خبرنگار: آقای بهبهانی، برخی روایتها جنگ سایبری را بهنفع آمریکا و اسرائیل تمامشده جلوه میدهند. گزارشهای معتبر بینالمللی چه تصویری از واقعیت ارائه میدهند؟
سید کاظم بهبهانی: بگذارید با یک واقعیت عینی شروع کنیم. بر اساس جدیدترین شاخص «هاروارد» که ۳۰ کشور برتر سایبری جهان را ارزیابی کرده، جمهوری اسلامی ایران در میان ۳۰ کشور ارزیابیشده، رتبه دهم را با امتیاز کلی ۱۵.۲ کسب کرده است. این در حالی است که ایران در نسخه ۲۰۲۰ همین شاخص در جایگاه ۲۲ قرار داشت. یعنی ظرف چهار سال، ۱۳ پله صعود داشتهایم. تحلیلگران مؤسسه ISPI نیز ایران را در کنار کره شمالی، در رأس رده دوم قدرتهای سایبری جهان، پس از آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و اسرائیل قرار دادهاند. این یعنی ما در جمع شش قدرت برتر سایبری جهان قرار داریم. این ضعف است یا قدرت؟
خبرنگار: این رتبهبندیها نشاندهندهٔ چه تواناییهای عملیاتی در میدان نبرد است؟
سید کاظم بهبهانی: گزارشهای میدانی بسیار روشنتر از هر رتبهبندیای سخن میگویند. مرکز تحقیقاتی «سوفان» در مارس ۲۰۲۶ گزارش داد که گروههای موسوم به «پروکسی» و هکتیویستهای همسو با جبهه مقاومت، علیرغم حملات گسترده به فرماندهی و زیرساختها، فعالیت بسیار بالایی داشته و تابآوری قابلتوجهی از خود نشان دادهاند. فعالیت این گروهها توان تهاجمی سطح بالایی را به اثبات رسانده و هزینههای روانی و عملیاتی سنگینی را دور از میدان نبرد بر دشمن تحمیل کرده است. این یعنی حتی وقتی مراکز فرماندهی هدف قرار میگیرند، معماری تکهتکه و غیرمتمرکز این شبکه، متناسب با دکترین «دفاع موزاییکی»، به کار خود ادامه میدهد.
خبرنگار: شنیدهها حاکی از حملات سایبری به زیرساختهای حیاتی آمریکاست. این موضوع چه ابعادی دارد؟
سید کاظم بهبهانی: بله، این دقیقاً نقطهعطف ماجراست. در ماه مه ۲۰۲۶، هکرها برای نخستین بار در تاریخ این مناقشه، سیستمهای مانیتورینگ سوخت غیرنظامی آمریکا را هدف قرار دادند و به سامانههای «Veeder-Root Automatic Tank Gauge» در پمپبنزینهای چندین ایالت نفوذ کردند. آژانس امنیت سایبری و زیرساخت آمریکا (CISA) هشدار داده که هکرها بهطور فعال در حال بهرهبرداری از آسیبپذیریهای سیستمهای کنترل صنعتی در زیرساختهای حیاتی آمریکا هستند. در نوامبر ۲۰۲۵، نزدیک به ۵۰۰ تلاش برای نفوذ به زیرساختهای آب یوتا تنها در ۴۶ دقیقه ثبت شد که امضای اینترنتی آن به جبهه مقاومت متصل بود. تا اوت ۲۰۲۶، دستکم ۱۲ ایالت آمریکا حملات سایبری به تأسیسات آب و فاضلاب را گزارش کردهاند که مقصر اصلی آنها معرفی شدهاند. این یعنی نفوذ به عمق زیرساختهای حیاتی دشمن به خوبی انجام شده است.
خبرنگار: این حملات چه پیامی برای آمریکا دارد؟
سید کاظم بهبهانی: پیامش روشن است: آمریکا در موضع دفاعی قرار گرفته است. گزارش «بنیاد دفاع از دموکراسیها» در مه ۲۰۲۶ تأکید کرده که آمریکا نیاز فوری به ارتقای زیرساختهای حیاتی خود دارد. مقامات آمریکایی اذعان دارند که حملات سایبری از زمان شروع جنگ افزایش یافته و سیستمهای خدمات اساسی را هدف قرار داده است. گزارشهای آژانس امنیت سایبری آمریکا (CISA) نشان میدهد که هکرها عامل اختلال و دستکاری اطلاعات در سیستمهای صنعتی آمریکا بودهاند که منجر به تأخیرهای عملیاتی و زیانهای مالی شده است. یک مقام ارشد امنیتی آمریکا به صراحت گفته که تهدیدات سایبری حتی پس از آتشبس نیز ادامه خواهد یافت. این یعنی اهرم فشار دائمی در اختیار جبهه مقاومت است.
