هفت دستاورد راهبردی مقاومت یمن در عملیات سه سپتامبر
هفت دستاورد راهبردی مقاومت یمن در عملیات سه سپتامبر
در فاصله کمتر از یک هفته، نیروهای مسلح یمن در عملیاتی با نام «خداوند در قدرت و انتقام شدیدتر است»، توانستند آنچه را که هشت سال جنگ فرسایشی به دست نیاورده بودند، محقق کنند. از نهم تا یازدهم سپتامبر، پیشروی برق‌آسای مقاومت یمن در امتداد سواحل غربی، نه‌تنها کنترل کامل باب‌المندب را به ارمغان آورد، بلکه با فروپاشی هفت لشکر وابسته به سعودی، غنیمت‌گیری سامانه‌های پیشرفته راداری و آزادی اسیران، معادلات امنیتی دریای سرخ را برای همیشه دگرگون کرد. این گزارش، هفت دستاورد راهبردی این عملیات را واکاوی می‌کند؛ عملیاتی که یک افسانه هشت‌ساله را در هم شکست.

یکم؛ کنترل کامل بر باب‌المندب؛ شاهرگ حیاتی انرژی جهان

مهم‌ترین و راهبردی‌ترین دستاورد عملیات سه سپتامبر، تکمیل کنترل مقاومت یمن بر تنگه باب‌المندب است. نیروهای یمنی پس از درهم شکستن مقاومت نیروهای وابسته به سعودی، در ۱۱ سپتامبر وارد جزیره استراتژیک پریم (میون) در میانه این تنگه شدند و کنترل کامل این آبراه حیاتی را به دست گرفتند. این جزیره که در قلب باب‌المندب قرار دارد، به مثابه «چشم و گوش» هر قدرتی است که بخواهد بر تردد کشتی‌ها در این شریان جهانی نظارت داشته باشد. با سقوط بندر استراتژیک المخا در ۱۰ سپتامبر و سپس پریم در روز بعد، مقاومت یمن عملاً کنترل تمامی سواحل غربی یمن از حدیده تا تعز را در دست گرفت. این کنترل، به معنای اهرم فشار بی‌سابقه‌ای بر صادرات نفت عربستان و امنیت کشتیرانی جهانی است؛ اهرمی که اکنون در اختیار مقاومت قرار دارد.

دوم؛ فروپاشی هفت لشکر وابسته به سعودی؛ پایان افسانه برتری نظامی

عملیات سه سپتامبر نه فقط یک پیروزی ارضی، که یک پیروزی ساختاری بود. نیروهای یمنی در جریان این عملیات، هفت لشکر نظامی وابسته به سعودی را که در قالب ۳۸ تیپ سازمان‌دهی شده بودند، منهدم کردند و صدها نفر از نیروهای دشمن را کشته، زخمی یا اسیر کردند. آنچه این شکست را برای سعودی فاجعه‌بارتر می‌کند، نه تعداد کشته‌ها، که ماهیت فروریختن ساختار فرماندهی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای سعودی‌التحالف نه به دلیل کمبود آتش، که به دلیل «فروپاشی ساختار داخلی» شکست خوردند؛ چهار نیروی تحت حمایت سعودی که هیچ‌یک زیرمجموعه دیگری نبودند، در برابر پیشروی مقاومت عملاً بدون مقاومت مؤثر متلاشی شدند. پیشروی یک‌روزه نیروهای یمنی که در ۲۴ ساعت، حدود ۲۶۰۰ کیلومتر مربع از اراضی اشغالی را آزاد کردند,به‌خوبی نشان داد که «برتری نظامی» سعودی، بیش از آنکه یک واقعیت باشد، یک توهم تبلیغاتی بوده است.

سوم؛ بیرون راندن مزدوران از شش شهرستان تعز و حدیده؛ آزادسازی ۵۴۰۰ کیلومتر مربع

دستاورد دیگر این عملیات، آزادسازی کامل شش منطقه در استان‌های تعز و حدیده به مساحت تقریبی ۵۴۰۰ کیلومتر مربع بود. این اراضی که از سال ۲۰۱۷ در اشغال نیروهای سعودی‌التحالف قرار داشت، طی کمتر از یک هفته آزاد شد. شهرهای استراتژیک حیس، مقبنه و المفرق آزاد شدند و کل منطقه جبل حبشی به کنترل مقاومت درآمد. نکته حائز اهمیت آن است که نیروهای سعودی‌التحالف برای اشغال همین مناطق در سال ۲۰۱۷، عملیاتی به نام «پیکان طلایی» را با پشتیبانی گسترده هوایی و مالی آغاز کرده بودند و یک ماه کامل تابستانی در سال ۲۰۱۸ را صرف آن کردند. اکنون همان مناطق، در فاصله کمتر از یک هفته، به آغوش مقاومت بازگشت. این سرعت، خود گویای همه‌چیز است.

چهارم؛ نابودی زیرساخت‌های نظارتی دشمن؛ غنیمت‌گیری سامانه‌های راداری پیشرفته

یکی از ارزشمندترین دستاوردهای عملیات سه سپتامبر، به‌چنگ آوردن سامانه‌های نظارتی و راداری پیشرفته‌ای بود که آمریکا، اسرائیل و امارات در اختیار نیروهای سعودی‌التحالف قرار داده بودند. مقاومت یمن اعلام کرد که سامانه‌های پیشرفته نظارتی و رادارهای دریایی، از جمله رادارهای آلمانی «هنس‌هولت» مدل‌های Spexer و SharpEye که برای ردیابی اهداف کوچک در شرایط طوفانی طراحی شده‌اند، به غنیمت گرفته شده‌اند. این سامانه‌ها که نقش کلیدی در کنترل تردد دریایی و شناسایی اهداف داشتند، اکنون در اختیار مقاومت قرار گرفته‌اند و به مثابه «چشم سوم» مقاومت بر دریای سرخ عمل خواهند کرد. از دست دادن این تجهیزات، ضربه‌ای فنی و اطلاعاتی به سعودی و متحدان غربی آن است که بازسازی آن‌ها، زمان و هزینه‌های قابل توجهی خواهد طلبید.

