بازتاب و روندهای برجسته سیاسی، دیپلماتیک، امنیتی، اقتصادی و رسانه‌ای کشور در ۹ تیر ۱۴۰۵

◉ سوژه‌ها

سیاست داخلی:

تقویت روایت اجماع حاکمیتی پیرامون مذاکرات با برجسته‌سازی هماهنگی دولت، رهبری، شورای عالی امنیت ملی و نخبگان حوزوی در تصمیمات دیپلماتیک، در صدر روایت‌های حامی نظام قرار دارد.

فرسایش اعتماد عمومی به منابع رسمی از طریق اشباع فضای رسانه‌ای با تصاویر ساختگی و روایت‌های تحریف‌شده، در شبکه‌های اجتماعی مشهود است.

انتشار تصویر پایداری اجتماعی کشور از طریق بازتاب اخبار مراسم تشییع رهبر انقلاب و تدارکات اربعین، در کانال‌های خبری بازتاب یافته است.

افزایش اخبار فعالیت گروه‌های مسلح تروریستی وابسته به بازیگران خارجی در برخی شهرهای کشور، در محافل امنیتی پررنگ شده است.

تولید ابهام پیرامون آینده مدیریتی نهادها با ضریب‌دهی به اخبار غیرقطعی و پیش‌دستانه درباره انتصابات و تغییرات احتمالی، در فضای مجازی دنبال می‌شود.

هراس جریان‌های معارض نسبت به تبدیل مراسم تشییع رهبر انقلاب به نمایش مشروعیت و اقتدار جمهوری اسلامی، در تحلیل‌های سیاسی مطرح شده است.

سیاست خارجی:

افشای هم‌افزایی غرب و رژیم صهیونیستی از طریق برجسته‌سازی نقش اروپا و ناتو در جنگ علیه ایران، در رسانه‌های داخلی بازتاب یافته است.

تثبیت روایت عهدشکنی آمریکا با تمرکز بر ابهام‌ها و تناقض‌های آمریکایی درباره مذاکرات، تعهدات و ترتیبات پساجنگ، در تحلیل‌های سیاسی پررنگ شده است.

استمرار کانال مذاکره و القای فعال بودن مسیر گفت‌وگوهای سیاسی و فنی میان تهران و واشنگتن از سوی رسانه‌های عربی و غربی، در فضای مجازی دنبال می‌شود.

تشدید فشار بر شیعیان سوریه با تعیین ضرب‌الاجل برای تخلیه یک روستای شیعه‌نشین در حومه حمص از سوی جولانی، در محافل منطقه‌ای مطرح شده است.

رشد مجدد تنش‌های میدانی در لبنان با حملات هوایی رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان و تداوم نقض آتش‌بس، در کانال‌های خبری بازتاب یافته است.

اقتصادی:

برجسته‌سازی تجمع‌های صنفی و کارگری در برخی شهرها، با تمرکز بر مطالبات مزدی، بیمه‌ای و معیشتی و تلاش برای تبدیل مطالبات صنفی به تصویر نارضایتی سراسری توسط معاندین، در محافل اقتصادی و رسانه‌های داخلی برجسته شده است.

◉ جریان‌سازی

وبسایت الجزیره با مانور بر موضع عمان به‌عنوان تلاشی برای جلوگیری از امنیتی شدن مجدد تنگه هرمز، بر مخالفت با عوارض اجباری با هدف کاهش حساسیت بازارهای جهانی تأکید دارد.

وبسایت روزنامه کیهان با صورت‌بندی هتک حرمت و تخریب شخصیت‌های حاکمیتی به‌عنوان عبور از قواعد رقابت درون‌گفتمانی، بر این نکته تأکید دارد که چنین روندی اعتبار نهادهای تصمیم‌گیر را در افکار عمومی مستهلک می‌کند.

تلگرام خبرآنلاین با بازنمایی فیلتر شدن یک ابزار دور زدن محدودیت‌ها به یک هزینه اجباری زندگی دیجیتال، بر این نکته تأکید دارد که استمرار این وضعیت، بار مالی مستقیمی بر خانوارها و اقتصاد دیجیتال تحمیل کرده است.

وبسایت العربیه فارسی با تمرکز بر روایت تمایل کاخ سفید به تثبیت روند صلح، این پیام را منتقل می‌کند که دولت آمریکا در تلاش است پایان درگیری را به‌عنوان یک دستاورد سیاسی و دیپلماتیک برای افکار عمومی داخلی و متحدان خود معرفی کند.

وبسایت روزنامه جوان با هشدار نسبت به چرخه «شایعه، ابهام و نااطمینانی»، بر این نکته تأکید دارد که گسترش اخبار غیرمستند درباره توافق، زمینه تشدید نگرانی‌های اجتماعی و بی‌ثباتی ادراکی را فراهم می‌آورد.

