بازتاب و روندهای برجسته سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رسانه‌ای کشور در ۹ دی ماه ۱۴۰۴
بازتاب و روندهای برجسته سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رسانه‌ای کشور در ۹ دی ماه ۱۴۰۴
بررسی رصد روزانه فضای مجازی و رسانه‌ها نشان می‌دهد هم‌زمان با تشدید نوسانات اقتصادی و تحرکات سیاسی، جریان‌های داخلی و خارجی با تمرکز بر اعتراضات معیشتی، تغییرات مدیریتی و دوگانه‌سازی دولت و حاکمیت، در پی القای بحران فراگیر و بی‌ثباتی هستند؛ روندی که با فراخوان‌های سازمان‌یافته، بازنمایی گزینشی تصاویر و اوج‌گیری هشتگ‌های اعتراضی در شبکه‌های اجتماعی تقویت شده است.

◉ سوژه‌ها

سیاست داخلی:

تداوم طرح ترمیم کابینه در رسانه‌های اصلاح‌طلب
برخی رسانه‌های نزدیک به جریان اصلاح‌طلب با برجسته‌سازی ضرورت ترمیم کابینه، این اقدام را به‌عنوان راه‌حل عبور از شرایط فعلی کشور مطرح کرده و بر لزوم بازآرایی مدیریتی دولت تأکید کرده‌اند.

القای فراگیری نارضایتی اجتماعی با تمرکز بر شهرهای کوچک
رسانه‌ها و شبکه‌های معاند با انتقال روایت نارضایتی از کلان‌شهرها به شهرهای کوچک، تلاش کرده‌اند تصویری فراگیر و عمیق از بحران اجتماعی در کشور ترسیم کنند.

تمرکز رسانه‌های ضدانقلاب بر محیط‌های دانشجویی
برخی رسانه‌های خارج‌نشین با برجسته‌سازی تحرکات محدود در محیط‌های دانشگاهی، سعی در انتقال میدان اعتراض به فضاهای دانشجویی و تولید هیجان سیاسی داشته‌اند.

فراخوان‌های سازمان‌یافته برای تداوم اعتراضات
در روزهای اخیر، فراخوان‌های متعددی در شبکه‌های اجتماعی برای ادامه اعتراضات منتشر شده که عمدتاً از سوی کانال‌ها و صفحات وابسته به جریان‌های معاند بازنشر شده‌اند.

استفاده هدفمند از تصاویر محدود بازار تهران
رسانه‌های معاند با انتشار گسترده تصاویر پراکنده از تجمعات محدود در بازار تهران، تلاش کرده‌اند استمرار و گستردگی اعتراضات را القا کنند.

ورود سلبریتی‌ها به بازسازی نمادهای اعتراضی
برخی چهره‌های شناخته‌شده با بازتولید نمادهای اعتراضی، در پی ارتقای اعتراضات صنفی به سطح بحران اجتماعی و مشروعیت‌بخشی به ناآرامی‌ها هستند.

سیاست خارجی:

دوگانه تهدید و مذاکره در مواضع ترامپ
دونالد ترامپ با طرح هم‌زمان تمایل به مذاکره و تهدید به اقدام نظامی علیه ایران، بار دیگر رویکرد دوگانه فشار و گفت‌وگو را در ادبیات سیاسی خود برجسته کرده است.

بازتاب گسترده حمله پهپادی اوکراین به محل اقامت پوتین
حمله پهپادی منتسب به اوکراین به اقامتگاه رئیس‌جمهور روسیه، واکنش‌ها و تحلیل‌های گسترده‌ای را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بین‌المللی به همراه داشته است.

القای جنگ قریب‌الوقوع با پیوند نارضایتی داخلی و تهدید خارجی
برخی رسانه‌های خارجی با هم‌پیوندسازی نارضایتی معیشتی، اختلافات مدیریتی و تهدید نظامی، سناریوی جنگ قریب‌الوقوع را برجسته می‌کنند.

اجتماعی:

افزایش انتشار ویدئوهای سرقت در اماکن عمومی
در روزهای اخیر، ویدئوهای متعددی از سرقت در مکان‌های عمومی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که با واکنش گسترده کاربران همراه بوده است.