خبرنگار: در جبهه اسرائیل وضعیت چگونه است؟
سید کاظم بهبهانی: آمارها بهتنهایی گویای همهچیز هستند. یوسی کرادی، رئیس اداره ملی سایبری اسرائیل، به روزنامه «دی ولت» گفته که تعداد حملات سایبری علیه اسرائیل از حدود ۱٬۶۰۰ مورد در ژوئن ۲۰۲۵، به نزدیک به ۴٬۸۰۰ مورد در ژوئن ۲۰۲۶ افزایش یافته است. او تأکید کرده: «برخلاف حوزه فیزیکی، در فضای سایبر آتشبس وجود ندارد.» این حملات، سیستمهای زیرساختهای حیاتی، سازمانهای مرکزی، شرکتهای کوچک و متوسط و حتی عموم مردم اسرائیل را هدف قرار داده است. همچنین ۵۰ شرکت اسرائیلی با پاکسازی کامل دادههایشان هدف قرار گرفته و دوربینهای مداربسته اسرائیل که «ابزاری بسیار باکیفیت برای جمعآوری اطلاعات» هستند، هک شدهاند. رئیس اداره ملی سایبری اسرائیل اعتراف کرده که «بهشدت ناامید» شده که نتوانسته تصویر بزرگتری از پیروزی خلق کند. آیا این تصویر یک طرف در موضع ضعف است؟
خبرنگار: درباره توانایی در شرایط بحرانی مانند قطع اینترنت چه تحلیلی وجود دارد؟
سید کاظم بهبهانی: اینجا یکی از هوشمندانهترین و غافلگیرکنندهترین وجوه قدرت سایبری ایران خود را نشان میدهد. در اوایل مارس ۲۰۲۶، با تشدید حملات نظامی و سایبری دشمن و بهمنظور مدیریت فضای امنیتی کشور، اینترنت سراسری ایران با سطح دسترسی بسیار محدودی مواجه شد. بسیاری از تحلیلگران غربی گمان میکردند این اقدام، توان تهاجمی سایبری ایران را فلج خواهد کرد. اما دقیقاً برعکسِ این تصور رخ داد.
گزارش شرکت امنیتی «آنامالی» که یکی از معتبرترین منابع در این حوزه است، نشان میدهد که واحدهای تهاجمی سایبری ایران بدون هیچ وقفهای و با قدرت کامل به عملیات خود ادامه دادند. گروه «هایوایر کیتن» (Haywire Kitten)، درست در همان روزهای خاموشی، عملیات فیشینگ گستردهای را از طریق واتساپ، تلگرام و ایکس علیه اهداف فرامرزی طراحی و اجرا کرد.
این یعنی یک حقیقت راهبردیِ انکارناپذیر: هرگونه تصور اینکه اختلال در زیرساختهای داخلی، توان تهاجمی سایبری ایران را کاهش میدهد، کاملاً اشتباه و مبتنی بر تحلیلهای سطحی است. توان عملیاتی سایبری ایران نه تنها مستقل از زیرساختهای داخلی طراحی شده، بلکه معماری آن بهگونهای است که در سختترین شرایط نیز به کار خود ادامه میدهد.
علاوه بر این، باجافزارهایی که سرویسهای اطلاعاتی ایران از آنها بهعنوان پوشش عملیاتی استفاده میکنند، به قابلیت از کار انداختن بیش از ۳۰۰ محصول EDR دست یافتهاند که خود نشاندهنده عمق و پیچیدگی توان فنی ایران است. سامانههای کنترل صنعتی در شبکههای انرژی و پتروشیمی نیز با بهرهمندی از آخرین آسیبپذیریها، در خط هدف قرار دارند.
