نام دریابان شهید علی شمخانی در چهار دهه گذشته همواره با امنیت ملی، دفاع مقدس، اقتدار دریایی و تصمیمسازیهای کلان جمهوری اسلامی ایران همراه بوده است. فرماندهای که از روزهای پرالتهاب مبارزه با رژیم پهلوی تا سالهای حساس مدیریت پروندههای امنیتی و دفاعی کشور، حضوری اثرگذار در ساختار نظام جمهوری اسلامی داشت. علی شمخانی در […]
نام دریابان شهید علی شمخانی در چهار دهه گذشته همواره با امنیت ملی، دفاع مقدس، اقتدار دریایی و تصمیمسازیهای کلان جمهوری اسلامی ایران همراه بوده است. فرماندهای که از روزهای پرالتهاب مبارزه با رژیم پهلوی تا سالهای حساس مدیریت پروندههای امنیتی و دفاعی کشور، حضوری اثرگذار در ساختار نظام جمهوری اسلامی داشت.
علی شمخانی در سال ۱۳۳۴ در اهواز متولد شد. وی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در فعالیتهای مبارزاتی علیه رژیم پهلوی حضور داشت و پس از انقلاب نیز به جمع نیروهای انقلابی پیوست. با آغاز جنگ تحمیلی، شمخانی از نخستین فرماندهانی بود که در جبهههای جنوب کشور حضور یافت و در سازماندهی نیروهای مردمی و دفاع از خوزستان نقشآفرینی کرد.
در سالهای دفاع مقدس، وی مسئولیت فرماندهی سپاه خوزستان و سپس فرماندهی نیروی زمینی سپاه را برعهده گرفت. حضور در عملیاتهای بزرگ و سرنوشتساز جنگ، از جمله مقاطع مهم کارنامه نظامی او به شمار میرود. بسیاری از همرزمانش از وی به عنوان فرماندهای میدانی، دارای روحیه عملیاتی و برخوردار از قدرت تصمیمگیری در شرایط بحرانی یاد کردهاند.
پس از پایان جنگ تحمیلی، شمخانی وارد مرحله تازهای از مسئولیتهای راهبردی شد. او سالها فرماندهی نیروی دریایی سپاه و سپس نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را برعهده داشت؛ مسئولیتی کمسابقه که نشاندهنده اعتماد نظام به توان مدیریتی و نظامی وی بود.
دریابان شمخانی در ادامه به عنوان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح منصوب شد و در دوران مسئولیت خود، نقش مهمی در توسعه زیرساختهای دفاعی و ارتقای توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران ایفا کرد. حضور در مجمع تشخیص مصلحت نظام، مسئولیتهای مشاورهای و نقشآفرینی در پروندههای مهم امنیتی کشور نیز از دیگر بخشهای کارنامه او بود.
وی در سال ۱۳۹۲ با حکم رئیسجمهور وقت به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد و بیش از یک دهه در این جایگاه حضور داشت. بسیاری از مهمترین تصمیمات امنیتی، دفاعی و منطقهای جمهوری اسلامی ایران در این دوره با حضور و مدیریت او پیگیری شد.
دریابان شمخانی در سخنان و مواضع خود همواره بر حفظ استقلال کشور، تقویت توان دفاعی، مقابله با تهدیدات خارجی و حمایت از جبهه مقاومت تأکید میکرد. او معتقد بود امنیت ایران حاصل مجاهدت شهدا و نیروهای مسلح است و باید با اقتدار از آن صیانت شود.
نام دریابان شهید علی شمخانی در سالهای پایانی عمرش بار دیگر در کانون تحولات منطقه قرار گرفت. در جریان جنگ دوازدهروزه میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، وی یکی از چهرههایی بود که در فهرست اهداف اصلی عملیات ترور اسرائیل قرار داشت. در نخستین موج حملات، محل استقرار او هدف قرار گرفت و به شدت مجروح شد، اما تلاش دشمن برای حذف یکی از چهرههای راهبردی جمهوری اسلامی ناکام ماند. گزارشها حاکی از آن بود که شمخانی ساعتها زیر آوار ناشی از حمله باقی ماند و با وجود جراحات سنگین، از این سوءقصد جان سالم به در برد.
چندی بعد، انتشار نخستین پیام و تصاویر او پس از مجروحیت، بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی و خارجی پیدا کرد. شمخانی که هدف مستقیم عملیات ترور رژیم صهیونیستی قرار گرفته بود، در واکنشی صریح و کمسابقه خطاب به دشمنان ایران اعلام کرد: «حرامزادهها، من هنوز زندهام.» جملهای که خیلی زود به یکی از نمادهای ایستادگی در برابر پروژه ترور فرماندهان و مسئولان جمهوری اسلامی تبدیل شد و بازتاب گستردهای در فضای رسانهای منطقه داشت.
اما سرانجام این فرمانده باسابقه و چهره اثرگذار امنیت ملی، پس از سالها حضور در میدانهای نبرد و عرصههای حساس راهبردی، در ادامه حملات دشمنان جمهوری اسلامی ایران به شهادت رسید و به همرزمان شهید خود پیوست. بسیاری از تحلیلگران، هدف قرار گرفتن او را ناشی از نقش مؤثرش در طراحی راهبردهای دفاعی، مدیریت پروندههای امنیتی و تقویت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران دانستند؛ نقشی که باعث شده بود نام او در میان مهمترین اهداف دشمنان ایران قرار گیرد.
بدینترتیب، زندگی دریابان شهید علی شمخانی از سنگرهای دفاع مقدس تا اتاقهای تصمیمسازی امنیت ملی، روایتی از چهار دهه حضور مستمر در مسیر دفاع از انقلاب اسلامی بود؛ مسیری که از خرمشهر و جبهههای جنوب آغاز شد و سرانجام به شهادت ختم شد.
ناظران سیاسی و امنیتی، هدف قرار گرفتن شهید شمخانی را ناشی از نقش راهبردی او در تصمیمسازیهای کلان دفاعی و امنیتی کشور، حضور مؤثر در مدیریت پروندههای منطقهای و تلاش مستمر برای تقویت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران ارزیابی کردند.
