به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح المهدی(عج)، رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سالهای رهبری خود، بارها تأکید کردند که رمز پیروزی انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و عبور از فتنههای گوناگون، حضور متحد مردم حول محور اسلام، ولایت و آرمانهای انقلاب بوده است. از نگاه ایشان، هر جا ملت یکپارچه ایستاد، دشمن عقب نشست و هر زمان که اختلاف و دوقطبی بر فضای جامعه غلبه کرد، طمع دشمن نیز افزایش یافت. ایشان در این باره میفرمایند: «وقتی که ما میبینیم دشمن وحدت را آماج حملههای خودش قرار داده، وظیفهمان چیست؟ وظیفه این است که این اتّحاد را، این وحدت را حفظ کنیم، نگذاریم دشمن در این خواستهی پلید خودش پیروز بشود.».
وحدت؛ یک اصل قرآنی، نه یک تاکتیک مقطعی
از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی، وحدت نه یک «تاکتیک» که یک «اصل» از اصول اسلام و یک «امر قرآنی» بود. ایشان بارها با استناد به آیه شریفه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» تأکید میکردند که قرآن مؤمنان را نه تنها به اعتصام به حبلالله، که به انجام این اعتصام بهصورت «جمعی» و «همه با هم» فرمان داده است. ایشان در این باره میفرمایند: «وحدت… یک تاکتیک نیست، وحدت یک اصلی از اصول اسلام است، وحدت یک امر قرآنی است».
از نگاه ایشان، وحدت بهقدری اهمیت دارد که اگر گروهی از مؤمنان بر دیگری بغی کند، قرآن فرمان مقاتله با آن گروه را صادر میکند تا او را به وحدت بازگرداند. این نشان میدهد که وحدت در نگاه ایشان، یک اصل بنیادین و غیرقابلمصالحه است که از متن قرآن و شریعت اسلامی نشأت میگیرد. ایشان همچنین با صراحت اعلام کردهاند که «تقریب را لازم و واجب و ضروری و در جهت اهداف نظام اسلامی میدانیم» و «وحدت بین مسلمین، به صد دلیل واجب، و به صد دلیل ممکن است».
«وحدت»؛ استراتژی تمدنی، نه شعار سیاسی
بسیاری از تحلیلگران و اندیشمندان جهان اسلام، «وحدت» را در منظومه فکری رهبر شهید، فراتر از یک رویکرد دیپلماتیک یا مصلحتی دانسته و آن را یک «استراتژی تمدنی» و «فریضهای فراتر از مرزهای جغرافیایی» معرفی کردهاند. ایشان وحدت اسلامی را یک «فریضه شرعی» و «ضرورتی راهبردی و تمدنی» برای امت اسلامی میدانستند، نه صرفاً شعاری سیاسی یا تاکتیکی مقطعی. از نگاه ایشان، دشمنان اسلام، امت اسلامی را بهعنوان یک پیکر واحد هدف قرار میدهند و میان مذاهب مختلف اسلامی تفاوتی قائل نیستند؛ ازاینرو، مقابله با چالشهای سیاسی، امنیتی و فرهنگی، جز با «وحدت» ممکن نیست.
ایشان خود در این باره فرمودهاند: «بنده آرزویم این است که حیاتم در راه وحدت مسلمین باشد؛ مماتم هم در راه وحدت مسلمین باشد». این جمله، نشان از عمق باور ایشان به وحدت بهعنوان یک آرمانِ فرازمانی و فرامکانی دارد.
معنای وحدت؛ نه یکسانسازی، که ایستادگی متحدانه
یکی از مهمترین ویژگیهای اندیشه ایشان آن بود که وحدت را به معنای حذف تفاوتها نمیدانستند. ایشان هرگز از مذاهب اسلامی نمیخواستند از اعتقادات خود دست بردارند؛ بلکه تأکید داشتند که مراد از وحدت اسلامی، یکی شدن عقاید و مذاهب نیست. بهتعبیر ایشان، «وحدت یعنی عدم تنازع: وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا». از این منظر، وحدت به معنای «ایستادگی متحدانه در برابر دشمن مشترک» است؛ یعنی همه گروههای اسلامی، با وجود اختلافات فکری و فقهی، در برابر استکبار و صهیونیسم، شعارهای واحد بدهند، تبلیغ واحد بکنند و راه واحد را بپیمایند.
در عرصه داخلی نیز، ایشان ایران را مجموعهای از اقوام، زبانها، فرهنگها و مذاهب گوناگون میدانستند که همه در پرتو هویت اسلامی و ایرانی، یک ملت واحد را تشکیل میدهند. از نگاه ایشان، تنوع قومی و فرهنگی نه تهدید، بلکه سرمایهای بزرگ برای کشور است؛ مشروط بر آنکه اجازه داده نشود دشمن از این تنوع برای ایجاد گسلهای امنیتی و اجتماعی بهرهبرداری کند.
