«اللهم عجل لولیک الفرج» از آشناترین دعاهایی است که بر زبان شیعیان جاری میشود. این جمله کوتاه را در پایان نمازها، مراسم مذهبی، اجتماعات دینی و حتی در گفتوگوهای روزمره بارها میشنویم. اما پرسش مهم این است که آیا این دعا تنها یک ذکر و شعار مذهبی است یا میتواند به یک برنامه جامع […]
«اللهم عجل لولیک الفرج» از آشناترین دعاهایی است که بر زبان شیعیان جاری میشود. این جمله کوتاه را در پایان نمازها، مراسم مذهبی، اجتماعات دینی و حتی در گفتوگوهای روزمره بارها میشنویم. اما پرسش مهم این است که آیا این دعا تنها یک ذکر و شعار مذهبی است یا میتواند به یک برنامه جامع برای زندگی فردی و اجتماعی تبدیل شود؟
در نگاه نخست، این عبارت دعایی برای تعجیل در ظهور حضرت مهدی(عج) است؛ اما با اندکی تأمل روشن میشود که در دل این دعا، مجموعهای از مسئولیتها و وظایف نهفته است. کسی که از خداوند تعجیل در فرج ولیّ خود را طلب میکند، در حقیقت آرزوی حاکمیت عدالت، گسترش معنویت، نابودی ظلم و تحقق ارزشهای الهی را دارد. چنین آرزویی نمیتواند تنها در حد الفاظ باقی بماند.
فرج در فرهنگ اسلامی صرفاً یک رویداد تاریخی نیست، بلکه گشایشی بزرگ برای بشریت است. هنگامی که انسان برای تحقق این گشایش دعا میکند، باید خود نیز در مسیر فراهم کردن زمینههای آن حرکت کند. همانگونه که کشاورز تنها به بارش باران دعا نمیکند، بلکه زمین را نیز آماده میسازد، منتظر واقعی نیز در کنار دعا، برای اصلاح خود و جامعه تلاش میکند.
اگر «اللهم عجل لولیک الفرج» یک برنامه زندگی باشد، نخستین جلوه آن در خودسازی نمایان میشود. جامعه مهدوی از انسانهای صالح، مسئولیتپذیر و اخلاقمدار تشکیل خواهد شد. بنابراین کسی که هر روز برای ظهور دعا میکند، باید بکوشد در رفتار، گفتار و تصمیمهای خود به معیارهای مورد رضایت خداوند نزدیکتر شود. مبارزه با دروغ، بیعدالتی، خودخواهی و بیتفاوتی، بخشی از همین مسیر است.
دومین جلوه این دعا، مسئولیت اجتماعی است. منتظر ظهور نمیتواند نسبت به سرنوشت جامعه بیاعتنا باشد. دفاع از مظلومان، کمک به نیازمندان، تلاش برای گسترش عدالت، تقویت وحدت و مقابله با فساد، همه از مصادیق عملی دعای فرج هستند. در حقیقت، دعا برای ظهور بدون تلاش برای تحقق ارزشهای ظهور، شبیه درخواست ساختن بنایی است که هیچ سنگی برای آن گذاشته نمیشود.
از سوی دیگر، این دعا روح امید را در جامعه زنده نگه میدارد. جهان امروز با بحرانهای فراوانی مواجه است؛ از جنگ و فقر گرفته تا بحرانهای اخلاقی و فرهنگی. اعتقاد به ظهور و زمزمه «اللهم عجل لولیک الفرج» یادآور این حقیقت است که تاریخ به بنبست نرسیده و آینده بشر در نهایت به سوی پیروزی حق و عدالت حرکت خواهد کرد. این امید، انسان را از یأس و انفعال دور میکند و به او انگیزه تلاش میبخشد.
همچنین دعای فرج، نوعی تجدید عهد روزانه با امام عصر(عج) است. هر بار که این دعا بر زبان جاری میشود، مؤمن به خود یادآوری میکند که در برابر آرمانهای الهی مسئول است و باید سهم خود را در آمادهسازی جامعه برای تحقق آن آرمانها ایفا کند.
بنابراین «اللهم عجل لولیک الفرج» تنها یک شعار نیست. این دعا، خلاصهای از یک سبک زندگی است؛ سبک زندگیای که بر پایه امید، خودسازی، مسئولیتپذیری، عدالتخواهی و حرکت در مسیر ارزشهای الهی شکل میگیرد. هرچه این دعا از زبان به عمل نزدیکتر شود، جامعه نیز یک گام به آرمانهای بلند عصر ظهور نزدیکتر خواهد شد.
سید کاظم بهبهانی معاون فرهنگی موسسه جنت آل نبی ص