خلاصه اینکه ایران در عرصه سایبری، با اتکا به معماری غیرمتمرکز، راهبردهای جایگزین و نیروهای مستقر در خارج از کشور، نه تنها در شرایط قطع اینترنت فلج نمیشود، بلکه این موقعیتها را به فرصتی برای نمایش قدرت و انعطافپذیری خود تبدیل میکند.
خبرنگار: معماری سایبری بر چه مبنایی طراحی شده است؟
سید کاظم بهبهانی: بر اساس دکترین «دفاع موزاییکی» و «جنگ نامتقارن». راهبرد متمرکز، فرصتطلبانه و مختلکننده است و نیازی به برابری فنی با قدرتهای بزرگ در همه حوزهها ندارد. همانطور که تحلیلگران مؤسسه «واشنگتن» اشاره کردهاند، بهدنبال کاهش فاصله بین فرماندهی میدان، عملیات، راهبرد دریایی، امنیت داخلی و تصمیمگیری سیاسی است تا در هر لحظه منابع را بین جبهههای مختلف جابهجا کند. تمرکززدایی، تابآوری در برابر حملات سربریده را ممکن میسازد. حدود ۶۰ گروه هکتیویست در ساعات آغازین جنگ عملیاتی شدند. این یک ارتش سایبری غیرمتمرکز و شکستناپذیر است.
خبرنگار: با این توصیف، بهعنوان معاون فرهنگی قرارگاه، چه چارچوبی را برای ساماندهی این میدان نبرد پیشنهاد میکنید؟
سید کاظم بهبهانی: ما بهعنوان یک نهاد مردمی و جهادی، بر اساس مطالعات کارشناسی و با استناد به حقوق بینالملل، چارچوبی را پیشنهاد میدهیم که میتواند نقطهآغازی برای ساماندهی این میدان نبرد باشد. این پیشنهاد در چهار محور اصلی قابل دستهبندی است و نباید آن را بهعنوان درخواست از موضع ضعف تفسیر کرد. با قدرتترین بازوی سایبری منطقه و یکی از ده قدرت برتر سایبری جهان، این چارچوب بهعنوان طرحی برای ساماندهی یک وضعیت موجود ارائه شده است. در اوج قدرت هستیم؛ اما قدرت بدون چارچوب، بیثباتکننده است. این مطالبات، مبتنی بر قوانین بینالمللی و رویههای شناختهشده، تلاشی است برای نظمبخشی به یک میدان نبرد.
در محور نخست این پیشنهاد، موضوع حاکمیت و نظارت مطرح شده است. شناسایی حق حاکمیت بر کابلهای زیردریایی تنگه هرمز و دریافت عوارض ترانزیت، یک حق مسلم بر اساس کنوانسیون حقوق دریاهاست؛ همانگونه که مصر از کانال سوئز عوارض دریافت میکند. همچنین اجباریسازی اخذ مجوز برای خدمات ماهوارهای اروپا و SpaceX مطالبه شده؛ هیچ شرکتی نباید بدون نظارت دولت در آسمان کشور فعالیت کند. و ممنوعیت توسعه VPNهای دولتی برای دور زدن قوانین نیز در این محور گنجانده شده؛ رویهای که در چین و روسیه نیز اجرا میشود. این سه بخش، ستونهای حاکمیت سایبری را استحکام میبخشند.
محور دوم به رفع موانع و جبران خسارت اختصاص دارد. تحریمهای فناوری و هوش مصنوعی که سالها اعمال شده، یک جنایت حقوقی و انسانی است. لغو کامل و غیرقابلبازگشت این تحریمها مطالبه شده؛ مستند به منشور ملل متحد و قطعنامه ۲۰۲۴ هوش مصنوعی. همچنین الزام به جبران کامل خسارات سایبری وارده به زیرساختها خواسته شده؛ بر مبنای اصول مسئولیت دولتها و کمیسیون غرامت سازمان ملل. این یک مطالبه عادلانه است. وقتی زیرساختهای یک کشور مورد حمله قرار میگیرد، مهاجم باید پاسخگو باشد و خسارت را بپردازد.
