موکول کردن توافق به بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای و همزمان ادامه تهدیدهای نظامی، در حقیقت دو هدف را دنبال می‌کند: نخست، مدیریت افکار عمومی داخلی برای جبران شکست‌های میدانی؛ و دوم، آماده‌سازی افکار عمومی برای یک اقدام نظامی غافلگیرکننده. آنچه مسلم است، اینکه ایران با اتکا به توان بازدارندگی خود — از جمله موشک‌های هایپرسونیک ۱۰ ماخ و کنترل تنگه هرمز — هرگونه ماجراجویی نظامی را با پاسخی کوبنده مواجه خواهد کرد.