مهمترین خبرها
حملات سایبری به زیرساخت‌های دیجیتال کشور افزایش یافته‌اند؛ از مهار حملات تا سنجش تاب‌آوری شبکه
فهرست مطالب
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت از افزایش قابل‌توجه شدت و تکرار حملات منع خدمت توزیع‌شده (DDoS) علیه شبکه‌های ارتباطی کشور خبر داده و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران نیز از مقابله با صدها حمله سایبری در روز خبر می‌دهد؛ هم‌زمان، افزایش هشدارهای امنیتی صادرشده برای دستگاه‌های اجرایی به ۶۱ هزار مورد، ضرورت بررسی میزان آمادگی زیرساخت‌های دیجیتال کشور، دامنه تهدیدها و توان بازیابی خدمات پس از حملات را برجسته کرده است.
به گزارش سیتنا، حملات سایبری به زیرساخت‌های ارتباطی و سامانه‌های خدماتی کشور در روزهای اخیر بار دیگر مورد توجه مسئولان حوزه فناوری اطلاعات قرار گرفته است؛ موضوعی که با توجه به وابستگی روزافزون خدمات عمومی، فعالیت‌های اقتصادی و ارتباطات روزمره به زیرساخت‌های دیجیتال، اهمیت پایداری و امنیت شبکه را دوچندان می‌کند.
هشدار اکبری درباره افزایش حملات DDoS
بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، ۲۷ مهرماه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از افزایش قابل‌توجه شدت و تکرار حملات DDoS علیه شبکه‌ها و زیرساخت‌های ارتباطی کشور طی دو روز گذشته خبر داد.
او اعلام کرد بخش عمده این حملات به کمک سامانه‌های دفاعی در داخل و خارج کشور مهار شده و پایداری شبکه حفظ شده است.
اکبری همچنین از سازمان‌ها، کسب‌وکارهای اینترنتی، مراکز داده و ارائه‌دهندگان خدمات دیجیتال خواست با افزایش پایش امنیتی، آمادگی و تنظیمات حفاظتی سامانه‌های خود را تقویت کنند.
حملات DDoS با ارسال حجم زیادی از درخواست‌ها از منابع متعدد به سمت یک شبکه یا خدمت آنلاین، می‌توانند دسترسی کاربران را مختل کنند. شدت و تکرار این حملات، در کنار ظرفیت دفاعی شبکه، از عواملی است که در ارزیابی میزان تهدید و احتمال بروز اختلال اهمیت دارد.
با این حال، اعلام افزایش حملات به‌تنهایی به معنای وقوع نفوذ موفق یا آسیب به اطلاعات نیست و ارزیابی دقیق‌تر، به انتشار اطلاعاتی درباره حجم حملات، اهداف، مدت آن‌ها و میزان تأثیر بر خدمات نیاز دارد.
صدر: روزانه با صدها حمله سایبری مقابله می‌کنیم
محمدمحسن صدر، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، روز یکشنبه ۳ آبان‌ماه در نشست خبری این سازمان، از افزایش حملات سایبری به درگاه‌های مختلف کشور طی دو تا سه روز گذشته خبر داد.
او با اشاره به حجم بالای حملات اعلام کرد بخش قابل‌توجهی از آن‌ها دفع شده است و بر ضرورت توجه دستگاه‌های اجرایی به هشدارهای امنیتی تأکید کرد.
صدر همچنین از افزایش تعداد هشدارهای امنیتی صادرشده برای دستگاه‌ها از حدود ۱۰ هزار مورد در ابتدای دولت به ۶۱ هزار مورد خبر داد. به گفته او، توسعه زیرساخت‌های پایش و شناسایی آسیب‌پذیری‌ها و ابلاغ هشدارهای لازم به دستگاه‌های مربوط، از اقدامات انجام‌شده برای پیشگیری از بروز آسیب‌های احتمالی است.
این ارقام، دو جنبه متفاوت از وضعیت امنیت سایبری را نشان می‌دهند: از یک سو، تلاش برای مقابله با حملات و از سوی دیگر، افزایش شناسایی آسیب‌پذیری‌ها و هشدار به دستگاه‌های اجرایی.
با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر روند امنیت سایبری کشور، باید مشخص شود آمار حملات بر چه مبنایی محاسبه شده، هشدارهای صادرشده چه تعداد آسیب‌پذیری یکتا را پوشش می‌دهند و چه میزان از این هشدارها به رفع نقص‌های امنیتی منجر شده است.
رخدادهای امنیتی؛ چرا آمارها باید دقیق‌تر تفکیک شوند؟
بهزاد اکبری پیش‌تر، در شهریورماه امسال، از ثبت روزانه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار رخداد امنیتی از خارج به داخل کشور و ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار رخداد از داخل به داخل خبر داده بود.