پنجم؛ آزادی اسیران مقاومت؛ ضربه‌ای به مشروعیت رژیم سعودی

در جریان عملیات سه سپتامبر، نیروهای یمنی موفق شدند تمامی اسیران خود را که سال‌ها در زندان‌های نیروهای وابسته به عربستان در سواحل غربی نگهداری می‌شدند، آزاد کنند. عبدالقادر المرتضی، رئیس کمیته ملی امور اسیران یمن، رسماً اعلام کرد که نیروهای مسلح یمن توانستند همه اسیران را از زندان‌های دشمن سعودی در ساحل غربی آزاد کنند. این آزادی، نه‌تنها یک پیروزی انسانی و اخلاقی برای مقاومت، که ضربه‌ای به مشروعیت رژیم سعودی بود که سال‌ها با ادعای «حفظ امنیت» یمن، در واقع زندان‌بان مقاومت بود. بازگشت این اسیران به آغوش خانواده‌هایشان، موجی از شادی و همبستگی در مناطق آزادشده ایجاد کرد و به تقویت روحیه نیروهای مقاومت انجامید.

ششم؛ انسجام نیروهای شمال یمن؛ یکپارچگی در برابر دشمن مشترک

یکی از ویژگی‌های برجسته عملیات سه سپتامبر، مشارکت گسترده «فرزندان مردم و قبایل آزاده» یمن در کنار نیروهای مسلح بود. این مشارکت، نشان‌دهنده انسجام بی‌سابقه میان نیروهای شمال یمن و قبایل محلی است که در برابر دشمن مشترک، یکپارچه عمل کردند. برخلاف نیروهای سعودی‌التحالف که از چهار گروه متفرق و بدون فرماندهی واحد تشکیل شده بودند، نیروهای مقاومت یمن با یک فرماندهی منسجم و متحد عمل کردند. این انسجام، یکی از عوامل کلیدی سرعت پیشروی و عمق نفوذ در مواضع دشمن بود. در حالی که سعودی‌ها با مشکل «عدم تمایل نیروهای جنوبی برای جنگیدن در شمال» مواجه بودند,نیروهای یمنی با اتکا به پشتیبانی مردمی، در تمامی جبهه‌ها یکپارچه پیش رفتند.

هفتم؛ شکست راهبرد سعودی-آمریکایی در دریای سرخ؛ تغییر معادلات ژئوپلیتیک

فراتر از همه این دستاوردهای میدانی، مهم‌ترین نتیجه عملیات سه سپتامبر، شکست راهبرد کلان سعودی-آمریکایی در دریای سرخ بود. گزارش‌های اطلاعاتی نشان می‌دهد که سعودی با هماهنگی آمریکا، قصد داشت با ایجاد یک درگیری زمینی در سواحل غربی، توجه نیروهای یمنی را از عملیات دریایی منحرف کند و فضای عملیاتی لازم را برای واشنگتن فراهم آورد تا بر باب‌المندب مسلط شود. اما این نقشه، در عمل به بزرگ‌ترین شکست راهبردی ریاض تبدیل شد. نه‌تنها آمریکا نتوانست بر باب‌المندب مسلط شود، بلکه اکنون دو تنگه حیاتی جهان——هرمز و باب‌المندب——هم‌زمان تحت فشار نیروهای مقاومت قرار دارند. محمد البخیتی، از رهبران ارشد انصارالله، به‌صراحت اعلام کرد که مقاومت یمن «کنترل کامل» بر باب‌المندب را به دست گرفته است. این کنترل، به معنای پایان سلطه سعودی بر شریان انرژی دریای سرخ و آغاز دوره‌ای جدید در معادلات ژئوپلیتیک منطقه است. سعودی که سال‌ها با هزینه‌های گزاف، نیروهای متعدد یمنی را زیر چتر خود متحد کرده بود، اکنون شاهد فروپاشی کامل این ساختار در برابر پیشروی مقاومت است.

جمع‌بندی: هفته‌ای که تاریخ یمن را از نو نوشت

عملیات «خداوند در قدرت و انتقام شدیدتر است» در فاصله کمتر از یک هفته، معادلات یمن را به‌طور بنیادین تغییر داد. از کنترل کامل باب‌المندب و آزادسازی ۵۴۰۰ کیلومتر مربع از اراضی اشغالی تا انهدام هفت لشکر سعودی، آزادی اسیران و غنیمت‌گیری سامانه‌های راداری پیشرفته، همگی نشانه‌هایی از یک پیروزی راهبردی همه‌جانبه هستند که نه‌تنها موازنه نظامی را به نفع مقاومت تغییر داد، بلکه اعتبار و مشروعیت سعودی را در میان افکار عمومی منطقه به‌شدت تضعیف کرد. این عملیات ثابت کرد که مقاومت یمن، نه یک نیروی مقطعی، که یک قدرت راهبردی پایدار است که می‌تواند معادلات منطقه‌ای را شکل دهد. و شاید مهم‌ترین درس آن برای همه قدرت‌های سلطه‌گر این باشد: هشت سال بمباران و محاصره نتوانست اراده یک ملت را بشکند، اما یک هفته عملیات هوشمندانه، توانست یک افسانه را برای همیشه دفن کند.