وبسایت بلومبرگ با بازسازی روایت بازگشت تدریجی امنیت در تنگه هرمز، از طریق استناد به افزایش عبور نفت‌کش‌ها و کاهش ادراک ریسک در میان شرکت‌های بزرگ کشتیرانی، به تحلیل وضعیت این آبراه می‌پردازد.

تلگرام ایندیپندنت فارسی با برجسته‌سازی تناقض پوشش میلیاردی بیمه زائران اربعین و ناتوانی مردم در تأمین هزینه داروهای حیاتی، درصدد القای تبعیض در تخصیص منابع و اولویت ایدئولوژیک بر مردم است.

◉ ترندکاوی

تلگرام:
بررسی فضای تلگرام در دو روز گذشته نشان می‌دهد که هشتگ‌های اقتصادی همچنان بیشترین رشد را داشته‌اند. هشتگ‌های مرتبط با طلا از جمله #طلا_گرمی، #آبشده_نقدی، #آبشده_غیررسمی، #سکه_حواله و #سکه_نقدی با شیب صعودی بیشتری نسبت به هشتگ‌های مرتبط با ارزها مانند #نرخ_تتر، #بازار_کریپتو، #تریتوم و #بیت_کوین همراه بوده‌اند که بیانگر تمرکز بیشتر کاربران بر بازار طلا در این بازه زمانی است. در مقابل، هشتگ‌های مرتبط با حوزه ارز از جمله #نفت، #نفت_برنت، #قیمت_نفت و #نفت تغییر محسوسی را تجربه نکردند و در سطحی نسبتاً ثابت باقی ماندند. همچنین هشتگ‌های مرتبط با جریان پهلوی مانند #ارتش_پادشاهی_پهلوی و #MIGA نسبت به دو روز قبل با کاهش انتشار مواجه شدند.

ایتا:
رصد فضای ایتا در دو روز گذشته نشان می‌دهد که هم‌زمان با نزدیک شدن به مراسم تشییع پیکر رهبر معظم انقلاب، هشتگ‌های #باید_برخاست، #رهبر_شهید، #آقای_شهید_ایران و #بدرقه_آقای_شهید_ایران با رشد چشمگیری در میزان انتشار همراه بوده‌اند. در مقابل، هشتگ‌های #مرگ_بر_اسرائیل و #مرگ_بر_آمریکا نسبت به روزهای قبل با کاهش انتشار مواجه شده‌اند.

اینستاگرام:
بررسی فضای اینستاگرام در دو روز گذشته نشان می‌دهد که هشتگ‌های عمومی و مرتبط با سبک زندگی، مد، پوشاک، جام جهانی و افزایش تعامل مانند #اکسیلور، #ترند، #جام_جهانی، #استایل، #فوتبال و #ایران بیشترین رشد را داشته‌اند و همچنان محور اصلی محتوای این پلتفرم را تشکیل می‌دهند. همچنین هشتگ #باید_برخاست نیز با رشد قابل توجهی در میان هشتگ‌های صعودی دیده می‌شود. در مقابل، هشتگ‌های مرتبط با جریان پهلوی از جمله #جاودیدشاه و #جاودید_شاه روندی کاهشی را تجربه کرده‌اند.

توییتر (X):
بررسی و رصد فضای توییتر در دو روز گذشته نشان می‌دهد که هم‌زمان با نزدیک شدن به مراسم تشییع و تدفین پیکر مقام معظم رهبری، هشتگ‌های #باید_برخاست، #بدرقه_پیر، #سید_امت، #ره_ولایت، #ازیت_تابهشت و #بدرقه_تابهشت با رشد قابل توجهی در میزان انتشار همراه بوده‌اند و به کانون توجه کاربران این پلتفرم تبدیل شده‌اند. در مقابل، هشتگ‌های #kingrezapahlavi و #جاودیدشاه در حمایت از رضا پهلوی و همچنین هشتگ‌های #ncialternative و #ourchoicemaryamrajavi در حمایت از سازمان مجاهدین خلق با کاهش محسوسی در میزان انتشار و بازنشر مواجه شده‌اند.

◉ شایعات و ادعاها

• ادعای شورای عالی امنیت ملی درباره ممنوعیت انتشار اخبار مذاکرات در ۴۸ ساعت تشییع – کانال ایران اینترنشنال مدعی شده که شورای عالی امنیت ملی در یک دستورالعمل محرمانه تأکید کرده که در ۴۸ ساعت برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبری، از انتشار هرگونه خبر درباره مذاکرات یا احتمال توافق خودداری شود. این ادعا تاکنون تکذیب یا تأیید رسمی نشده است.

• ادعای دریافت ۳۸ میلیارد تومانی خانواده سعید حدادیان از شهرداری تهران – هادی مهرانی در ایکس مدعی شده که خانواده سعید حدادیان (مداح معروف) برای برگزاری مراسم تشییع رهبری ۳۸ میلیارد تومان از شهرداری تهران (زاکانی) دریافت کرده‌اند. این ادعا فاقد سند معتبر است.

