◉ سوژهها
سیاست داخلی و گفتمانی:
تأکید مکرر رسانهها بر انسجام ملی و پرهیز از دوقطبیسازی به عنوان پیششرط بهرهبرداری از دستاوردهای پساجنگ، در صدر روایتهای حامی نظام قرار دارد.
انعکاس نظر سنجیهای مرتبط با مطالبه تغییر و اصلاح سیاستها برای تقویت گفتمان تحول درونساختاری، در محافل سیاسی و رسانهای برجسته شده است.
فعالسازی دوگانه موافقان و مخالفان تفاهمنامه و تبدیل متن توافق به کانون جدید رقابتهای سیاسی داخلی، در شبکههای اجتماعی مشهود است.
توجه ویژه رسانهها به تیم مذاکرهکننده با روایت دکتر قالیباف درباره «مسئولیتپذیری، روحیه رزمندگی و تقدم وظیفه بر ملاحظات شخصی»، در کانالهای خبری بازتاب یافته است.
هشدارها درباره تغییر راهبرد دشمن به ایجاد شکاف در میان حامیان با تمرکز جنگ شناختی بر تخریب انسجام درونی به جای تقابل مستقیم، در تحلیلهای امنیتی پررنگ شده است.
منطقهای و بینالملل:
تثبیت روایت «ایران قوی» از رهگذر پذیرش مطالبات تهران و تغییر لحن و مواضع آمریکا پس از امضای تفاهمنامه، در رسانههای داخلی برجسته شده است.
شکاف میان کاخ سفید و تلآویو و افزایش نارضایتی از نتانیاهو در پی پایان درگیریها، در تحلیلهای سیاسی بازتاب گستردهای یافته است.
فروریختن امید براندازی و تشدید بحران روایت در اردوگاه معارضان پس از تفاهم تهران-واشنگتن، در فضای مجازی مشهود است.
تقویت تصویر ایران به عنوان بازیگر تعیینکننده منطقهای که هم در میدان و هم در دیپلماسی توان تحمیل اراده خود را دارد، در محافل سیاسی و رسانهای پررنگ شده است.
ترویج روایت «فریب راهبردی ترامپ» و معرفی تفاهمنامه به عنوان پوششی برای تدارک فشارها یا اقدامات بعدی علیه ایران، در میان جریانهای منتقد دنبال میشود.
تقابلسازی میان روایت «تثبیت اقتدار ایران» و روایت «مدیریت موقت بحران» در ارزیابی پیامدهای تفاهمنامه اسلامآباد، به یکی از محورهای پرارجاع تبدیل شده است.
اقتصادی و معیشتی:
ضریبدهی به رفع تحریمها، آزادسازی داراییها و بسته ۳۰۰ میلیارد دلاری برای القای آغاز یک دوره گشایش اقتصادی فراگیر، در محافل اقتصادی و رسانههای داخلی برجسته شده است.
تشدید نگرانیهای معیشتی از جمله خودرو، طلا، نرخ سود و تورم با تمرکز بر انتظار عمومی برای آثار اقتصادی توافق، در شبکههای اجتماعی و کانالهای خبری بازتاب یافته است.
◉ جریانسازی
رسانههای اصلاحطلب و منتقد با مانور بر ادعای تمایل ۶۰ تا ۷۰ درصدی جامعه به تغییر درون نظام، درصدد القای فراگیری مطالبات اصلاحی، ضرورت بازنگری در برخی رویههای حکمرانی و برجستهسازی شکاف میان وضع موجود و انتظارات اجتماعی هستند.
برخی تحلیلگران مستقل با اشاره به این گزاره که «هدف اصلی واشنگتن مدیریت بحران است نه حل اختلافات»، در راستای تصویرسازی از رویکرد تاکتیکی آمریکا و تردیدافکنی نسبت به اراده واقعی برای رفع منازعات ریشهای حرکت میکنند.
رسانههای حامی نظام با برجستهسازی خطر تبدیل اجتماعات مردمی به میدان رقابتهای سیاسی، نسبت به فرسایش انسجام اجتماعی و تضعیف کارکرد ملی تجمعات حمایتی هشدار میدهند.
جریانهای مخالف و معاند با بازنمایی اختلاف برداشت میان دولت ترامپ و کابینه اسرائیل درباره مدیریت جنگ، درصدد القای کاهش اعتماد متقابل و بروز شکاف در اولویتهای راهبردی دو متحد هستند.
