بازتاب و روندهای برجسته سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رسانه‌ای کشور در ۱۳ دی ماه ۱۴۰۴
بازتاب و روندهای برجسته سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رسانه‌ای کشور در ۱۳ دی ماه ۱۴۰۴
در رصد روزانه فضای مجازی، هم‌زمانی بازتولید فشار خارجی، التهاب‌های داخلی و تحرکات دیپلماتیک به محور اصلی روایت‌ها تبدیل شده است؛ از طبیعی‌سازی سناریوی درگیری محدود و گمانه‌زنی درباره مذاکره، تا برجسته‌سازی خطاهای رسانه‌ای، فراخوان‌های اعتراضی و واکنش به اسناد تازه علیه ترامپ. این هم‌پوشانی خبری، جهت‌دهی افکار عمومی و مدیریت ادراک امنیت، اقتصاد و دیپلماسی را در کانون توجه رسانه‌ها قرار داده است.

◉ سوژه‌ها

سیاست داخلی:

در بخشی از فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی، سناریوی «درگیری نظامی محدود» به‌عنوان ابزاری در خدمت دیپلماسی بازنمایی شده و تلاش شده این گزاره به‌صورت طبیعی و قابل‌قبول در افکار عمومی تثبیت شود.

هم‌زمانی بازتولید فشارهای خارجی با برجسته‌سازی التهاب‌های داخلی در روایت‌های مجازی، به‌عنوان اهرمی برای افزایش قدرت چانه‌زنی در مذاکرات احتمالی مورد توجه قرار گرفته است.

سخنان عباس عراقچی درباره آمادگی هم‌زمان برای یک توافق محدود و هشدار نسبت به تبعات گسترش جنگ، با واکنش گسترده کاربران مواجه شده و به یکی از محورهای پرارجاع فضای مجازی تبدیل شده است.

بازنمایی مواضع برخی ورزشکاران و هنرمندان در حمایت از ثبات و امنیت کشور، به‌عنوان پاسخی به روایت‌های آشوب‌طلبانه رسانه‌های خارج‌نشین و با تأکید بر هزینه‌های مستقیم ناامنی برای زندگی روزمره مردم بازنشر شده است.

خطای محتوایی اخیر در رسانه ملی در فضای مجازی از سطح یک اشتباه حرفه‌ای فراتر رفته و با تمرکز بر جریحه‌دار شدن احساسات خانواده‌های داغدار، به یک مسئله حیثیتی برای این سازمان تبدیل شده است.

فراخوان‌های گسترده برای برگزاری مراسم چهلم و دعوت به ادامه اعتراض‌ها در روزهای ۲۸ و ۲۹ بهمن، به‌طور پرحجم در شبکه‌های اجتماعی منتشر و بازنشر شده است.

در بخشی از روایت‌های غالب، تصویری از «دیپلماسی هوشمندانه» با تأکید بر محاسبه دقیق، پشتوانه داخلی و انتظارات واقع‌بینانه از نتایج مذاکرات ترسیم شده است.

سیاست خارجی:

انتشار بخش‌هایی از اسناد مرتبط با پرونده اپستین از سوی اف‌بی‌آی و اشاره به مفاسد و انحرافات اخلاقی دونالد ترامپ، با موجی از واکنش‌ها و بازنشر در شبکه‌های اجتماعی همراه شده است.

هم‌زمان با انتشار اخبار غیررسمی درباره احتمال آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در ترکیه، تحلیل‌ها و گمانه‌زنی‌های متعددی در رسانه‌ها و پلتفرم‌های اجتماعی شکل گرفته است.

برخی جریان‌های معاند حامی ترامپ، از تصمیم وی برای لغو حمایت از اغتشاشگران و تعلیق حمله به ایران انتقاد کرده و این رویکرد را عقب‌نشینی از مواضع پیشین تلقی کرده‌اند.

اقتصادی:

هم‌زمانی افت و نوسان در بازارهای جهانی طلا، رمزارزها و نفت، به‌عنوان نشانه‌ای از هم‌ریزشی بازارها و بروز بحران انتظارات در اقتصاد جهانی، در گزارش‌ها و کانال‌های اقتصادی برجسته شده است.