فلسطین؛ معیار صداقت در وحدت
در این چارچوب، وحدت از نگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی تنها میان شیعه و سنی معنا پیدا نمیکند. ایشان افق بزرگتری را ترسیم میکردند؛ همگرایی همه ملتهای مسلمان در برابر سلطهطلبی، اشغالگری، اسلامهراسی و تحقیر هویت اسلامی. از این منظر، فلسطین صرفاً مسئله یک ملت نیست، بلکه «معیار صداقت جهان اسلام در دفاع از ارزشهای مشترک» است. هر اندازه مسلمانان پیرامون این آرمان به وحدت نزدیک شوند، امکان شکلگیری یک قدرت مؤثر در معادلات جهانی افزایش خواهد یافت.
وحدت؛ ستون خیمه امنیت ملی
رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها بر این حقیقت تأکید کردهاند که «وحدت ملی» و «اتحاد مقدس»، شعاری مقطعی و مناسبتی نیست، بلکه ضرورتی حیاتی برای آینده کشور و رمز بقای انقلاب اسلامی است. ایشان در این باره میفرمایند: «دشمن دو نقطهی اساسی را هدف گرفته: یکی وحدت ملّی، یکی امنیّت ملّی. وحدت ملّی مهم است؛ نگذارید وحدت را به هم بزنند».
از نگاه ایشان، وحدت نه یک فضیلت اخلاقیِ صرف، که یکی از مؤلفههای «قدرت ملی» است. جامعهای که سرمایه اجتماعی خود را حفظ کند، در اقتصاد، علم، فرهنگ، امنیت و سیاست نیز مسیر رشد را با سرعت بیشتری طی خواهد کرد. ایشان تأکید میکردند که «رقابتهای داخلی به جای خودش محفوظ، امّا همه باید با هم باشند، همراه باشند» و «در مقابله و مواجهه با مخالفین کشور، مخالفین جمهوری اسلامی، مخالفین ملّت ایران، یکسان بِایستند و حرکت کنند».
پروژه دائمی دشمن؛ تفرقه بینداز و حکومت کن
در سوی دیگر این معادله، پروژه دائمی دشمن برای تولید اختلاف قرار دارد. رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها هشدار دادند که جنگ امروز، تنها جنگ سلاح نیست؛ جنگ روایتها، جنگ رسانهها و جنگ ادراکهاست. شبکههای رسانهای، اتاقهای فکر و دستگاههای تبلیغاتی قدرتهای بزرگ، با برجسته کردن اختلافات قومی، مذهبی، سیاسی و حتی فرهنگی، میکوشند سرمایه اجتماعی ملتها را فرسوده کنند. هدف نهایی، تجزیه اراده ملتها پیش از هرگونه رویارویی سخت است.
ایشان همواره نسبت به پروژههای «اختلافافکنی» هشدار میدادند و تأکید میکردند که دشمن برای شکست جمهوری اسلامی، بیش از آنکه بر قدرت نظامی تکیه کند، بر جنگ شناختی، تحریف واقعیتها، شایعهسازی، ناامیدسازی مردم و ایجاد شکاف میان اقشار مختلف جامعه سرمایهگذاری کرده است. هدف این پروژه روشن است؛ تبدیل جامعهای متحد به جامعهای متفرق و فرسوده از درون.
وحدت؛ رمز پیروزی جبهه مقاومت
تجربه میدانی جبهه مقاومت نیز گواه بر این مدعاست. رهبر شهید بارها تأکید میکردند که «مقاومت در لبنان با همین نزدیکشدنها و همکاریها، پیروز میشود» و «مقاومت در فلسطین زمانی به پیروزی رسید که در داخل و خارج فلسطین با دیگر اعضای … همکاری کرد». این نگاه، وحدت را از یک مفهوم انتزاعی به یک راهکار عملی برای پیروزی در میدان نبرد تبدیل میکند.
در روزهای پس از شهادت ایشان نیز موجی بیسابقه از وحدت شیعه و سنی در سراسر جهان اسلام بهراه افتاد که نشاندهنده عمق تأثیرگذاری این راهبرد در میان ملتهاست.
جمعبندی؛ وحدت، میراث ماندگار برای ایران قوی
در نهایت، میتوان گفت «وحدت» در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، یک توصیه مناسبتی یا شعاری احساسی نبود؛ بلکه ستون خیمه امنیت ملی، رمز اقتدار جمهوری اسلامی و مهمترین مانع در برابر پروژه «ایرانِ چندپاره» بود. امروز که دشمن همچنان بر طبل اختلاف میکوبد، بازگشت به این میراث راهبردی، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. ملتی که وحدت خود را حفظ کند، نه تنها از توفانهای سیاسی و امنیتی عبور خواهد کرد، بلکه خواهد توانست مسیر پیشرفت، عزت و تمدنسازی را نیز با قدرت ادامه دهد.
همانگونه که رهبر شهید تأکید داشتند: «عزیزان من! ما با اتّحاد و با ید واحده بودن مبارزه کردیم، با ید واحده بودن پیروز شدیم، با ید واحده بودن تا حالا ادامه دادهایم، باید بعد از این هم با ید واحده بودن حرکت کنیم». این، همان میراثی است که امروز بیش از هر زمان دیگری، چراغ راهِ ملت ایران در برابر پروژه شوم «ایرانِ چندپاره» خواهد بود.
