آیا جهانِ امروز، آینه‌ی آخرالزمان است؟
آیا جهانِ امروز، آینه‌ی آخرالزمان است؟
با بروز هر بحران جهانی، جنگ، بیماری یا تحول بزرگ، این پرسش دوباره بر سر زبان‌ها می‌افتد که آیا این رخدادها از نشانه‌های ظهور هستند؟ پاسخِ معارفِ شیعه به این پرسش، پاسخِ همراه با «دقت»، «احتیاط» و «پرهیز از شتاب‌زدگی» است. این گزارش، با نگاهی به متونِ معتبرِ دینی و رویکردِ عالمانِ شیعه، به واکاویِ این موضوع می‌پردازد.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی(عج)، در طولِ تاریخ، «نشانه‌های ظهور» همواره از مهم‌ترین دغدغه‌های ذهنیِ مؤمنان، به‌ویژه شیعیان، بوده است. این پرسش که «آیا نشانه‌های ظهور در جهانِ امروز قابل مشاهده است؟» نه یک پرسشِ تازه، که پرسشی است که با هر تحولِ جهانی، دوباره زنده می‌شود. اما در منابعِ معتبرِ شیعه، این پرسش با «واقع‌بینیِ دینی»، «هوشیاریِ تاریخی» و «تأکید بر وظیفه» پاسخ داده شده است.

نشانه‌های ظهور؛ حتمی و غیرحتمی

در منابعِ رواییِ شیعه، برای ظهورِ حضرتِ مهدی(عج) نشانه‌هایی ذکر شده که به دو دسته‌ی «حتمی» و «غیرحتمی» تقسیم می‌شوند . نشانه‌های حتمی، رخدادهایی هستند که بر اساسِ روایات، قطعاً پیش از ظهور اتفاق می‌افتند و از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به «خروجِ سفیانی»، «خروجِ یمانی»، «صیحه‌ی آسمانی»، «قتلِ نفسِ زکیه» و «خسفِ بیداء» اشاره کرد . در مقابل، نشانه‌های غیرحتمی، رویدادهایی‌اند که وقوعِ آن‌ها می‌تواند تغییر کند و بداء در آن‌ها راه دارد .

«کارکردِ» نشانه‌ها و «نهی» از تطبیقِ قطعی

عالمانِ شیعه، همواره بر دو نکته‌ی کلیدی تأکید کرده‌اند: نخست، کارکردِ هشداردهندگیِ نشانه‌ها و دوم، ممنوعیتِ تطبیقِ قطعیِ حوادثِ روز بر این نشانه‌ها. روایات، مؤمنان را به آمادگیِ دائمی فراخوانده‌اند  و کسانی را که برای ظهور زمانِ مشخصی تعیین می‌کنند، موردِ نکوهش قرار داده‌اند . از این منظر، شناختِ نشانه‌ها، هدفش «پیش‌بینیِ زمانِ ظهور» نیست، بلکه «آمادگیِ فکری و عملیِ مؤمنان» و «ایجادِ امید و بصیرت» برای عبور از فتنه‌هاست .

بحران‌های جهانِ امروز؛ نیاز به عدالت، نه تأییدِ نشانه‌ها

در عین حال، نمی‌توان انکار کرد که جهانِ امروز با چالش‌هایی روبه‌روست که انسانِ معاصر را بیش از گذشته به «عدالت»، «معنویت» و «یک منجیِ الهی» نیازمند نشان می‌دهد. گسترش جنگ‌ها، بحران‌های اخلاقی، شکاف‌های اقتصادی و آسیب‌های فرهنگی، همگی بشر را با مشکلاتی عمیق مواجه ساخته است . با این حال، این واقعیت‌ها، به خودی خود، «دلیلِ قطعی» بر نزدیک بودنِ ظهور نیستند و نمی‌توان آن‌ها را با قطعیت بر «نشانه‌هایِ قطعیِ» ظهور، تطبیق داد .

وظیفه‌ی مؤمن؛ آمادگی، نه پیش‌بینی

در این میان، شاید مهم‌ترین درسِ فرهنگِ مهدویت، تأکید بر «آمادگیِ همیشگی» است. انتظار، وابسته به مشاهده‌ی نشانه‌ها نیست؛ بلکه «وظیفه‌ای دائمی» برای همه‌ی نسل‌هاست. از نگاهِ روایات، آنچه بیش از جست‌وجوی نشانه‌ها اهمیت دارد، «شناختِ امام»، «استقامت در ایمان»، «عملِ صالح» و «حفظِ اخلاق» است . جامعه‌ای که در آن عدالت، صداقت، خدمت به مردم و مسئولیت‌پذیری تقویت شود، بیش از هر جامعه‌ای به «آرمان‌های مهدوی» نزدیک خواهد بود.

جمع‌بندی؛ از جست‌وجوی نشانه تا پیمودنِ مسیر

گرچه جهانِ امروز با بحران‌های فراوانی روبه‌روست، اما بر اساسِ آموزه‌هایِ معتبرِ شیعه، نمی‌توان رخدادهای معاصر را با قطعیت بر نشانه‌های ظهور تطبیق داد یا از آن‌ها زمانِ ظهور را نتیجه گرفت. وظیفه‌ی مؤمن، نه پیش‌بینیِ زمانِ ظهور، که «زندگی بر اساسِ ارزش‌های الهی»، «حفظِ امید»، «عملِ صالح» و «آمادگیِ دائمی برای یاریِ حق» است. این، همان انتظاری است که اهل‌بیت(ع) آن را از برترین عبادت‌ها دانسته‌اند .

لینک کوتاه :