◉ جریان‌ها

روزنامه شرق با بازقاب‌بندی تعطیلی و نیمه‌تعطیلی دانشگاه‌ها، این تصمیم را «تعلیق ساختاری حق آموزش و تولید عقلانیت» توصیف کرده و آن را از یک اقدام موقت اجرایی به مسئله‌ای در حوزه مشروعیت حکمرانی علمی پیوند زده است.

شبکه فرانس ۲۴ با تفکیک میان «مردم» و «تصمیم‌گیران امنیتی»، تلاش کرده بیانات رهبر انقلاب را به‌عنوان عاملی هزینه‌زا برای زندگی روزمره جامعه بازنمایی و سرمایه اعتماد عمومی را فرسایش دهد.

ایکس تریتا پارسی در شبکه ایکس با القای «بن‌بست دیپلماسی دوطرفه»، ناتوانی ایران و آمریکا را هم‌تراز نشان داده و مسئولیت ناکامی‌ها را به‌صورت متقارن میان دو طرف توزیع کرده است.

تلگرام ایران اینترنشنال با برجسته‌سازی مفهوم «زندان ادراکی خودساخته»، درصدد تخریب اعتبار عقلانیت تصمیم‌سازان و القای فاصله ساختاری میان واقعیت اجتماعی و درک نخبگان حاکم بوده است.

روزنامه اقتصادی کالکالیست با تمرکز بر خسارات غیرنظامی و انسانی، روایت «جنگ کم‌هزینه و سریع» را به‌عنوان نقطه‌ضعف راهبردی تل‌آویو زیر سؤال برده است.

خبرگزاری ایلنا با برجسته‌سازی آمار «۲۰۰ هزار کارگر بیمه‌شده بازنگشته به بازار کار»، این عدد را نشانه فروپاشی امنیت شغلی و نه یک نوسان مقطعی پساجنگ معرفی کرده است.

نشریه فرانسوی فیگارو با انتشار گزارشی، از «پروژه مشروعیت‌سازی مصنوعی» برای رضا پهلوی از مسیر عددسازی دیجیتال پرده برداشته و حمایت مردمی از وی را مهندسی‌شده و خارجی توصیف کرده است.

◉ ترندکاوی

بررسی هشتگ‌های دو روز گذشته در توییتر نشان می‌دهد هشتگ‌های مرتبط با ضدتروریسم بودن سپاه در صدر روندهای صعودی قرار گرفته و بیانگر مخالفت کاربران با تروریستی خواندن این نهاد است؛ در مقابل، هشتگ‌های مرتبط با اغتشاشات با افت محسوس بازنشر مواجه شده‌اند.

در اینستاگرام، هشتگ‌های سیاسی نظیر #trump و #irgccounterterrorism از هشتگ‌های سرگرمی پیشی گرفته‌اند که نشان‌دهنده افزایش تمرکز کاربران بر تحولات سیاسی است.

در پلتفرم ایتا، هم‌زمان با روز جوان و ولادت حضرت علی‌اکبر(ع)، هشتگ‌های مناسبتی مذهبی رشد قابل توجهی داشته و هشتگ‌های اعتراضی روندی کاهشی را تجربه کرده‌اند.

در تلگرام، هشتگ #نپسترنت در واکنش به اختلال اینترنت در صدر هشتگ‌های صعودی قرار گرفته و پس از آن هشتگ‌های مرتبط با رمزارزها و معاملات دیجیتال با محوریت تبلیغات سرمایه‌گذاری افزایش یافته‌اند.

◉ شایعات و ادعاها

ادعای توقیف دو نفتکش ایرانی توسط مالزی با ارزش مجموع ۳۱۰ میلیون دلار در برخی کانال‌ها منتشر شده و تاکنون تأیید رسمی دریافت نکرده است.

برخی منابع غیررسمی مدعی شده‌اند تل‌آویو سه شرط شامل توقف برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت منطقه‌ای ایران را برای دستیابی به «توافق خوب» مطرح کرده است.

اخبار منتشرشده درباره کشته‌شدن دو دانشجوی نخبه پزشکی دانشگاه تهران، با نام‌های فرهاد سالاری و عرفان طاهرخانی، واکنش‌های گسترده‌ای در فضای مجازی به‌دنبال داشته و ابعاد آن در حال بررسی است.

روایتی اثبات‌نشده از ملاقات محمود احمدی‌نژاد با جفری اپستین در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل نیز در برخی شبکه‌ها بازنشر شده است.