اقتصادی:

واکنش‌های گسترده به تغییر رئیس بانک مرکزی
تغییر در رأس بانک مرکزی با موجی از واکنش‌های مثبت و منفی در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی مواجه شده و به یکی از موضوعات اصلی بحث اقتصادی تبدیل شده است.

دوگانه‌سازی مردم و حاکمیت در روایت‌های بودجه‌ای
برخی روایت‌ها با بازتعریف تخصیص‌های قانونی بودجه، تلاش کرده‌اند تقابل میان مردم، دولت و نهاد دین را برجسته و مشروعیت نهادهای رسمی را تضعیف کنند.

◉ جریان‌ها

اسرائیل هیوم:
این رسانه عبری‌زبان با تمرکز بر ناتوانی رژیم صهیونیستی در کنترل روایت‌های امنیتی، ناکارآمدی دکترین بازدارندگی این رژیم در جنگ شناختی را برجسته کرده است.

لارنس نورمن (ایکس):
این تحلیلگر با طرح برنامه موشکی ایران به‌عنوان جایگزین پرونده هسته‌ای، تلاش کرده سناریوی فشار و مهار ایران را در جنگ روایت‌ها تداوم بخشد.

روزنامه هم‌میهن:
این روزنامه با تأکید بر تغییر رئیس بانک مرکزی، دولت را «واکنشی و دیرتصمیم» توصیف کرده و این تغییر را نتیجه فشار افکار عمومی دانسته است.

بی‌بی‌سی فارسی:
بی‌بی‌سی با تمرکز بر معیشت، مسکن، انرژی و محیط‌زیست، اعتراضات را حاصل انباشت مطالبات اقتصادی معرفی کرده و نسبت به پیامدهای امنیتی آن هشدار داده است.

مایکل والتز (ایکس):
سفیر آمریکا در سازمان ملل با برجسته‌سازی حمایت‌های بین‌المللی از اعتراضات، تلاش کرده حس «پشتوانه جهانی» را برای معترضان تقویت کند.

من‌وتو (تلگرام):
این شبکه با بازنشر فراخوان رضا پهلوی به اعتصاب و همبستگی، بر ارتقای اعتراضات از سطح صنفی به سیاسی تمرکز کرده است.

ایران اینترنشنال (تلگرام):
ایران اینترنشنال با پوشش چندلایه اعتراضات معیشتی، تصویری از بحران ملی و فروپاشی مشروعیت حکمرانی ارائه داده است.

◉ شایعات و ادعاها

ادعای کمبود روغن در فرودگاه‌ها
اخباری غیررسمی درباره کمیاب شدن روغن در فرودگاه‌ها منتشر شده که تاکنون از سوی مراجع رسمی تأیید نشده است.

پیامک‌های هشدار منتسب به اطلاعات سپاه
برخی کاربران از دریافت پیامک‌هایی با محتوای هشدار نسبت به غیرقانونی بودن تجمعات خبر داده‌اند که صحت آن محل ابهام است.

ادعای گران‌فروشی انسولین
اخباری درباره گران‌فروشی شرکت‌های واردکننده انسولین در سال‌های گذشته منتشر شده که هنوز مستند رسمی ندارد.

ادعای پیام‌های محرمانه عراق و قطر
برخی کانال‌ها مدعی ارسال پیام‌های محرمانه از سوی عراق و قطر به وزارت خارجه ایران شده‌اند که تأیید نشده است.

◉ ترندکاوی

توییتر:
پس از ناآرامی‌های بازار تهران، هشتگ‌هایی مانند #جاویدشاه و #اعتراضات_سراسری رشد چشمگیری داشته‌اند، در حالی که هشتگ‌های مرتبط با سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی کاهش یافته‌اند.

اینستاگرام:
هشتگ‌های مرتبط با اعتراضات و بازار تهران در صدر ترندها قرار گرفته و سهم هشتگ‌های سبک زندگی کاهش یافته است.

ایتا:
هشتگ‌های #مرگ_بر_اسرائیل و #جنگ_شناختی در صدر قرار گرفته و هم‌زمان هشتگ‌های مرتبط با نهم دی رشد قابل توجهی داشته‌اند.

تلگرام:
تمرکز کاربران از هشتگ‌های اقتصادی به هشتگ‌های اعتراضی تغییر کرده و موضوعات سیاسی اولویت بالاتری یافته‌اند.