روایتی از زندگی و شهادت سید هاشم صفی‌الدین
روایتی از زندگی و شهادت سید هاشم صفی‌الدین
سوم اکتبر ۲۰۲۴، ضاحیه جنوبی بیروت. جنگنده‌های رژیم صهیونیستی، پناهگاه زیرزمینی را در هم می‌کوبند؛ پناهگاهی که قرار بود محل دیدار رهبران حزب‌الله باشد. در میان آوار، نامی که روزها در هاله‌ای از ابهام باقی ماند، سرانجام با تأیید حزب‌الله بر تارک تاریخ مقاومت نشست: سید هاشم صفی‌الدین، یار دیرین سید حسن نصرالله و مرد شماره‌دوی حزب‌الله، به کاروان شهیدان پیوست. او که سال‌ها در سایه، ساختار اجرایی مقاومت را مدیریت کرده بود، در اوج نبرد با دشمن صهیونیستی، به آرزوی دیرینه‌اش رسید.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، سید هاشم صفی‌الدین، روحانی مبارز و از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ معاصر مقاومت اسلامی لبنان، در سوم مه ۱۹۶۴ (۱۳۴۳ شمسی) در روستای «دیر قانون النهر» در منطقه صور، در جنوب لبنان، در خانواده‌ای پرنفوذ و مذهبی دیده به جهان گشود. او از همان کودکی با فضای دینی و اجتماعی لبنان آشنا شد و بنا بر خاطرات منتشرشده، از سال‌های کودکی به همراه سید حسن نصرالله در مسجد حضور می‌یافت. این ارتباط قدیمی، بعدها به یک همراهی طولانی در مسیر مقاومت تبدیل شد.

از نجف تا قم؛ تأثیرپذیری از اندیشه انقلاب اسلامی

صفی‌الدین برای ادامه تحصیلات حوزوی، راهی نجف و سپس قم شد. او در دهه ۱۹۸۰ میلادی، به همراه خویشاوند خود سید حسن نصرالله، برای تحصیل علوم دینی راهی حوزه علمیه قم شد. حضور در حوزه علمیه قم و آشنایی نزدیک با اندیشه‌های امام خمینی(ره)، در شکل‌گیری جهان‌بینی سیاسی و دینی او تأثیرگذار بود. او در دوره تحصیل در قم از تفکر سیاسی در زمینه نظریه ولایت فقیه که توسط امام خمینی(ره) مطرح شده بود، تأثیر پذیرفت. این تأثیرپذیری، بعدها در نوشته‌ها و سخنان منسوب به او نیز به‌خوبی دیده می‌شود.

بازگشت به لبنان و مسئولیت‌های کلیدی در حزب‌الله

صفی‌الدین از زمان تأسیس حزب‌الله در سال ۱۹۸۲، عضو این جنبش بود. با گسترش فعالیت حزب‌الله لبنان، او نیز وارد مسئولیت‌های مهم این جنبش شد. در دهه ۱۹۹۰ میلادی، پس از درخواست سید حسن نصرالله، قم را ترک کرد و به لبنان بازگشت تا مسئولیت‌های اجرایی مهمی را بر عهده بگیرد. او از سال ۱۹۹۴، به عنوان جانشین بالقوه سید حسن نصرالله مورد توجه قرار گرفت. در سال ۱۹۹۸ به ریاست شورای اجرایی ارتقا یافت و به مرد شماره ۲ حزب‌الله تبدیل شد.

شورای اجرایی حزب‌الله یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی بود که صفی‌الدین سال‌ها مسئولیت آن را بر عهده داشت. او بر فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و سیاسی حزب‌الله نظارت داشت. همین سابقه طولانی باعث شد او به یکی از شناخته‌شده‌ترین مدیران و تصمیم‌گیران ارشد مقاومت لبنان تبدیل شود. همچنین، او ریاست شورای جهادی حزب‌الله را نیز بر عهده داشت.

یار نزدیک سید حسن نصرالله و نقش در ساختار رهبری

در سال‌های پس از شهادت سید عباس موسوی و سپس در دوران دبیرکلی سید حسن نصرالله، صفی‌الدین به یکی از چهره‌های اصلی حزب‌الله تبدیل شد. رابطه نزدیک او با سید حسن نصرالله فقط یک ارتباط سازمانی نبود، بلکه ریشه در سال‌های جوانی و دوران تحصیل آنان در حوزه داشت. او پسر دایی سید حسن نصرالله بود. همین سابقه باعث شده بود صفی‌الدین یکی از نزدیک‌ترین افراد به دبیرکل شهید حزب‌الله محسوب شود.

