از «جبهه مقاومت» تا «نظم نوین جهانی»
از «جبهه مقاومت» تا «نظم نوین جهانی»
اگر بخواهیم یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در چهار دهه گذشته را نام ببریم، بی‌تردید «محور مقاومت» در صدر این فهرست قرار می‌گیرد. مفهومی که در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (ره)، تنها یک ائتلاف سیاسی یا نظامی نیست، بلکه جریانی تمدنی، مردمی و مبتنی بر ایمان، عزت، استقلال و مبارزه با سلطه است. از نگاه ایشان، مقاومت نه یک تاکتیک موقت، بلکه یک راهبرد دائمی برای صیانت از کرامت ملت‌ها و مقابله با اشغالگری و استکبار است.

به گزارش پایگاه خبری قرارگاه بین‌المللی سازندگی اباصالح المهدی (عج)، رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها تأکید کردند که مقاومت، محصول جمهوری اسلامی نیست، بلکه ریشه در تعالیم اسلام و فرهنگ عاشورا دارد. انقلاب اسلامی تنها توانست این ظرفیت عظیم را احیا کند و به ملت‌های منطقه اعتماد به نفس ببخشد. به همین دلیل، ایشان در تبیین فلسفه مقاومت می‌فرمایند: «مقاومت، تنها راه مقابله با زورگویی و زیاده‌خواهی دشمن است.»

مقاومت؛ جریانی تمدنی، نه ائتلافی نظامی

در نگاه رهبر شهید، محور مقاومت یک ائتلاف نظامیِ اجباری مانند ناتو نیست؛ بلکه «هم‌افزایی داوطلبانه‌ای از جبهه‌های مستقل» است که هر یک دارای استقلال محلی هستند، اما در بحران‌های تمدنی، حول یک محور واحد همگرا می‌شوند. این ویژگی، محور مقاومت را از هرگونه ائتلاف نظامیِ تحمیلی و غربی متمایز می‌کند.

ایشان در تعریف این جبهه می‌فرمایند: «امروز یک جبهه‌ی بزرگی در منطقه‌ی ما وجود دارد به نام «جبهه‌ی مقاومت»؛ این جبهه توانایی‌های زیادی دارد.» این جبهه، برخلاف تصور دشمنان که آن را مجموعه‌ای از «نیروهای نیابتی» می‌پندارند، ریشه در «ایمان، تفکر، مکتب اعتقادی و تصمیم قلبی» دارد. رهبر شهید همواره بر این نکته تأکید داشتند که گروه‌های مقاومت به‌دلیل «قدرت محض ایمان» وارد میدان می‌شوند، نه به‌دلیل وابستگی مالی یا نظامی.

از «یکپارچگی میدان‌ها» تا «هندسه قدرت نوین»

یکی از مؤلفه‌های کلیدی در اندیشه رهبر شهید، نظریه «وحدت ساحات» یا «یکپارچگی میدان‌ها» است. ایشان معتقد بودند که جبهه‌های مقاومت در فلسطین، لبنان، سوریه، عراق، یمن و افغانستان، اگرچه هر یک دارای جغرافیا و مأموریت خاص خود هستند، اما در یک «هندسه قدرت» واحد، در برابر دشمن مشترک صف‌آرایی می‌کنند.

در بیست و پنجمین روز جنگ تحمیلی علیه ایران، این نظریه به‌وضوح به نمایش درآمد: «حالا دو محور مهم مقاومت هم علیه دشمن آمریکایی-اسرائیلی فعال شده‌اند: جبهه لبنان و جبهه عراق. ضلع دیگر مقاومت در جبهه یمن هم از روز نخست در کنار مقاومت ملی ایرانیان قرار گرفته است.» این هماهنگیِ میدانی، حاصل طراحی راهبردی بود که رهبر شهید، طی سال‌ها، با تکیه بر اعتماد میدانی و شناخت عمیق از ظرفیت‌های منطقه، آن را بنا نهاد.

