سپهبد شهید جواد فکوری؛ معمار اقتدار نیروی هوایی و فرمانده‌ای که آسمان ایران را حفظ کرد
سپهبد شهید جواد فکوری؛ معمار اقتدار نیروی هوایی و فرمانده‌ای که آسمان ایران را حفظ کرد

  سپهبد شهید جواد فکوری از برجسته‌ترین فرماندهان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و از چهره‌های ماندگار دفاع مقدس است که نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت توان رزمی نیروی هوایی و ناکام گذاشتن اهداف رژیم بعث عراق در نخستین روزهای جنگ تحمیلی داشت. او با مدیریت هوشمندانه، شجاعت، تخصص و روحیه انقلابی، نیروی هوایی را […]

 

سپهبد شهید جواد فکوری از برجسته‌ترین فرماندهان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و از چهره‌های ماندگار دفاع مقدس است که نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت توان رزمی نیروی هوایی و ناکام گذاشتن اهداف رژیم بعث عراق در نخستین روزهای جنگ تحمیلی داشت. او با مدیریت هوشمندانه، شجاعت، تخصص و روحیه انقلابی، نیروی هوایی را به یکی از مؤثرترین نیروهای دفاعی کشور تبدیل کرد و نام خود را در تاریخ ایران به عنوان فرمانده‌ای متعهد و فداکار ثبت کرد.

 

شهید جواد فکوری در ۲۰ دی ۱۳۱۷ در تبریز و در خانواده‌ای متدین متولد شد. پس از پایان تحصیلات متوسطه، وارد دانشکده خلبانی نیروی هوایی شد و با استعداد و پشتکار، دوره‌های تخصصی پرواز را با موفقیت پشت سر گذاشت. وی علاوه بر گذراندن آموزش‌های پیشرفته در ایران، دوره‌های تخصصی خلبانی هواپیمای اف-۴ فانتوم را نیز با موفقیت طی کرد و به یکی از برجسته‌ترین خلبانان نیروی هوایی تبدیل شد.

 

با پیروزی انقلاب اسلامی، شهید فکوری با وجود شرایط پیچیده آن روزها، در کنار انقلاب و مردم ایستاد و در ساماندهی نیروی هوایی ارتش نقش مهمی ایفا کرد. با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، مسئولیت فرماندهی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را بر عهده گرفت و با اتکا به توان داخلی، روحیه جهادی و برنامه‌ریزی دقیق، یکی از مهم‌ترین پاسخ‌های نظامی ایران به تجاوز دشمن را طراحی و اجرا کرد.

 

از مهم‌ترین اقدامات این فرمانده شهید، هدایت و پشتیبانی عملیات تاریخی «کمان ۹۹» بود؛ عملیاتی که تنها یک روز پس از آغاز جنگ تحمیلی با مشارکت گسترده جنگنده‌های نیروی هوایی انجام شد و ضربات سنگینی به پایگاه‌ها و زیرساخت‌های نظامی عراق وارد کرد. این عملیات، توان هوایی رژیم بعث را در همان روزهای نخست جنگ به شدت تضعیف کرد و نشان داد که نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران، با وجود مشکلات ناشی از انقلاب و تحریم‌ها، همچنان از آمادگی و قدرت بالایی برخوردار است.

 

شهید فکوری مدتی نیز مسئولیت وزارت دفاع را بر عهده داشت و در این جایگاه، بر هماهنگی میان ارتش، سپاه و سایر نیروهای مسلح تأکید می‌کرد. او از نخستین فرماندهانی بود که اعتقاد داشت پیروزی در جنگ، نیازمند وحدت، هم‌افزایی و استفاده از همه ظرفیت‌های نیروهای مسلح است. این نگاه، در موفقیت عملیات‌های بزرگ سال نخست دفاع مقدس نقش مهمی ایفا کرد.

 

از ویژگی‌های برجسته شخصیتی شهید فکوری، تخصص، شجاعت، انضباط، تواضع، ولایت‌مداری و توجه به نیروهای تحت فرماندهی بود. او همواره بر آمادگی رزمی، ارتقای دانش نظامی، خودباوری و تکیه بر توان داخلی تأکید داشت و معتقد بود که ایمان، دانش و انضباط، سه رکن اصلی اقتدار نیروهای مسلح هستند. همرزمانش از او به عنوان فرمانده‌ای آرام، متفکر، قاطع و در عین حال مهربان یاد کرده‌اند که در سخت‌ترین شرایط نیز روحیه خود را حفظ می‌کرد.

 

سرانجام سپهبد شهید جواد فکوری در ۷ مهر ۱۳۶۰، پس از بازگشت از جبهه‌های جنوب و شرکت در نشست بررسی نتایج عملیات ثامن‌الائمه(ع) و شکست حصر آبادان، در سانحه سقوط هواپیمای سی-۱۳۰ ارتش در حوالی کهریزک، به همراه جمعی از فرماندهان عالی‌رتبه از جمله شهیدان ولی‌الله فلاحی، موسی نامجو، یوسف کلاهدوز و محمد جهان‌آرا به فیض عظیم شهادت نائل آمد.

 

امروز نام سپهبد شهید جواد فکوری، نماد تخصص، تعهد، مدیریت جهادی و اقتدار نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران است. او با ایمان، دانش و شجاعت خود نشان داد که آسمان ایران، با اتکا به اراده فرزندان این سرزمین، تسلیم هیچ متجاوزی نخواهد شد و میراث او همچنان الهام‌بخش نسل‌های جدید خلبانان و مدافعان ایران اسلامی است.