شهید سپهبد علی صیاد شیرازی از جمله فرماندهانی است که نام او با مقاطع حساس و سرنوشتساز تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس گره خورده است. وی در سال ۱۳۲۳ در شهرستان درگز از توابع خراسان، در خانوادهای متدین و نظامی دیده به جهان گشود؛ خانوادهای که انضباط، دیانت و روحیه مسئولیتپذیری را از همان کودکی در شخصیت او نهادینه کرد. پدرش از افسران ژاندارمری بود که بهدلیل اعتراض به بیعدالتیهای دوران طاغوت از خدمت کناره گرفت؛ تصمیمی که تأثیر عمیقی بر شکلگیری روحیه حقطلبی فرزندش گذاشت.
صیاد شیرازی پس از طی دوران تحصیل، وارد دانشکده افسری شد و در سال ۱۳۴۶ با اخذ مدرک لیسانس در رسته توپخانه، بهعنوان افسر ارتش شاهنشاهی وارد خدمت شد. گذراندن دورههای تخصصی در داخل و خارج از کشور، از جمله دوره هواسنجی بالستیک در آمریکا، نهتنها او را به یک افسر متخصص تبدیل کرد، بلکه باعث شد در همان دوران، فعالیتهای پنهان خود را در جهت سازماندهی نیروهای مذهبی و انقلابی در ارتش آغاز کند.
نقشآفرینی پیش و پس از انقلاب
پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، صیاد شیرازی در مناطق حساس بهویژه غرب کشور خدمت میکرد و همزمان، در مسیر شناسایی و انسجام نیروهای مؤمن ارتش نقش فعالی داشت. پس از پیروزی انقلاب و در پی پیام تاریخی امام خمینی(ره) مبنی بر شناسایی نیروهای مخلص ارتش، توان مدیریتی، روحیه انقلابی و اخلاص او بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت.
با آغاز ناامنیها در غرب و شمالغرب کشور، شهید صیاد شیرازی از طراحان اصلی عملیاتهایی بود که به شکستن حصر سنندج و آزادسازی پادگانهای مریوان، بانه و سقز انجامید. تشکیل ستاد عملیات مشترک ارتش و سپاه در آن مقطع، یکی از نقاط عطف مدیریتی او به شمار میرود؛ اقدامی که پایهگذار الگوی وحدت عملی میان نیروهای مسلح شد.
فرماندهی در دفاع مقدس
در مهرماه ۱۳۶۰، به پیشنهاد شورای عالی دفاع و با حکم امام خمینی(ره)، صیاد شیرازی به فرماندهی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد؛ مسئولیتی که همزمان با حساسترین مقاطع جنگ تحمیلی بود. فرماندهی عملیاتهای بزرگ و سرنوشتسازی همچون ثامنالائمه، طریقالقدس، فتحالمبین و بیتالمقدس، جایگاه او را بهعنوان یکی از معماران پیروزیهای دفاع مقدس تثبیت کرد.
امام خمینی(ره) در توصیف او، صراحتاً بر «تعهد کامل به اسلام و جمهوری اسلامی» و «تحمل زحمات طاقتفرسا در دفاع مقدس» تأکید کردند؛ توصیفی که نشاندهنده جایگاه ویژه این فرمانده در نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی است.
پس از جنگ؛ نقشهای راهبردی
پس از پایان مسئولیت فرماندهی نیروی زمینی، شهید صیاد شیرازی در مسئولیتهایی چون عضویت در شورای عالی دفاع، معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح و جانشینی رئیس ستاد کل، نقشی کلیدی در حفظ انسجام، ارتقای توان دفاعی و نظارت راهبردی بر نیروهای مسلح ایفا کرد. ارتقای درجه او به سرلشکری در عید غدیر سال ۱۳۷۸، تنها چند روز پیش از شهادت، نمادی از اعتماد کامل فرماندهی کل قوا به این امیر مؤمن و مجاهد بود.
شهادت؛ پایان یک عمر مجاهدت
صبح روز ۲۱ فروردین ۱۳۷۸، سپهبد صیاد شیرازی هنگام خروج از منزل، هدف ترور ناجوانمردانه عوامل گروهک منافقین قرار گرفت و ساعاتی بعد به شهادت رسید. تروری که بهگواه بسیاری از تحلیلگران، نهفقط انتقام عملیات مرصاد، بلکه واکنشی به نقش راهبردی او در شکست پروژههای دشمنان انقلاب اسلامی بود.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام تسلیت خود، از او بهعنوان «امیر سرافراز ارتش اسلام» و «سرباز صادق و فداکار دین و قرآن» یاد کردند و تأکید نمودند که خون پاک چنین فرماندهانی، بیش از پیش چهره واقعی منافقین را برای ملت ایران آشکار خواهد کرد.