مقاومت؛ عامل بازدارندگی و تضمین‌کننده صلح عادلانه

در منظومه فکری رهبر شهید، محور مقاومت هرگز به معنای جنگ‌طلبی نیست. برعکس، ایشان مقاومت را عامل بازدارندگی و تضمین‌کننده صلح عادلانه معرفی می‌کردند. به باور ایشان، آنچه جنگ را به ملت‌ها تحمیل می‌کند، روحیه سلطه‌طلبی قدرت‌های متجاوز است و تنها راه جلوگیری از این سلطه، اقتدار و ایستادگی است.

رهبر شهید در این باره تصریح می‌کنند: «رژیم صهیونیستی یک محاسبه‌ی غلطی کرد، یک تحلیل غلطی کرد از توانایی‌های جبهه‌ی عظیم مقاومت. رژیم صهیونیستی به دست خودش، خود را در یک دالان بن‌بستی انداخت که شکست‌ها پشت سر هم و پیدرپی به سراغش خواهند آمد.» این تحلیل، نشان می‌دهد که مقاومت در نگاه ایشان، نه یک واکنش انفعالی، که یک محاسبه راهبردیِ فعال برای تغییر موازنه قدرت است.

محور مقاومت و نظم نوین جهانی

از نگاه رهبر شهید، محور مقاومت نه فقط در حال تغییر معادلات منطقه‌ای، که در حال «بازنویسی نظم جهانی» است. ایشان عملیات طوفان‌الاقصی را «حادثه‌ای تاریخ‌ساز» توصیف کردند که «توانست جدول سیاست‌های آمریکا در این منطقه را به هم بریزد و انشاءالله اگر این طوفان ادامه پیدا بکند، جدول سیاست آمریکا در منطقه را محو خواهد کرد.» به باور ایشان، این عملیات «علیه رژیم صهیونیستی است، امّا آمریکازدایی است» و نشان می‌دهد که محور مقاومت در حال شکل‌دهی به «هندسه قدرت جدید» در جهان اسلام است.

مقاومت، سرمایه‌ای تمدنی برای جهان اسلام

از نگاه رهبر شهید، مقاومت یک «سرمایه تمدنی» برای جهان اسلام است که می‌تواند ملت‌های مسلمان را حول محور اهل‌بیت(ع) و آرمان‌های الهی متحد کند. ایشان بر این باور بودند که «هرچه ظلم در جهان گسترده‌تر شود، مسیر کربلا، پررونق‌تر و امیدبخش‌تر خواهد شد» و محور مقاومت، ادامه‌دهنده همان مسیری است که از عاشورا آغاز شده و تا ظهور حضرت ولی‌عصر(عج) ادامه خواهد یافت.

جمع‌بندی؛ محور مقاومت، نقشه‌راه ملت‌های مستقل

محور مقاومت در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، صرفاً یک ائتلاف امنیتی یا سیاسی نیست؛ بلکه مکتبی مبتنی بر عزت، استقلال، عدالت، حمایت از مظلومان و نفی سلطه است. مکتبی که قدرت را از ایمان، آگاهی، وحدت و اراده ملت‌ها می‌گیرد و آینده منطقه را نه در سازش با اشغالگری، بلکه در ایستادگی آگاهانه و دفاع از حقوق ملت‌ها جست‌وجو می‌کند.

امروز نیز با وجود تغییر شکل تهدیدها و پیچیده‌تر شدن جنگ‌های ترکیبی، این منظومه فکری همچنان ظرفیت آن را دارد که به عنوان «نقشه راه ملت‌های مستقل» عمل کند؛ زیرا مقاومت در این نگاه، واکنشی مقطعی به یک بحران نیست، بلکه منطقی پایدار برای حفظ کرامت انسان، استقلال کشورها و تحقق عدالت در نظام بین‌الملل است. همان‌گونه که رهبر شهید انقلاب اسلامی تأکید داشتند: «اگر ملت ایران دشمن را درست بشناسد و در مقابل او بایستد، دشمن هیچ غلطی نمی‌تواند بکند.»

لینک کوتاه :