رسانههای صهیونیستی با تصویرسازی از استقلال عمل اسرائیل و محدود بودن توان واشنگتن در مهار رفتارهای تلآویو، از طریق مانور بر مخالفت نتانیاهو با الزامات توافق مورد حمایت آمریکا، به تردیدافکنی در پایداری توافق میپردازند.
رسانههای بینالمللی با بازتاب جهانی مواضع مقامات ایرانی و افزایش حساسیت افکار عمومی غرب نسبت به گفتمان جمهوری اسلامی، از طریق بازنشر اظهارات دکتر قالیباف، در تلاش برای شکلدهی به روایتهای جدید از ایران هستند.
جریانهای سکولار و غیرمذهبی با بازتولید گزاره «مزاحمت عزاداری برای شهروندان»، درصدد ایجاد شکاف میان بدنه مذهبی و اقشار غیرمذهبی یا کممشارکت در مناسک دینی هستند.
◉ ترندکاوی
تلگرام:
رصد هشتگهای تلگرام در دو روز گذشته حاکی از آن است که موضوعات اقتصادی همچنان بیشترین سهم را در فضای این پلتفرم دارند. هشتگهایی مانند #تتر، #سکه_حواله، #سکه_نقدی و #آبشده_غیررسمی در میان هشتگهای صعودی قرار گرفتهاند که بازتابدهنده تداوم دغدغههای اقتصادی کاربران است. همزمان با افزایش تنشهای منطقهای، هشتگهای مرتبط با بازار انرژی از جمله #قیمت_نفت، گاز طبیعی و #نفت_برنت نیز رشد قابلتوجهی را تجربه کردند. همچنین با فرارسیدن ماه محرم، هشتگهایی نظیر #محرم و #امام_حسین در میان موضوعات مورد توجه کاربران قرار گرفتند. در مقابل، هشتگهای مرتبط با جریان پهلوی از جمله #شاهزاده_رضاپهلوی، #شهبانو_فرح_پهلوی، #محمدرضاشاه_پهلوی، #ارتش_پادشاهی_پهلوی و #این_آخرین_نبرد_پهلوی_برمیگرده با افت انتشار مواجه شدند که نشاندهنده کاهش فعالیت و بازنشر این دسته از محتواها در مقایسه با روزهای گذشته است.
ایتا:
رصد فضای ایتا در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد که با آغاز ماه محرم، هشتگهای #محرم، #امام_حسین و کربلا رشد قابلتوجهی را تجربه کردند که با توجه به ماهیت مذهبی این پلتفرم قابلانتظار بود. در مقابل، هشتگهایی مانند فتح_خیبر، #مرگ_بر_آمریکا و #مرگ_بر_اسرائیل با کاهش انتشار و بازدید مواجه شدند که احتمالاً ناشی از تمرکز بیشتر کاربران بر مناسبتهای محرم، اخبار روز و رویدادهای جاری از جمله جام جهانی فوتبال بوده است.
اینستاگرام:
بررسی فضای اینستاگرام در دو روز گذشته نشان میدهد که در کنار هشتگهای مرتبط با سبک زندگی، سرگرمی و مد که همچنان روندی باثبات داشتهاند، هشتگهای ورزشی مانند #جام_جهانی، #فوتبال، #fifaworldcup و #worldcup همزمان با آغاز رقابتهای جام جهانی فوتبال رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند و توجه کاربران را به خود جلب کردهاند. در مقابل، هشتگهای مرتبط با جریان پهلوی از جمله #جاوید_شاه، #انقلاب_شیروخورشید و #kingrezapahlavi با کاهش محسوس در میزان انتشار مواجه شدند که نشاندهنده افت نسبی توجه به این موضوعات در فضای اینستاگرام طی این بازه زمانی است.
توییتر (ایکس):
بررسی انجامشده در فضای توییتر طی دو روز گذشته نشان میدهد که هشتگهای #جاوید_شاه و #kingrezapahlavi با رشد قابلتوجهی در میزان انتشار همراه بودهاند که بیانگر افزایش فعالیت حامیان جریان سلطنتطلب در این بازه زمانی است. همچنین هشتگهای اعتراضی #تیم_ملا، #irgcterrorists، #jananda و #iranrevolution۲۰۲۶ نیز در میان هشتگهای صعودی قرار گرفتند و بازتابدهنده تداوم فعالیت جریانهای مخالف جمهوری اسلامی در این پلتفرم بودند. در کنار این موضوعات، هشتگهای #جام_جهانی، #fifa و #fifaworldcup نیز همزمان با برگزاری رقابتهای جام جهانی فوتبال با افزایش چشمگیر انتشار مواجه شدند و بخشی از توجه کاربران را به خود اختصاص دادند.