او به دلیل تدابیر امنیتی برای سید حسن نصرالله، به عنوان نماینده دبیرکل در مراسم‌های این جنبش، به‌ویژه در تشییع پیکر شهدای مقاومت ظاهر می‌شد. در سال‌های اخیر، نام او بیش از گذشته به عنوان یکی از چهره‌های اصلی آینده رهبری حزب‌الله مطرح شد. او در کنار سید حسن نصرالله و شیخ نعیم قاسم، سه نفر اصلی حزب‌الله لبنان را تشکیل می‌داد.

اندیشه مقاومت و نگاه به عدالت

صفی‌الدین در کنار مسئولیت‌های سیاسی و اجرایی، با جبهه مقاومت و مسائل نظامی حزب‌الله نیز ارتباط نزدیکی داشت. او در یکی از کتاب‌های خود به نظریه ولایت فقیه پرداخته است. نگاه او به آمریکا و اسرائیل همواره صریح بوده است. او در سال ۲۰۱۷ در پاسخ به فشارهای آمریکا بر حزب‌الله، اعلام کرد: «این دولت دیوانه و نابسامان ایالات متحده به ریاست ترامپ نمی‌تواند به مقاومت آسیب بزند.»

وی در باره محاصره غزه معتقد بود که مسلمانان به‌صورت عام و عالمان به صورت خاص مسئول دفاع از مستضعفان هستند. از نگاه او، اگر عالمان و فقیهان در داشته‌های خود مطلبی که آنها را ملزم به دفاع از مردم غزه کند، پیدا نکردند، باید بدانند که علم آنها ارتباطی با اسلام ندارد.

شهادت در اوج نبرد

پس از شهادت سید حسن نصرالله در حمله رژیم صهیونیستی به ضاحیه بیروت، توجه رسانه‌ها بیش از پیش به سید هاشم صفی‌الدین معطوف شد و از او به عنوان گزینه اصلی جانشینی دبیرکل شهید حزب‌الله نام برده شد. با این حال، پیش از آنکه فرآیند جانشینی به سرانجام برسد، خود او نیز هدف حمله رژیم صهیونیستی قرار گرفت.

در شب ۳ اکتبر ۲۰۲۴، نیروهای دفاعی اسرائیل، حمله‌ای هوایی به یک پناهگاه زیرزمینی در ضاحیه جنوبی، حومه عمدتاً شیعه‌نشین در جنوب بیروت، انجام دادند که رهبران حزب‌الله از جمله سید هاشم صفی‌الدین در آنجا تشکیل جلسه داده بودند. پس از گذشت مدتی و ادامه عملیات جست‌وجو، حزب‌الله لبنان در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، شهادت او را تأیید کرد. ارتش اسرائیل نیز در ۸ اکتبر ۲۰۲۴، مدعی کشتن وی شده بود.


جمع‌بندی؛ میراثی که در تاریخ مقاومت ماندگار شد

شهادت سید هاشم صفی‌الدین تنها از دست رفتن یک فرمانده نبود؛ او یکی از حلقه‌های اصلی نسلی بود که ساختار مقاومت لبنان را طی چند دهه شکل داده و تثبیت کرده بودند. او پس از سال‌ها فعالیت، در شرایطی به شهادت رسید که حزب‌الله در یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخ خود قرار داشت.

از نگاه حامیان مقاومت، ویژگی مهم زندگی او تداوم در مسیر جهاد و مقاومت بود. او سال‌ها در کنار سید حسن نصرالله فعالیت کرد، در ساختارهای مختلف حزب‌الله مسئولیت پذیرفت و سرانجام نیز در میدان رویارویی با رژیم صهیونیستی جان خود را از دست داد.

شهید سید هاشم صفی‌الدین امروز در حافظه جریان مقاومت به عنوان عالمی مجاهد، مدیری باسابقه و از چهره‌های اصلی حزب‌الله لبنان شناخته می‌شود؛ شخصیتی که زندگی خود را از حوزه‌های علمیه نجف و قم آغاز کرد، به لبنان بازگشت، دهه‌ها در ساختار مقاومت فعالیت کرد و سرانجام در راه همان آرمانی که سال‌ها برای آن تلاش کرده بود، به شهادت رسید.