محور سوم به توقف اقدامات خصمانه میپردازد. تعهد به عدم حمله به زیرساختهای حیاتی در این بخش گنجانده شده؛ بر اساس گزارشهای UN GGE. همچنین ایجاد منطقه غرب آسیا بهعنوان منطقه عاری از جنگ سایبری پیشنهاد شده است. این منطقه به اندازه کافی از درگیریهای نظامی رنج برده و نباید به میدان جنگ سایبری نیز تبدیل شود. و قطع کامل حمایت مالی و فنی از رسانههای تروریستی نیز در این محور مطالبه شده؛ همانگونه که اتحادیه اروپا در ۲۰۲۲ علیه رسانههای روسیه اقدام کرد.
محور چهارم به پاسخگویی و همکاری اختصاص دارد. الزام پلتفرمهای آمریکایی نظیر متا و گوگل به معرفی نماینده قانونی و تبعیت از قوانین مطرح شده؛ طبق استانداردهای DSA اروپا و رویه قضایی برزیل علیه ایکس. این پلتفرمها در کشور فعالیت میکنند، از کاربران درآمدزایی میکنند، اما هیچ مسئولیتی در قبال قوانین ندارند. این غیرقابل قبول است. و ایجاد خط ارتباطی فوری (هاتلاین) ۲۴ ساعته برای مدیریت بحرانهای سایبری و جلوگیری از درگیری نظامی نیز پیشنهاد شده است. در دنیای امروز، یک اشتباه سایبری میتواند به یک جنگ تمامعیار منجر شود.
خبرنگار: برخی ممکن است این پیشنهاد را یک «اولتیماتوم» یا «درخواست یکطرفه» تلقی کنند. پاسخ شما چیست؟
سید کاظم بهبهانی: این پیشنهاد، اولتیماتوم نیست؛ یک چارچوب حقوقی-سیاسی است مبتنی بر اسناد بینالمللی و رویههای شناختهشده. دریافت عوارض ترانزیت در مصر، الزام به ارائه خدمات صرفاً با مجوز دولتی در هند و برزیل، و قطع حمایت از رسانههای تروریستی در اروپا، همگی نمونههایی از رویههای رایج بینالمللی هستند. این مطالبات، عادلانه و قانونی است.
خبرنگار: بهعنوان معاون فرهنگی قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح (عج)، نقش این قرارگاه را در تحقق این مطالبات چگونه میبینید؟
سید کاظم بهبهانی: قرارگاه اباصالح المهدی (عج) یک حرکت مردمی و جهادی با هدف احیای هویت علوی، انسجامبخشی به جمعیت سادات و نقشآفرینی در تحقق تمدن نوین اسلامی است. در عرصه جنگ سایبری، وظیفه ما تبیین و آگاهیبخشی است. ما باید به مردم نشان دهیم که این جنگ فقط یک درگیری فنی نیست؛ یک نبرد برای حاکمیت، عزت و استقلال کشور است. این پیشنهاد، گامی بلند در مسیر تأمین امنیت سایبری و احقاق حقوق ملت ایران است. ما در قرارگاه اباصالح (عج)، از این ابتکار حمایت کامل میکنیم و آن را یک مطالبه فرهنگی و راهبردی میدانیم که باید در افکار عمومی نهادینه شود.
خبرنگار: سخن پایانی شما با مخاطبان؟
سید کاظم بهبهانی: ملت شریف ایران بدانند که جمهوری اسلامی در عرصه سایبری، در موضع ضعف نیست؛ در اوج قدرت است. رتبه دهم جهانی، نفوذ به زیرساختهای حیاتی، افزایش سهبرابری حملات، و تابآوری بینظیر در برابر حملات سربریده، همگی گواه این واقعیتاند. همانگونه که در دفاع موشکی و نظامی یکپارچه ایستادیم، در دفاع و تهاجم سایبری نیز با اتکا به توان داخلی و راهبرد هوشمندانه، از کیان کشور دفاع میکنیم. قرارگاه بینالمللی سازندگی اباصالح (عج)، وظیفه تبیین این واقعیتها و آگاهیبخشی به جامعه را بر عهده دارد. از همه شما میخواهم که این تصویر واقعی از قدرت را بشناسید و بدانید که دشمن در این میدان نیز ناچار به عقبنشینی خواهد بود. این مطالبات، نه از موضع ضعف، که از موضع قدرت و بازدارندگی مطرح شده است. راه ما، راه عزت و استقلال است و در این مسیر، هیچ قدرتی توان شکست اراده ملت ایران را ندارد.