◉ شایعات و ادعاهای اثباتنشده
ادعای خبرنگار بیبیسی در مورد به وقوع پیوستن تمامی نظرات ظریف در مقالهای که او در نشریه فارینافریز منتشر کرده بود – این ادعا در برخی کانالهای خبری مطرح شده و تاکنون تأیید یا تکذیب رسمی دریافت نکرده است.
گمانهزنیها درباره برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب در کشور عراق – این خبر در برخی شبکههای اجتماعی بازنشر شده و فاقد سند معتبر است.
ادعای خرید و فروش و قاچاق پول نقد ایران در مناطق مرزی و انتقال گسترده آن به افغانستان – در کانالهای اقتصادی مطرح شده و نیازمند شفافسازی از سوی مسئولان ذیربط است.
ادعای لغو حراج شمش طلا توسط بانک مرکزی به دلایل فنی، اما دلیل واقعی عدم فروش طلا به قیمت پایینتر از ارزش واقعی – این ادعا در برخی محافل اقتصادی مطرح شده و تاکنون بانک مرکزی پاسخی به آن نداده است.
◉ کاربران مؤثر
حسین موسویان (فعال سیاسی): «امضای تفاهمنامه میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا توسط رؤسای جمهور دو کشور، نقطه عطفی در روابط تهران و واشنگتن و نخستین سند صلح و تفاهم در این سطح میان دو کشور بعد از انقلاب ۱۳۵۷ ایران محسوب میشود. مهمترین اصل این تفاهمنامه، تأکید متقابل بر احترام به حاکمیت ملی، استقلال سیاسی و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر است؛ اصلی که میتواند مبنای شکلگیری توافقات جامعتر و فصل تازهای از تعاملات دیپلماتیک دو جانبه باشد. این تفاهمنامه فراتر از روابط ایران و آمریکا، بنیانگذارده مشترک دو طرف برای گفتوگو، همکاری و مشارکت در تقویت صلح، ثبات و امنیت منطقهای است. همچنین نقش سازنده و تعیینکننده پاکستان، قطر، عربستان سعودی، عمان، ترکیه و مصر در تسهیل این روند، نمونهای موفق از دیپلماسی منطقهای برای حل و فصل اختلافات و ایجاد زمینه همکاریهای گستردهتر در سطح منطقه و جهان به شمار میرود.»
رحمان قهرمانپور (فعال سیاسی): «رفتار معاملهگرایانه ترامپ در خاورمیانه یک الگوی جدید است که میتواند در آینده هم ادامه یابد. این رفتار را میتوان در سوریه، مسأله غزه و حماس و پاداش تفاهم با ایران دید. در رفتار ترامپ در هر سه مورد شباهتهایی وجود دارد؛ حل بحران بدون داشتن چشمانداز بلندمدت و متناسب با اتفاقات.»
حسن خجسته (تحلیلگر سیاسی): «در متن تفاهم ۵ اتفاق افتاده که منطقه را وارد مرحله جدیدی کرده است: امنیت ایران و آمریکا به هم متصل شده و نام آن “وحدت میدانها” است. اهام تنگه هرمز به عنوان کنترلکننده انرژی جهان و امنیت منطقه به رسمیت شناخته شده است، خروج نیروهای نظامی آمریکا از منطقه وارد مرحله جدیدی شده است، ایران نشان داد که ۲ از ۸ نقطه ژئوپلیتیک دنیا در اختیار دارد. در این متن ۳ نقطه جغرافیایی به نفع ایران جابهجا شد؛ محدوده محاصره دریایی آمریکا، تنگه هرمز و منطقه مدیترانه و لبنان. این ۵ عنصر به مردم دنیا نشان میدهد که کسی وعدهاش صادق بود و پای پیماناش ایستاد؛ اما پیمانهای آمریکا صرفاً سپری برای منافع آمریکا بودند.»
