خبرنگار: ترامپ در سازمان ملل مدعی شد که ایران را میان «توافق» و «نابودی» قرار داده است. این ادعا را چگونه ارزیابی میکنید؟
محسن امرایی: ترامپ در سازمان ملل نه از موضع قدرت، بلکه از موضع ضعف سخن گفت. او در حالی از «نابودی ایران» حرف میزند که شش ماه از جنگی که خودش آغاز کرد گذشته و نه به اهداف اعلامی رسیده و نه راه خروجی از آن دارد. نکته مهم اینجاست که برای نخستین بار در تاریخ معاصر، ایران توانسته است اقتصاد غرب و بهویژه آمریکا را تحت تأثیر جدی قرار دهد. افزایش قیمت بنزین در آمریکا به ۴.۴۷ دلار در هر گالن و گازوئیل به ۶.۴۸ دلار، که رکورد تاریخی این کشور محسوب میشود، نشانهای از این تأثیرگذاری است. این در حالی است که ترامپ وعده داده بود این جنگ را در چهار یا پنج هفته تمام میکند، اما امروز ارتشش در تنگه هرمز زمینگیر شده است. سخنان او، بیش از آنکه یک تهدید جدی باشد، تلاشی برای جبران شکستهایش است.
خبرنگار: ترامپ مدعی شد ایران «منتظر است ببیند جمهوریخواهان در انتخابات چگونه عمل میکنند» و توافق را به بعد از انتخابات موکول کرد. این را چگونه تحلیل میکنید؟
محسن امرایی: این جمله، اعتراف ترامپ به یک واقعیت است: او جنگ را به گروگان انتخابات میاندورهای گرفته است. ترامپ میداند افکار عمومی آمریکا از این جنگ خسته شده و ادامه آن، شانس جمهوریخواهان را در نوامبر کاهش میدهد. نظرسنجیها نشان میدهد تنها ۲۶ درصد آمریکاییها عملکرد او در مدیریت جنگ را تأیید میکنند و ۷۵ درصد معتقدند او برنامه روشنی برای پایان دادن به جنگ ندارد. او از یک سو میخواهد توافق را به بعد از انتخابات موکول کند تا آن را بهعنوان دستاورد انتخاباتی عرضه کند، از سوی دیگر میداند عقبنشینی پیش از انتخابات، شکست تلقی میشود. ترامپ در دوراهی گیر کرده و راه خروج آبرومندانهای ندارد.
خبرنگار: ترامپ در بخشی از سخنانش از «کنترل» آمریکا بر تنگه هرمز و اسکورت یک میلیارد بشکه نفت سخن گفت. این ادعا را چگونه ارزیابی میکنید؟
محسن امرایی: این ادعا، مصداق بارز وارونهنمایی واقعیت است. ترامپ مدعی شد نیروی دریایی آمریکا بیش از یک میلیارد بشکه نفت را از تنگه هرمز اسکورت کرده و جریان نفت «بیشتر از هر زمان دیگری از آغاز جنگ» است. اما واقعیت میدان چیز دیگری است. قیمت نفت برنت در همین هفته از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد و در معاملات روز چهارشنبه ۲ مهر (۲۳ سپتامبر) با ۳.۸۶ درصد افزایش به ۱۰۳.۰۸ دلار در هر بشکه رسید. اگر جریان نفت بیشتر از هر زمان دیگری بود، چرا قیمتها به این سطح رسیده است؟ علاوه بر این، جریان نفت از تنگه هرمز در سهماهه دوم ۲۰۲۶ حدود ۷۷ درصد کاهش یافته است. ترامپ با این ادعا، در حقیقت تلاش میکند شکست راهبرد دریایی آمریکا را پنهان کند. آنچه در میدان میگذرد، این است که ایران کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و آمریکا هیچ راهی برای تغییر این وضعیت ندارد.
خبرنگار: در حاشیه سازمان ملل، مقامات آمریکایی و ایرانی دیدار سهساعتهای داشتهاند. آیا این دیدار نشانه پیشرفت مذاکرات است؟
محسن امرایی: این دیدار نشاندهنده پذیرش واقعیت از سوی آمریکاست. ترامپ پس از شش ماه جنگ و تحمل هزینههای سنگین، به این نتیجه رسیده که راهحل نظامی وجود ندارد. اما نکته مهم اینجاست که ایران از موضع قدرت مذاکره میکند، نه از موضع ضعف. شروط ایران — پایان محاصره دریایی، آزادی داراییهای بلوکهشده و توقف تجاوز در همه جبههها — شرایطی است که آمریکا باید بپذیرد. ترامپ میتواند در سازمان ملل از «نابودی ایران» سخن بگوید، اما واقعیت میدان چیز دیگری است: ایران کنترل تنگه هرمز را در دست دارد، توان موشکیاش بازسازی شده و برای نخستین بار، هزینههای جنگ به سفره آمریکاییها رسیده است. این ایران است که شرایط را تعیین میکند، نه آمریکا.
خبرنگار: ترامپ در بخش دیگری از سخنانش مدعی شد که «یک سال پیش، زمانی که در این سالن سخن گفتم، جنگ غزه همچنان وحشیانه ادامه داشت» و ادعا کرد که «جنگ غزه را پایان داد». این ادعا را چگونه تحلیل میکنید؟
محسن امرایی: ترامپ در حالی از «پایان دادن به جنگ غزه» سخن میگوید که رژیم صهیونیستی با حمایت بیقیدوشرط او، بیش از ۸۰ هزار انسان بیگناه را در غزه به شهادت رسانده است. این ادعا، نه تنها یک دروغ آشکار، که توهین به وجدان بشریت است. ترامپ با این جمله، تلاش میکند جنایات رژیم صهیونیستی را پاکسازی کند، اما وجدان جهانی و افکار عمومی، این واقعیت را فراموش نخواهد کرد. غزه امروز زخم عمیقی بر پیکر جامعه جهانی است و هیچ سخنرانیای نمیتواند این زخم را التیام بخشد. در مقابل، پزشکیان در سخنرانی خود غزه را «زخمی بر پیکر وجدان جامعه جهانی» توصیف کرد و گفت «تا زمانی که اشغال، تجاوز و بیعدالتی در جهان باشد، مقاومت تداوم خواهد یافت.»
خبرنگار: چه پیامی برای کسانی دارید که سخنان تهدیدآمیز ترامپ را جدی میگیرند؟
محسن امرایی: ترامپ نه توانایی «نابودی ایران» را دارد و نه اراده آن را. او در سخنرانی خود گفت «فکر میکند» توافق پس از انتخابات حاصل میشود؛ این «فکر میکنم» نشانه تردید است، نه قاطعیت. ایران کشوری نیست که با تهدید از پای درآید. ما شش ماه در برابر قدرتمندترین ارتش جهان ایستادیم و نهتنها تسلیم نشدیم، بلکه هر روز بر توان دفاعیمان افزودهایم. فرماندهی کل سپاه و ستاد کل نیروهای مسلح ایران، سخنان ترامپ را «ابزار تبلیغات داخلی» توصیف کرده و تأکید کردهاند که تهران برای «ضربات کوبندهتر» آماده است. ترامپ میتواند در سازمان ملل هرچه میخواهد بگوید، اما آنچه در میدان میگذرد، چیز دیگری است. ملت ایران، با اتکا به خداوند متعال و پشتیبانی از ولایت، در این آزمون سربلند بیرون خواهد آمد و دشمنان را در رسیدن به اهداف شومشان ناکام خواهد گذاشت.
