مهمترین خبرها
گروکشی در کنگره؛ جمهوری‌خواهان، ترامپ را به چالش کشیدند
فهرست مطالب
تصمیم دونالد ترامپ برای کاهش تحریم‌ها علیه روسیه و اجازه واردات گازوئیل از این کشور با هدف مهار قیمت سوخت، به یک بحران سیاسی تمام‌عیار در داخل حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است. جمعی از نمایندگان جمهوری‌خواه کنگره با انتقاد شدید از این تصمیم، تهدید کرده‌اند که در صورت عدم اتخاذ موضع سخت‌گیرانه‌تر علیه مسکو، مانع از تصویب بسته کمک مالی ۳۵۰ میلیارد دلاری برای پنتاگون خواهند شد. این شورش درونی، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، کاخ سفید را در وضعیت دشواری قرار داده است.
توافق گازوئیل؛ جرقه‌ای که آتش خشم را شعله‌ور کرد
ریشه این تنش، به تصمیم ترامپ برای کاهش تحریم‌های روسیه و توافق با ولادیمیر پوتین برای واردات گازوئیل بازمی‌گردد. ترامپ اعلام کرد که روسیه بلافاصله بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به بازارهای آمریکا و جهان عرضه خواهد کرد و وزارت خزانه‌داری نیز مجوز موقتی صادر کرد تا این محموله‌ها تا آوریل ۲۰۲۷ جریان داشته باشند. هدف اعلام‌شده، کاهش قیمت سوخت در آستانه انتخابات بود؛ جایی که قیمت بنزین از اواخر فوریه بیش از ۴۶ درصد و قیمت گازوئیل ۶۷ درصد افزایش یافته بود. اما این تصمیم، خشم جمهوری‌خواهان حامی اوکراین را برانگیخت که آن را «تغذیه ماشین جنگی روسیه» و اقدامی در تضاد با قانون تحریم‌های اخیر کنگره می‌دانند.
تهدید به مسدود کردن بودجه ۳۵۰ میلیارد دلاری پنتاگون
واکنش جمهوری‌خواهان، فراتر از انتقاد لفظی بوده است. دان بیکن، نماینده نبراسکا، هشدار داد که «هیچ بخشی از دستور کار قانون‌گذاری ترامپ در کنگره تصویب نخواهد شد، مگر اینکه او گام‌هایی برای تنبیه ماشین جنگی روسیه بردارد، نه تغذیه آن». برایان فیتزپاتریک، نماینده پنسیلوانیا، نیز به وال‌استریت ژورنال گفت که دولت در صورت عدم بازگرداندن دسترسی اوکراین به فناوری ماهواره‌ای، با «پیامدها» مواجه خواهد شد و تأکید کرد: «آژانس‌ها در صورت انجام ندادن وظایف خود، بودجه دریافت نخواهند کرد». این تهدیدها در حالی مطرح می‌شود که پنتاگون به شدت به دنبال تصویب بسته ۳۵۰ میلیارد دلاری در لایحه آشتی پس از انتخابات است.
چرا این تهدیدها «دندان‌دار» هستند؟
آنچه به این شورش وزن سیاسی می‌بخشد، ترکیب چند عامل است. نخست، شمار جمهوری‌خواهانی که به دلیل بازنشستگی یا شکست در انتخابات، در کنگره بعدی حضور نخواهند داشت. این گروه اکنون «از قید مسئولیت هم‌صدایی با رئیس‌جمهور رها شده‌اند» و می‌توانند بدون ترس از پیامدهای سیاسی، علیه او رأی دهند. دوم، مخالفت تقریباً متفق القول دموکرات‌ها با جنگ ترامپ علیه ایران است، به این معنا که رهبران جمهوری‌خواه برای تصویب بسته بودجه پنتاگون، به حمایت تقریباً تمام اعضای فراکسیون خود نیاز دارند. سوم، نامه پنج نماینده جمهوری‌خواه (بیکن، فیتزپاتریک، مک‌کال، نیوهاوس و ویلسون) به همراه ۱۷ همتای دموکراتشان که در آن نسبت به توافق گازوئیل ابراز «نگرانی جدی» کرده و خواستار لغو آن شده‌اند، نشان‌دهنده یک اتحاد فراحزبی علیه این تصمیم است.
پیوند با جنگ ایران؛ بحرانی که خودزنی نامیده می‌شود
نکته قابل تأمل در این میان، پیوندی است که برخی جمهوری‌خواهان میان توافق گازوئیل و جنگ با ایران برقرار می‌کنند. یکی از دستیاران جمهوری‌خواه در کنگره با اشاره به افزایش قیمت گازوئیل گفت: «او [ترامپ] باید این تصمیم را کنار بگذارد. اولاً غیرقانونی است. ما قانونی تصویب کردیم که می‌گوید تحریم انرژی علیه روسیه وجود دارد. اما در همان حال، چرا ما خودمان را وارد جنگ در خاورمیانه کردیم که قیمت سوخت را به هم بزند؟ اگر می‌خواهی قیمت سوخت را پایین بیاوری، آن را حل کن». این جمله، به‌خوبی نشان می‌دهد که بخشی از جمهوری‌خواهان، ریشه بحران سوخت را نه در روسیه، بلکه در سیاست خارجی خود ترامپ در قبال ایران می‌دانند.
آنچه در این رویارویی آشکار می‌شود، یک واقعیت است: تصمیم ترامپ برای کاهش تحریم‌ها با هدف پایین آوردن قیمت سوخت، نه‌تنها بحران انرژی را حل نکرده، بلکه به یک بحران سیاسی درون‌حزبی تبدیل شده است. جمهوری‌خواهان حامی اوکراین، با در دست داشتن اهرم بودجه پنتاگون، ترامپ را در وضعیتی قرار داده‌اند که یا باید از سیاست نرمش در برابر مسکو عقب‌نشینی کند یا با خطر مسدود شدن یکی از مهمترین اولویت‌های دفاعی خود مواجه شود. در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، این تنش می‌تواند به یکی از عوامل تعیین‌کننده در سرنوشت سیاسی کاخ سفید و کنگره تبدیل شود. و همان‌طور که یکی از دستیاران جمهوری‌خواه گفت: «فشار کافی از سوی کنگره وجود خواهد داشت که دولت تشخیص دهد باید تا حدی عقب‌نشینی کند، اگر واقعاً می‌خواهد کاری انجام دهد».