• ادعای استعفای وزیر نفت در پی تثبیت مدیریت شریعتمداری – Meysam Ghadiri در ایکس مدعی شده که وزیر نفت (پاک‌نژاد) در پی تثبیت مدیریت شریعتمداری در هلدینگ خلیج فارس استعفا داده است. این ادعا تاکنون تأیید رسمی دریافت نکرده است.

• ادعای وام ۷ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومانی بدون بهره به یک خبرنگار صداوسیما – Reza Abedini در ایکس مدعی شده که یک خبرنگار صداوسیما پس از انتقال به بانک مرکزی، وام ۷ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومانی بدون بهره دریافت کرده است. این ادعا نیازمند شفاف‌سازی است.

• ادعای رابطه نزدیک همتی با فاطمی اردکانی و واگذاری پروژه‌ها به شرکت توسن – عبدالرضا داوری در ایکس مدعی شده که رابطهٔ نزدیک و سیاسی عبدالناصر همتی با ولی‌الله فاطمی اردکانی (رئیس ستاد انتخاباتی‌اش) باعث شده پس از اختلالات بانکی، تمام پروژه‌ها به شرکت توسن (متعلق به فاطمی) واگذار شود.

• ادعای وام ۷.۵ میلیارد تومانی یک فرد با عنوان «شازده» – AlireZa در ایکس مدعی شده که فردی با عنوان «شازده» ۱۰ برابر سقف وام عادی (معادل ۷.۵ میلیارد تومان) وام گرفته است.

• ادعای قاچاقچی بودن برادر علی‌اصغر منظرپور – Salome Seyednia در ایکس مدعی شده که برادر محمد منظرپور (علی‌اصغر منظرپور) یک قاچاقچی محکوم‌شدهٔ قطعات موشکی و هواپیما به ایران است.

• ادعای اصرار وزیر نفت بر برکناری شریعتمداری – آذر جزایری در ایکس مدعی شده که با وجود فشار جریان‌های سیاسی برای ابقای شریعتمداری در هلدینگ خلیج فارس، وزیر نفت همچنان بر برکناری او اصرار دارد.

◉ کاربران مؤثر

مصطفی نجفی (تحلیلگر سیاسی): «جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ، با توجه به ملاحظات راهبردی و ژئوپلیتیکی جدید، در حال بازتعریف سیاست منطقه‌ای خود است. یکی از مهم‌ترین جلوه‌های این تحول، تغییر جهت از “سیاست منطقه‌ای شامات‌محور” به “سیاست منطقه‌ای خلیج‌فارس‌محور” است. بند نخست تفاهم‌نامه نیز تا حدی این چرخش را بازتاب می‌دهد و نشان می‌دهد که محدودیت‌های جدید ایران در حوزه شامات، تهران را به سمت تقویت نقش و نفوذ خود در خلیج‌فارس سوق داده است. از منظر سیاست‌گذاران ایرانی، ایجاد و تقویت اهرم‌های نفوذ در خلیج‌فارس می‌تواند به افزایش توان بازدارندگی کشور کمک کند. با این حال، این تغییر جهت راهبردی، در کنار فرصت‌های بالقوه، تهدیدها و مخاطرات قابل توجهی نیز برای ایران به همراه خواهد داشت.»

حداد عادل (فعال سیاسی): «برداشت غلطی از بیانیه رهبری اتفاق افتاده؛ ایشان دائم مردم را به حفظ وحدت توصیه کردند، چطور ممکن است بیانیه‌ای صادر کنند که سبب تفرقه شود! از این بیانیه کجایش اختلاف در می‌آید؛ بگوییم چرا مذاکره می‌کنید؟ خود ایشان گفته مذاکره کنید. اینهایی که مذاکره می‌کنند خیانت کردند، وطن فروشی کرده‌اند، بد کرده‌اند؟ از کجای آن (بیانیه) این حرف‌ها درمی‌آید؟»

محمدحسین رنجبران (فعال رسانه‌ای): «آمریکا و رژیم صهیونیستی تصور می‌کردند با زدن رأس نظام جمهوری اسلامی و رأس حزب‌الله لبنان می‌توانند فروپاشی آن‌ها را شاهد باشند اما عملاً شکست خوردند چون هم نظام جمهوری اسلامی و هم تشکیلات حزب‌الله لبنان قائم به شخص نبوده و نیست بلکه ساختاری محکم دارد که از آن محافظت می‌کند و حالا جریان‌های امنیتی واشنگتن و تل‌آویو و همچنین برخی کشورهای دیگر بر روی تضعیف این ساختار محکم متمرکز شده‌اند که بعضی در داخل خواسته یا ناخواسته با اظهار نظرهای سطحی و سخیف مثل طرح واژه کودتا و… تکمیل‌کننده جدول آن‌ها شده‌اند.»