این ارقام به رخدادهای امنیتی ثبت‌شده اشاره دارند و نباید بدون توضیح فنی، معادل تعداد حملات موفق یا حتی تعداد حملات مستقل در نظر گرفته شوند؛ زیرا بخشی از رخدادها می‌تواند به فعالیت‌های خودکار، اسکن سامانه‌ها، شناسایی سرویس‌های در معرض اینترنت یا تلاش‌های ناموفق برای دسترسی مربوط باشد.
در همین زمینه، اکبری در شهریورماه اعلام کرده بود که بخش قابل‌توجهی از رخدادهای امنیتی مشاهده‌شده علیه سرویس‌های اینترنتی ایران به جست‌وجوی دسترسی‌های راه دور اختصاص داشته است؛ فعالیتی که در صورت وجود سرویس‌های قدیمی، آسیب‌پذیر یا با پیکربندی نامناسب، می‌تواند خطر نفوذ را افزایش دهد.
از این رو، انتشار آمار تفکیکی درباره نوع رخداد، هدف حمله، میزان موفقیت و پیامد عملیاتی آن، برای شناخت دقیق‌تر وضعیت تهدیدات سایبری ضروری است.
آمادگی زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات گسترده
افزایش حملات سایبری این پرسش را مطرح می‌کند که زیرساخت‌های ارتباطی و سامانه‌های خدمات عمومی کشور تا چه اندازه برای مقابله با حملات گسترده و هم‌زمان آماده‌اند.
در این ارزیابی، صرف اعلام تعداد حملات مهارشده کافی نیست؛ بلکه ظرفیت مقابله با حملات حجیم، امکان ادامه فعالیت خدمات حیاتی، زمان شناسایی و مهار تهدید و مدت لازم برای بازیابی خدمات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
همچنین، هماهنگی میان شرکت ارتباطات زیرساخت، سازمان فناوری اطلاعات، مراکز مسئول امنیت سایبری و دستگاه‌های بهره‌بردار، نقش مهمی در محدود کردن دامنه اختلال‌ها دارد.
در سطح سازمانی نیز به‌روزرسانی تجهیزات و نرم‌افزارها، محدودسازی دسترسی‌های غیرضروری، استفاده از احراز هویت چندمرحله‌ای، پایش مستمر ترافیک و اجرای برنامه‌های بازیابی پس از حادثه، از اقداماتی هستند که می‌توانند احتمال موفقیت حملات و پیامدهای آن‌ها را کاهش دهند.
امنیت شبکه و ضرورت تداوم خدمات
محمدمحسن صدر در اظهارات روز گذشته خود درباره اهمیت کابل‌های ارتباطی زیردریایی نیز تأکید کرد که این کابل‌ها موضوعی محوری در سطح امنیت ملی هستند.
او با اشاره به عملکرد شبکه ملی اطلاعات در شرایط جنگی گفت بیش از یک میلیارد تراکنش در بستر این شبکه ثبت شده است؛ در عین حال تأکید کرد که شبکه ملی اطلاعات به‌تنهایی پاسخ‌گوی تمام نیازهای کشور نیست و فعالیت‌های روزمره، پژوهشی و تحقیقاتی همچنان به اینترنت بین‌الملل وابسته‌اند.
این اظهارات نشان می‌دهد که بررسی تاب‌آوری دیجیتال کشور باید علاوه بر مقابله با حملات سایبری، وابستگی زیرساخت‌ها به مسیرهای ارتباطی، امکان تداوم خدمات در شرایط بحرانی و ظرفیت بازیابی ارتباطات را نیز دربرگیرد.
ضرورت انتشار گزارش‌های مستند از وضعیت امنیت سایبری
با توجه به افزایش هشدارهای امنیتی و گزارش‌های مربوط به حملات سایبری، انتشار گزارش‌های دوره‌ای از وضعیت امنیت زیرساخت‌های دیجیتال می‌تواند امکان ارزیابی دقیق‌تر اقدامات دفاعی را فراهم کند.
در این گزارش‌ها می‌توان، بدون افشای اطلاعات حساس، شاخص‌هایی مانند تعداد حملات شناسایی‌شده، موارد منجر به اختلال، مدت زمان بازیابی خدمات، میزان رفع آسیب‌پذیری‌های اعلام‌شده و نتایج آزمون‌های آمادگی امنیتی را منتشر کرد.
همچنین، تفکیک آمار تلاش‌های ناموفق برای نفوذ از حملات موفق و رخدادهای منجر به خسارت، به درک دقیق‌تر وضعیت امنیت سایبری کمک می‌کند.
اکنون پرسش اصلی این است که با وجود اعلام مهار بخش قابل‌توجهی از حملات، چه داده‌های مستندی درباره میزان تاب‌آوری زیرساخت‌های ارتباطی کشور، خسارات احتمالی و زمان بازیابی خدمات وجود دارد و آیا نهادهای مسئول برنامه‌ای برای انتشار منظم این شاخص‌ها ارائه خواهند کرد؟